Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου την Παρασκευή να ακυρώσει μεγάλο μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο Αμερικανός Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στις εισαγωγές ήταν σε μεγάλο βαθμό αναμενόμενη. Αυτό που παραμένει αβέβαιο είναι οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις, καθώς η οικονομία και οι αγορές καλούνται εκ νέου να προσαρμοστούν σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον.
Ο Τραμπ, όπως και στελέχη του Λευκού Οίκου έχουν ήδη διαμηνύσει ότι θα αξιοποιήσουν άλλες νομικές εξουσίες για την επιβολή δασμών, με τον Αμερικανό Πρόεδρο να ανακοινώνει ήδη επιβάρυνση 10% βάσει διάταξης του Νόμου περί Εμπορίου του 1974.
Ωστόσο, σύμφωνα με το CNBC παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα: ποια θα είναι η επίδραση στον πληθωρισμό; Θα ζητήσουν επιστροφές οι εταιρείες που κατέβαλαν τους δασμούς που ακυρώθηκαν; Πώς θα αντιδράσει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed);
To CNBC παρουσιάζει πέντε βασικά συμπεράσματα από την απόφαση και τις συνέπειές της:
Ο οικονομικός αντίκτυπος
Σε μακροοικονομικό επίπεδο, οι επιπτώσεις εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένες, τουλάχιστον έως ότου ξεκαθαρίσουν οι επόμενες κινήσεις του Τραμπ και το ζήτημα των επιστροφών.
Ο επικεφαλής οικονομολόγος της RSM, Τζόζεφ Μπρουσουέλας, χαρακτήρισε τις πιθανές επιπτώσεις «στενές», αν και σημείωσε ότι υπάρχουν «τεράστιοι πιθανοί κερδισμένοι», ιδίως στους τομείς του λιανεμπορίου και της μεταποίησης, που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στους δασμούς.
Η ανάπτυξη επιβραδύνθηκε σημαντικά το τέταρτο τρίμηνο, με το ΑΕΠ να αυξάνεται με ετήσιο ρυθμό μόλις 1,4%. Ωστόσο, αυτό αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στο προσωρινό «shutdown» της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, με ταχύτερη ανάπτυξη να αναμένεται στο πρώτο τρίμηνο του 2026.
«Οι δημοσιονομικές συνθήκες δείχνουν ήδη ισχυρή θετική ώθηση για το 2026, λόγω του One Big Beautiful Bill Act και ενός πιο χαλαρού περιβάλλοντος στο μέτωπο των επιτοκίων», ανέφερε ο Τζέισον Πράιντ της Glenmede. «Η απόφαση για τους δασμούς ενδέχεται να ενισχύσει οριακά αυτό το ερέθισμα, ενισχύοντας τις προσδοκίες για ανάπτυξη πάνω από την τάση». Προειδοποίησε, πάντως, ότι μπορεί να υπάρξει προσωρινή επιβάρυνση στις εξαγωγές, εάν οι επιχειρήσεις επιταχύνουν τις εισαγωγές ενόψει νέων δασμών, όπως συνέβη στις αρχές του 2025.
Κάποια ανακούφιση για τον πληθωρισμό
Η απόφαση του δικαστηρίου συνέπεσε με στοιχεία του υπουργείου Εμπορίου, που έδειξαν ότι ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε σε ετήσιο ρυθμό 3% τον Δεκέμβριο, βάσει του βασικού δείκτη που παρακολουθεί η Fed. Στελέχη της κεντρικής τράπεζας είχαν εκτιμήσει ότι οι δασμοί προσθέτουν περίπου μισή ποσοστιαία μονάδα στον πληθωρισμό, επίδραση που θεωρείται προσωρινή.
Η κατάργηση των συγκεκριμένων δασμών αφαιρεί, προς το παρόν, μια δυνητική αντιξοότητα για την οικονομία, που θα μπορούσε να επηρεάσει τις αποφάσεις της Fed για τα επιτόκια φέτος.
