Η Ευρώπη πέρασε μεγάλο μέρος του 2025 προσπαθώντας να ενισχύσει την άμυνά της έναντι της Ρωσίας, αλλά μόλις μια εβδομάδα μετά την έναρξη του νέου έτους, αναγκάζεται να επανεξετάσει εκ νέου την ασφάλειά της εν μέσω των απειλών του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.
Ο Τραμπ έχει εντείνει τις εκκλήσεις του για την Γροιλανδία, την οποία θέλει να θέσει υπό τον έλεγχο της Ουάσιγκτον. Αυτή την εβδομάδα, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι ο Τραμπ εξετάζει διάφορες επιλογές για να το επιτύχει, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής δράσης.
Η Γροιλανδία, το μεγαλύτερο νησί του κόσμου, είναι πλούσια σε ανεκμετάλλευτους ορυκτούς πόρους. Αν και γεωγραφικά βρίσκεται στη βορειοαμερικανική ήπειρο, πολιτικά ανήκει στην Ευρώπη.
Η απόκτηση του νησιού δε θα ήταν εύκολη υπόθεση. Εκτός από τα πολιτικά εμπόδια τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, οποιαδήποτε απόπειρα κατάληψης του εδάφους με τη βία θα έθετε τις ΗΠΑ σε αντιπαράθεση με τους συμμάχους τους στο ΝΑΤΟ.
Σε συνέντευξή του στο CNN ο κορυφαίος σύμβουλος του Τραμπ, Στίβεν Μίλερ, υπονόησε ότι καμία ευρωπαϊκή χώρα δε θα ήταν διατεθειμένη να πολεμήσει για να προστατεύσει τη Γροιλανδία. Αν και δεν απέκλεισε ρητά το ενδεχόμενο στρατιωτικής δράσης των ΗΠΑ στη Γροιλανδία, υποστήριξε ότι «δεν υπάρχει καν λόγος να σκεφτούμε ή να συζητήσουμε κάτι τέτοιο, αφού στο πλαίσιο μιας στρατιωτικής επιχείρησης επειδή κανείς δε θα πολεμήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες για το μέλλον της Γροιλανδίας», επισημαίνοντας τον μικρό πληθυσμό του νησιού.
Από την πλευρά τους, η Δανία και η Γροιλανδία λαμβάνουν σοβαρά υπόψη την αμερικανική στρατιωτική δράση. Σε δήλωση, ο Δανός υπουργός Άμυνας και αναπληρωτής πρωθυπουργός Τρόελς Λουντ Πούλσεν είπε ότι η Δανία θα δαπανήσει 88 δισεκατομμύρια δανικές κορώνες (13,8 δισεκατομμύρια δολάρια) για τον επανεξοπλισμό της Γροιλανδίας, δεδομένης «της σοβαρής κατάστασης ασφάλειας στην οποία βρισκόμαστε».
Παρά την προφανή προθυμία της Δανίας να υπερασπιστεί τη Γροιλανδία, αναλυτές δήλωσαν στο CNBC ότι δεν πιστεύουν ότι οι ευρωπαϊκές δυνάμεις θα ανοίξουν ποτέ πυρ εναντίον αμερικανικών στρατευμάτων.
Ο Έντουαρντ Ρ. Άρνολντ, ανώτερος ερευνητής στο βρετανικό think tank Royal United Services Institute, δήλωσε στο CNBC ότι ο Λευκός Οίκος διαθέτει τη στρατιωτική δύναμη να εισβάλει στη Γροιλανδία και, αν το ήθελε, θα μπορούσε να το κάνει «πολύ γρήγορα».
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, η Ουάσιγκτον δε θα χρειαζόταν να ξεκινήσει μια επιχείρηση όπως αυτή που είδαμε στη Βενεζουέλα το Σαββατοκύριακο, επειδή «δε θα συναντούσε καμία αντίσταση».
