Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών ακύρωσε την Παρασκευή ένα μεγάλο μέρος της εκτεταμένης δασμολογικής πολιτικής του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ.
Ο νόμος που αποτέλεσε τη νομική βάση για τους συγκεκριμένους εισαγωγικούς δασμούς «δεν εξουσιοδοτεί τον Πρόεδρο να επιβάλλει δασμούς», έκρινε η πλειοψηφία με ψήφους έξι έναντι τριών.
Τη γνώμη του δικαστηρίου παρέδωσε ο Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Τζον Ρόμπερτς. Οι δικαστές Κλάρενς Τόμας, Σάμιουελ Αλίτο και Μπρετ Κάβανο διαφώνησαν.
Από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ αναδιαμόρφωσε ταχύτατα τις μακροχρόνιες εμπορικές σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών, επιβάλλοντας ένα εκτεταμένο πλέγμα εισαγωγικών δασμών που επηρέασε σχεδόν κάθε χώρα στον κόσμο.
Η επίκληση του IEEPA
Πολλοί από τους δασμούς αυτούς βασίστηκαν σε μια νέα ερμηνεία του Νόμου για τις Διεθνείς Οικονομικές Εξουσίες Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA). Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι σχεδόν καθολικοί «ανταποδοτικοί» δασμοί του Τραμπ, καθώς και ξεχωριστοί δασμοί που συνδέθηκαν με καταγγελίες για διακίνηση θανατηφόρων ναρκωτικών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο IEEPA δεν αναφέρει ρητά τους δασμούς. Επιτρέπει όμως στον Πρόεδρο να «ρυθμίζει… την εισαγωγή» ξένης περιουσίας και συναλλαγών, έπειτα από κήρυξη εθνικής έκτακτης ανάγκης για την αντιμετώπιση «ασυνήθιστων και έκτακτων» απειλών.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστήριξε ότι η διατύπωση αυτή παρέχει στον Πρόεδρο την εξουσία να επιβάλλει δασμούς σε ξένα προϊόντα.
Οι επικριτές, αντίθετα, υποστήριξαν ότι ο νόμος δεν επιτρέπει στον Πρόεδρο να επιβάλλει μονομερώς δασμούς οποιουδήποτε ύψους, σε οποιαδήποτε χώρα και οποιαδήποτε στιγμή. Ομοσπονδιακό εμπορικό δικαστήριο και ομοσπονδιακό εφετείο είχαν ήδη κρίνει παράνομους τους δασμούς που βασίστηκαν στον IEEPA, πριν η υπόθεση φτάσει στο Ανώτατο Δικαστήριο.
Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων από δασμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες πέρυσι προήλθε από τους δασμούς που επιβλήθηκαν βάσει του IEEPA.
Αγορές, έσοδα και πολιτικές αντιδράσεις
Τον περασμένο Απρίλιο, ο Τραμπ παρουσίασε τα εκτεταμένα σχέδιά του για «ανταποδοτικούς» δασμούς σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο, την οποία είχε χαρακτηρίσει «Ημέρα Απελευθέρωσης» της Αμερικής.
Η ανακοίνωση προκάλεσε αιφνίδιο πανικό στις αγορές και οι δασμοί τέθηκαν γρήγορα σε παύση. Έκτοτε τροποποιήθηκαν επανειλημμένα, καθυστέρησαν και επανεπιβλήθηκαν, προσθέτοντας σύγχυση και πολυπλοκότητα στην εμπορική πολιτική της κυβέρνησης.
Άλλοι δασμοί που βασίστηκαν στον IEEPA περιλάμβαναν μέτρα κατά του Μεξικού, του Καναδά και της Κίνας, με αφορμή καταγγελίες ότι επέτρεψαν τη ροή της φαιντανύλης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Τραμπ, έντονος επικριτής των συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου των τελευταίων δεκαετιών, έχει επανειλημμένα παρουσιάσει τους δασμούς ως σημαντική πηγή ομοσπονδιακών εσόδων και ως βασικό διαπραγματευτικό εργαλείο απέναντι σε συμμάχους και αντιπάλους.
Έχει υποστηρίξει ότι το κόστος των δασμών το επωμίζονται οι ξένες χώρες και έχει υποβαθμίσει τις ανησυχίες ότι θα οδηγήσουν σε αυξήσεις τιμών για τους Αμερικανούς. Ωστόσο, η κυβέρνησή του έχει παραδεχθεί ότι οι δασμοί καταβάλλονται από Αμερικανούς εισαγωγείς.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι τα έσοδα από τους δασμούς είναι τόσο υψηλά ώστε θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τον φόρο εισοδήματος, ενώ έχει προτείνει την αποστολή επιταγών 2.000 δολαρίων στους Αμερικανούς ως «μέρισμα δασμών».
«Έχουμε εισπράξει, και σύντομα θα εισπράξουμε, περισσότερα από 600 δισεκατομμύρια δολάρια σε δασμούς», έγραψε πρόσφατα σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Άλλες εκτιμήσεις είναι σημαντικά χαμηλότερες. Το Bipartisan Policy Center υπολόγισε τα ακαθάριστα έσοδα από δασμούς το 2025 σε περίπου 289 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η Υπηρεσία Τελωνείων και Προστασίας Συνόρων ανέφερε ότι είχε εισπράξει περίπου 200 δισεκατομμύρια δολάρια μεταξύ 20 Ιανουαρίου και 15 Δεκεμβρίου.
Για τους δασμούς που βασίστηκαν ειδικά στον IEEPA, η κυβέρνηση ανέφερε ότι έχει συγκεντρώσει περίπου 129 δισεκατομμύρια δολάρια έως τις 10 Δεκεμβρίου.
Πριν από την απόφαση, ο Τραμπ και μέλη της κυβέρνησής του είχαν προειδοποιήσει για τις συνέπειες μιας πιθανής ακύρωσης των δασμών.
«Αν το Ανώτατο Δικαστήριο αποφασίσει εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών σε αυτό το μπόνους εθνικής ασφάλειας, ΕΙΜΑΣΤΕ ΧΑΜΕΝΟΙ!», έγραψε ο Τραμπ στις 12 Ιανουαρίου.
Αξιωματούχοι, συμπεριλαμβανομένου του Υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, είχαν δηλώσει ότι θεωρούσαν απίθανο το Ανώτατο Δικαστήριο να ανατρέψει την «εμβληματική» οικονομική πολιτική του Προέδρου.
Ποιες είναι τώρα οι επιλογές του Τραμπ
Τον Νοέμβριο, ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι, σε περίπτωση αρνητικής απόφασης για τους δασμούς, η κυβέρνησή του θα προχωρήσει σε εναλλακτικό σχέδιο, λέγοντας χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους ότι «θα χρειαστεί να περάσουμε στο σχέδιο Β».
Ο Μπέσεντ και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης ανέφεραν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επικαλεστούν άλλες διατάξεις της νομοθεσίας, προκειμένου να διατηρήσουν όσο το δυνατόν περισσότερους από τους δασμούς του Τραμπ.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται διάταξη νόμου που επιτρέπει την επιβολή δασμών σε εισαγόμενα αγαθά τα οποία θεωρείται ότι απειλούν την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς και άλλη πρόβλεψη που επιτρέπει αντίμετρα — συμπεριλαμβανομένων δασμών — κατά εμπορικών εταίρων τους οποίους το Γραφείο του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ κρίνει ότι εφαρμόζουν αθέμιτες εμπορικές πρακτικές εις βάρος Αμερικανών εξαγωγέων.
Διαβάστε ακόμη
Τουρισμός: Ιστορικό ρεκόρ ταξιδιωτικών εισπράξεων στα 23,63 δισ. ευρώ το 2025
Λεοπάρδαλη του χιονιού: Ενα φάντασμα των Ιμαλαΐων
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.