Ενδιαφέρον είναι ότι οι αγορές περιόρισαν ελαφρώς τα στοιχήματα για άμεσες μειώσεις επιτοκίων, τοποθετώντας πλέον μεγαλύτερη πιθανότητα για την επόμενη μείωση τον Ιούλιο αντί για τον Ιούνιο, σύμφωνα με στοιχεία της CME Group. Οι επενδυτές εξακολουθούν να αναμένουν δύο μειώσεις φέτος και περίπου 40% πιθανότητα για τρίτη.
Αναλυτές της Evercore ISI εκτίμησαν ότι η απόφαση δεν θα έχει σημαντικές μακροοικονομικές επιπτώσεις ούτε για την οικονομία ούτε για τη Fed.
Ανάσα για τις αγορές
Κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους, οι αυστηρές εξαγγελίες του Τραμπ για δασμούς προκάλεσαν κατά περιόδους έντονες αναταράξεις στις αγορές, οι οποίες στη συνέχεια ανέκαμπταν όταν οι πιο επιθετικές κινήσεις τελικά δεν υλοποιούνταν.
Όπως αναμενόταν, οι μετοχές κατέγραψαν άνοδο την Παρασκευή, υποβαθμίζοντας τις ανησυχίες για ανάπτυξη και πληθωρισμό και ενισχύοντας τις προσδοκίες για τα εταιρικά κέρδη. Οι αποδόσεις των ομολόγων κινήθηκαν ελαφρώς υψηλότερα, με τους επενδυτές να σταθμίζουν τις προοπτικές ανάπτυξης έναντι του πληθωρισμού.
Σύμφωνα με τον Νταν Σίλουκ της Janus Henderson, η απόφαση σηματοδοτεί στροφή προς πιο αργή και θεσμικά περιορισμένη εμπορική πολιτική, μειώνοντας τη μεταβλητότητα των μετοχών, αλλά αυξάνοντας τη σημασία των δημοσιονομικών παραμέτρων και των εφοδιαστικών αλυσίδων για τις αγορές ομολόγων.
Τι γίνεται με τις επιστροφές;
Η αντίδραση της Wall Street ήταν μικτή όσον αφορά το ενδεχόμενο επιστροφών. Η Morgan Stanley εκτίμησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιστρέψουν περίπου 85 δισ. δολάρια, ενώ η RSM υπολόγισε το ποσό μεταξύ 100 και 130 δισ. δολαρίων. Ο αναλυτής Εντ Μιλς της Raymond James τοποθέτησε το κόστος ακόμη υψηλότερα, στα 175 δισ. δολάρια, ευθυγραμμισμένο με μοντέλο του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια.
Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν έδωσε σαφή κατεύθυνση για τη διαδικασία, αφήνοντας το θέμα σε κατώτερα δικαστήρια. Ο δικαστής Μπρετ Κάβανο προέβλεψε «χάος» στην επίλυση του ζητήματος, ενώ αναλυτές εκτιμούν ότι οι επιστροφές ενδέχεται να μην ισχύσουν αναδρομικά.
Και τώρα τι;
Η επόμενη φάση αναμένεται περίπλοκη. Ο Τραμπ, ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να υποχωρήσει στην προσπάθεια επιβολής δασμών, τους οποίους έχει χαρακτηρίσει «την πιο όμορφη λέξη» στο λεξικό.
Περίπου το 60% των δασμών βασίστηκε στον Νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA), συνεπώς οι υπόλοιποι παραμένουν σε ισχύ. Η κυβέρνηση μπορεί να επικαλεστεί και άλλες διατάξεις του εμπορικού νόμου, ωστόσο για πολλές από αυτές απαιτείται έγκριση του Κογκρέσου ή ισχύουν χρονικοί περιορισμοί.
Αναλυτές εκτιμούν ότι δεν αποκλείεται νέα κλιμάκωση των δασμών από τον Λευκό Οίκο στο άμεσο μέλλον, καθώς η πολιτική αυτή παραμένει κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής του Τραμπ.
Διαβάστε ακόμη
Έρχεται η πλατφόρμα που θα παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο κάθε όχημα που κυκλοφορεί στη χώρα
Jay-Z: Τα ρολόγια εκατομμυρίων που καθορίζουν το luxury status (pics)
Γιατί PepsiCo, Kraft Heinz και General Mills ρίχνουν τις τιμές στις ΗΠΑ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.