«Ποιος Ευρωπαίος στρατιωτικός διοικητής θα ανοίξει πυρ εναντίον αμερικανικών στρατευμάτων που μεταφέρονται στη Γροιλανδία;» είπε. «Αυτό θα μπορούσε να ξεκινήσει έναν πόλεμο μεταξύ των μελών του ΝΑΤΟ. Οι ΗΠΑ το γνωρίζουν αυτό».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν, μακράν, τη μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη από όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ. Το 2024, το ΝΑΤΟ εκτίμησε ότι οι ΗΠΑ είχαν 1,3 εκατομμύρια στρατιωτικό προσωπικό, σε σύγκριση με τα υπόλοιπα 2,1 εκατομμύρια μέλη της συμμαχίας. Το δεύτερο μεγαλύτερο στρατιωτικό προσωπικό ανήκε στην Τουρκία, η οποία είχε περίπου 481.000 άτομα που εργάζονταν στις ένοπλες δυνάμεις της.
Ο Άρνολντ τόνισε ότι αναμένει ότι οι ΗΠΑ θα αυξήσουν σταδιακά τον αριθμό των στρατευμάτων που έχουν σταθμεύσει στη Γροιλανδία, αντί να διατάξουν μια πλήρη στρατιωτική επιχείρηση ή εισβολή.
«Απλά δε θα τους πυροβολούσαν», είπε για τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ. «Έτσι, έχουμε αυτή την περίεργη κατάσταση όπου οι ΗΠΑ απλώς τοποθετούν αυτά τα στρατεύματα στη Γροιλανδία και οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν να κάνουν και πολλά για αυτό, παρά μόνο να διαμαρτυρηθούν πολιτικά».
Ο Γεώργιος Σαμαράς, επίκουρος καθηγητής στο King’s College του Λονδίνου, συμφώνησε ότι η Γροιλανδία και η ευρύτερη συμμαχία του ΝΑΤΟ θα έχουν περιορισμένες επιλογές για να σταματήσουν την προσπάθεια των ΗΠΑ να αποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο του νησιού.
«Δε βλέπω τι θα μπορούσε να κάνει το ΝΑΤΟ για να σταματήσει τις ΗΠΑ — καταρχάς, επειδή μιλάμε για μια υπερδύναμη που έχει τόσες πολλές στρατιωτικές βάσεις σε ολόκληρη την ήπειρο, οι οποίες θα μπορούσαν θεωρητικά να χρησιμοποιηθούν για να εισβάλουν σε ένα μέλος του ΝΑΤΟ εκ των έσω», είπε στο CNBC.
Σύμφωνα με τον Τζέιμι Σέι, συνεργάτη του Προγράμματος Διεθνούς Ασφάλειας του Chatham House και πρώην μέλος του προσωπικού του ΝΑΤΟ, το ΝΑΤΟ όχι μόνο θα έπρεπε να αντιμετωπίσει την αντίδραση ενός από τα μέλη του, αλλά θα έπρεπε επίσης να λάβει υπόψη τις ευρύτερες επιπτώσεις στην ασφάλεια που θα είχε η απομάκρυνση από τις ΗΠΑ.
«Δε θα περίμενα στρατιωτική αντίδραση από το ΝΑΤΟ, καθώς οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν γρήγορα τις περιορισμένες δυνάμεις που θα στείλουν οι Ευρωπαίοι και είναι πολύ απίθανο οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να εξετάσουν το ενδεχόμενο αυτό», δήλωσε στο CNBC. «Χρειάζονται όλες τις δυνάμεις τους για την άμυνα της Ευρώπης και για να συνεισφέρουν σε μια ευρωπαϊκή δύναμη που υποστηρίζει την Ουκρανία».
Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντρικσεν, προειδοποίησε ότι η κατάληψη της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ. Από τα 32 μέλη του ΝΑΤΟ, τα 23 – συμπεριλαμβανομένης της Δανίας – είναι επίσης μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει εργαστεί εκτενώς για να εξασφαλίσει ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα συνεχίσει να υποστηρίζει την Ουκρανία.
«Θα ήθελαν να αποφύγουν μια άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ, η οποία θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ και της αμερικανικής υποστήριξης προς την Ουκρανία», δήλωσε ο Σέι.
Ο Σαμαράς του King’s College συμφώνησε ότι οποιαδήποτε κλιμάκωση προς τη Γροιλανδία θα κατέστρεφε το ΝΑΤΟ.
«Εάν ένα μέλος του ΝΑΤΟ απειλήσει ένα άλλο μέλος της συμμαχίας, αυτό δεν προκαλεί απλώς μια διαμάχη. Κάνει την υπόσχεση αμοιβαίας άμυνας της συμμαχίας να υποπίπτει υπό όρους και πολιτική», είπε. «Θα σήμαινε το τέλος του ΝΑΤΟ. Δε νομίζω ότι το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να συνεχίσει».
Ο Σέι δήλωσε ότι, αν και η ευρωπαϊκή στρατιωτική αντίσταση είναι απίθανη, το ΝΑΤΟ, μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει τρόπους να ασκήσει πίεση στην Ουάσιγκτον.
«Η Ευρώπη θα μπορούσε να ασκήσει πίεση στις ΗΠΑ στον οικονομικό τομέα, αν η ΕΕ υιοθετήσει κυρώσεις όπως δασμούς ή περιορισμό της πρόσβασης για αμερικανικές εταιρείες και επενδύσεις», είπε ο Σέι.
«Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα μπορούσαν επίσης να αρνηθούν στις ΗΠΑ τη χρήση ευρωπαϊκών στρατιωτικών βάσεων ή εγκαταστάσεων όπως ραντάρ έγκαιρης προειδοποίησης. Αλλά αυτές θα ήταν προφανώς δύσκολες αποφάσεις για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, ιδιαίτερα σε μια εποχή που έχουν εργαστεί τόσο σκληρά για να εμπλέξουν την Ουάσιγκτον σε ένα σχέδιο ειρήνης και εγγυήσεις ασφάλειας για την Ουκρανία».
Παρά την φιλοδοξία του να αποκτήσει τη Γροιλανδία, δημιουργώντας ρήξη μεταξύ των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στο ΝΑΤΟ, ο Τραμπ επέμεινε ότι η Αμερική στηρίζει τη συμμαχία – ακόμη και όταν επιτέθηκε λεκτικά στην οργάνωση.
«Να θυμάστε, για όλους αυτούς τους μεγάλους οπαδούς του ΝΑΤΟ, ήταν στο 2% του ΑΕΠ και οι περισσότεροι δεν πλήρωναν τους λογαριασμούς τους, ΜΕΧΡΙ ΝΑ ΕΡΘΩ ΕΓΩ», ανέφερε σε ανάρτηση στο Truth Social, αναφερόμενος στους στόχους των κρατών-μελών για τις αμυντικές δαπάνες. Ο Τραμπ πρότεινε στη συνέχεια ότι η συμμαχία δε θα ήταν σε θέση να αποκρούσει τις σύγχρονες απειλές για την ασφάλεια χωρίς τις ΗΠΑ στις τάξεις της.
«Η ΡΩΣΙΑ ΚΑΙ Η ΚΙΝΑ ΔΕΝ ΦΟΒΟΥΝΤΑΙ ΚΑΘΟΛΟΥ ΤΟ ΝΑΤΟ ΧΩΡΙΣ ΤΙΣ ΗΝΩΜΕΝΕΣ ΠΟΛΙΤΕΙΕΣ, ΚΑΙ ΑΜΦΙΒΑΛΛΩ ΟΤΙ ΤΟ ΝΑΤΟ ΘΑ ΗΤΑΝ ΕΚΕΙ ΓΙΑ ΕΜΑΣ ΑΝ ΤΟ ΧΡΕΙΑΖΟΜΑΣΤΑΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ», έγραψε σε κεφαλαία όπως συνηθίζει. «Εμείς θα είμαστε πάντα εκεί για το ΝΑΤΟ, ακόμα κι αν αυτό δεν είναι εκεί για εμάς».
Διαβάστε ακόμη
Πώς στήνεται ο νέος μηχανισμός ελέγχου των αγροτικών επιδοτήσεων από την ΑΑΔΕ
Τι σημαίνει για τους Έλληνες καταναλωτές η συμφωνία Mercosur
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα