Το Ομάν ενημέρωσε Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι δεν θεωρεί εφικτή την επιστροφή στο προπολεμικό καθεστώς που ίσχυε στα Στενά του Ορμούζ και ότι τα πλοία που διέρχονται από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό ενδέχεται να υποχρεωθούν στο μέλλον να καταβάλλουν ορισμένα τέλη, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, που επικαλείται πηγές από τις συζητήσεις, οι αξιωματούχοι του Ομάν διαβεβαίωσαν πως η χώρα θα συνεχίσει να συμμορφώνεται πλήρως με το διεθνές ναυτικό δίκαιο. Ωστόσο, διευκρίνισαν ότι θα μπορούσαν να επιβληθούν χρεώσεις για υπηρεσίες όπως η απορρύπανση των Στενών ή η παροχή βοήθειας στη ναυσιπλοΐα των πλοίων.
Δεν έχει γίνει σαφές αν όλες αυτές οι χρεώσεις θα είναι υποχρεωτικές.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το Ομάν εξετάζει τα συστήματα που εφαρμόζονται σε άλλα στρατηγικά θαλάσσια περάσματα παγκοσμίως, μεταξύ αυτών και στα Στενά της Μαλάκκας στην Ασία, όπου πάντως δεν επιβάλλονται υποχρεωτικά τέλη διέλευσης στα εμπορικά πλοία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι ευρωπαϊκές χώρες και οι αραβικές μοναρχίες του Κόλπου ανησυχούν ολοένα και περισσότερο ότι το Σουλτανάτο του Ομάν ενδέχεται να δημιουργήσει, σε συνεργασία με το Ιράν, ένα σύστημα επιβολής διοδίων ή άλλων τελών για τη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Συνάντηση Μακρόν τη Δευτέρα με τον Σουλτάνο του Ομάν
Στο πλαίσιο αυτών των εξελίξεων, ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, θα συναντηθεί τη Δευτέρα στο Παρίσι με τον σουλτάνο του Ομάν, Χάιθαμ μπιν Ταρίκ, καθώς οι μεγάλες δυνάμεις εντείνουν τις διπλωματικές τους προσπάθειες για να διασφαλίσουν ότι θα συνεχιστεί η ελεύθερη διέλευση των πλοίων από τα Στενά.
Σύμφωνα με το γραφείο του Γάλλου προέδρου, οι δύο ηγέτες θα συζητήσουν «την ασφάλεια των θαλάσσιων οδών, η οποία εξαρτάται από την ελεύθερη και άνευ όρων διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ».
Μέχρι στιγμής, ούτε το υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν ούτε η πρεσβεία της χώρας στη Γαλλία απάντησαν σε αιτήματα για σχολιασμό, καθώς η Παρασκευή σηματοδοτεί την έναρξη του Σαββατοκύριακου στο σουλτανάτο.
Το Ομάν και το Ιράν μοιράζονται την κυριαρχία στις δύο πλευρές της στενής αυτής θαλάσσιας οδού, η οποία αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παγκοσμίως για τη μεταφορά πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Το Ιράν διέκοψε ουσιαστικά τη λειτουργία των Στενών από τα τέλη Φεβρουαρίου, εξαπολύοντας επιθέσεις και απειλές κατά πλοίων, μετά την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών βομβαρδισμών εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Δυτικές κυβερνήσεις εκτιμούν επίσης ότι η Τεχεράνη πιθανότατα τοποθέτησε ναρκοπέδια σε τμήματα της περιοχής.
Με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν να βρίσκονται πλέον σε ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, η Τεχεράνη επιμένει ότι η διαχείριση της ναυσιπλοΐας στα Στενά θα πρέπει να ασκείται από κοινού με το Ομάν.
Η επιβολή οποιωνδήποτε τελών στα πλοία θα μπορούσε να επιβαρύνει τους εμπόρους εμπορευμάτων και τις ναυτιλιακές εταιρείες με δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσια βάση. Κυβερνήσεις, μεταξύ των οποίων εκείνες των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, έχουν ήδη προειδοποιήσει ότι ένα τέτοιο καθεστώς θα παραβίαζε το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.
Επιμένει σε έλεγχο των Στενών και η Τεχεράνη
Από την πλευρά της και η Τεχεράνη επανέλαβε την Παρασκευή ότι διατηρεί το δικαίωμα να ελέγχει τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, προειδοποιώντας παράλληλα τα κράτη του Κόλπου να μην ευθυγραμμιστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η νέα παρέμβαση έρχεται μία ημέρα μετά την επίθεση σε εμπορικό πλοίο κοντά στο Ομάν, η οποία ανέδειξε την εύθραυστη φύση της προσωρινής συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν.
Η αντίδραση της Τεχεράνης ακολούθησε κοινή ανακοίνωση των Ηνωμένων Πολιτειών και έξι κρατών του Κόλπου, την οποία το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε «παρεμβατική, ανεύθυνη και προκλητική». Στην ανακοίνωση απορριπτόταν η θέση του Ιράν ότι μπορεί να επιβάλλει διόδια στα πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
«Η ασφαλής διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ δεν μπορεί να διασφαλιστεί μέσω ασαφών ρυθμίσεων, παράλληλων διαδρομών ή διαδικασιών λήψης αποφάσεων που αγνοούν τον ρόλο του Ιράν ως παράκτιου κράτους», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί.
Υπογραμμίζοντας τους κινδύνους που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τα εμπορικά πλοία, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι τρία ξένα δεξαμενόπλοια, τα οποία επιχείρησαν αυτό που χαρακτήρισε «μη εξουσιοδοτημένη διέλευση» των Στενών, υποχρεώθηκαν να επιστρέψουν έπειτα από προειδοποίηση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης. Δεν δόθηκαν περισσότερες λεπτομέρειες.
Ερωτηθείς σχετικά, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε: «Γνωρίζουμε αυτές τις αναφορές και τις εξετάζουμε. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει καταστήσει σαφές ότι το Ιράν δεν μπορεί να παρεμποδίσει την ελεύθερη ροή της ναυσιπλοΐας στα Στενά».
Παρά τη συνεχιζόμενη ένταση, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν περισσότερο από 4% την Παρασκευή και κατευθύνονταν προς σημαντικές εβδομαδιαίες απώλειες, καθώς οι αγορές αξιολόγησαν τις αντικρουόμενες ερμηνείες της προσωρινής συμφωνίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, αλλά και τη μείωση της κυκλοφορίας στα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με στοιχεία ναυτιλιακής παρακολούθησης, η Saudi Aramco επανεκκίνησε την Παρασκευή τις φορτώσεις αργού πετρελαίου στον τερματικό σταθμό Ρας Τανούρα, το μεγαλύτερο λιμάνι εξαγωγών πετρελαίου στον κόσμο, έπειτα από σχεδόν τέσσερις μήνες διακοπής.
Παράλληλα, αυξήθηκαν και οι αποστολές λιπασμάτων μέσω των Στενών, περιορίζοντας τις ανησυχίες για πιθανή εκτίναξη των παγκόσμιων τιμών τροφίμων λόγω μιας παρατεταμένης διακοπής της ναυσιπλοΐας.
«Ελεύθερη και απεριόριστη ναυσιπλοΐα»
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ολοκληρώνοντας περιοδεία στις χώρες του Κόλπου με στόχο να καθησυχάσει τους περιφερειακούς συμμάχους για την προσωρινή συμφωνία, δήλωσε την Πέμπτη στους δημοσιογράφους ότι εάν το Ιράν απειλήσει ή αποκλείσει τη διέλευση πλοίων από τα Στενά, «θα έχουμε πρόβλημα».
Σε κοινή ανακοίνωση, ο Ρούμπιο και το Συμβούλιο Συνεργασίας του Κόλπου ζήτησαν «ελεύθερη, άνευ όρων και απεριόριστη ναυσιπλοΐα» στα Στενά του Ορμούζ, χωρίς διόδια ή «απόπειρες επιβολής ελέγχου». Παράλληλα, επισήμαναν ότι μια μόνιμη ειρηνευτική συμφωνία θα πρέπει να αντιμετωπίζει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη του και τη στήριξη που παρέχει σε οργανώσεις-πληρεξουσίους.
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών απάντησε την Παρασκευή ότι η στρατιωτική παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών στον Κόλπο αποτελεί την κύρια πηγή ανασφάλειας και διχασμού στην περιοχή και ότι τα Στενά του Ορμούζ θα πρέπει να διοικούνται από το Ιράν και το Ομάν, σύμφωνα με τους όρους της προσωρινής συμφωνίας.
«Προειδοποιούμε για τη συνέχιση των εχθρικών και παρεμβατικών πολιτικών στην περιοχή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Μάλιστα, ο κορυφαίος σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Ακμπάρ Βελαγιατί, απηύθυνε αυστηρή προειδοποίηση προς τους συμμάχους της Ουάσιγκτον στον Κόλπο.
«Η σταθερότητα των αραβικών κρατών του Περσικού Κόλπου οφείλεται στη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν εδώ και έναν αιώνα… η στρατηγική τους επιβίωση εξαρτάται από την ανοχή της Τεχεράνης», έγραψε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Η ναυτιλιακή εταιρεία της Ταϊβάν Evergreen Marine ανακοίνωσε νωρίτερα την Παρασκευή ότι το πλοίο της με σημαία Σιγκαπούρης Ever Lovely επλήγη την Πέμπτη κοντά στο Ομάν από «άγνωστο αντικείμενο», ενώ ακολουθούσε διαδρομή που είχε προτείνει η βρετανική υπηρεσία ναυτικής ασφάλειας UKMTO.
Κανένα μέλος του πληρώματος δεν τραυματίστηκε και το πλοίο συνέχισε το ταξίδι του εκτός των Στενών.
Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στο Reuters ότι το πλοίο δέχθηκε πυρά από το Ιράν. Από την πλευρά της, η Αρχή Στενών του Περσικού Κόλπου, που έχει συσταθεί από την Τεχεράνη για τη διαχείριση των αιτημάτων διέλευσης πλοίων από τα Στενά, ανακοίνωσε ότι η διέλευση μέσω μη εγκεκριμένων διαδρομών θα γίνεται «με αποκλειστική ευθύνη του ιδιοκτήτη, του διαχειριστή και του πλοιάρχου του πλοίου».
Η αμερικανική κυβέρνηση δεν σχολίασε άμεσα το περιστατικό. Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ είχε προειδοποιήσει νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι, εάν το Ιράν δεν τηρήσει την προσωρινή συμφωνία, συμπεριλαμβανομένης της επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, οι Ηνωμένες Πολιτείες πιθανότατα θα επανεκκινήσουν τους βομβαρδισμούς κατά της χώρας.
Διαβάστε ακόμη
ΕΝΚΛΩ: Σε νέο ιδιοκτήτη πέρασε η μονάδα της στη Ν. Ραιδεστό (pics)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα