Ο εξαιρετικά ετερογενής πληθυσμός της Βραζιλίας έχει βρεθεί στο επίκεντρο της διεθνούς επιστημονικής έρευνας για τη μακροζωία, αποκαλύπτοντας ότι η γήρανση δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με τη φθορά, αλλά μπορεί να αποτελεί μια εντυπωσιακή διαδικασία βιολογικής προσαρμογής.

Γιατί ορισμένοι άνθρωποι ξεπερνούν τα 110 χρόνια ζωής, τη στιγμή που οι περισσότεροι δεν αγγίζουν ούτε τα 100; Σε αυτό το ερώτημα επιχειρεί να απαντήσει νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο sciencedaily.com από τη Δρ. Mayana Zatz και την ερευνητική της ομάδα στο Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο. Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η Βραζιλία συνιστά έναν πραγματικό «θησαυρό» για τη μελέτη της ακραίας μακροζωίας, καθώς διαθέτει έναν από τους πιο γενετικά ποικιλόμορφους πληθυσμούς παγκοσμίως, ένα πλεονέκτημα που μέχρι σήμερα παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτο.

Η πιο γενετικά «ανάμεικτη» χώρα στον κόσμο

Η ιστορική διαδρομή της Βραζιλίας, με τον πορτογαλικό αποικισμό, τη βίαιη μεταφορά εκατομμυρίων Αφρικανών σκλάβων και τα μεταγενέστερα κύματα ευρωπαϊκής και ιαπωνικής μετανάστευσης, διαμόρφωσε έναν μοναδικό γενετικό καμβά. Προγενέστερες γονιδιωματικές μελέτες έχουν εντοπίσει εκατομμύρια γενετικές παραλλαγές που ήταν άγνωστες μέχρι πρότινος και δεν καταγράφονται σε διεθνείς βάσεις δεδομένων. Σύμφωνα με τους ερευνητές, σε αυτές τις παραλλαγές ενδέχεται να κρύβονται προστατευτικοί βιολογικοί μηχανισμοί άμεσα συνδεδεμένοι με τη μακροζωία.

Οι υπεραιωνόβιοι της Βραζιλίας

Η ερευνητική ομάδα έχει συγκροτήσει μία από τις πιο σπάνιες βάσεις δεδομένων διεθνώς, η οποία περιλαμβάνει περισσότερους από 160 αιωνόβιους και 20 πιστοποιημένους υπεραιωνόβιους. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει και η αδελφή Inah, η οποία μέχρι τον θάνατό της το 2025 θεωρούνταν το γηραιότερο άτομο στον κόσμο, έχοντας φτάσει τα 116 έτη ζωής.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι ότι πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους διατήρησαν πνευματική διαύγεια και λειτουργική αυτονομία, παρά το γεγονός ότι έζησαν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους χωρίς συστηματική πρόσβαση στη σύγχρονη ιατρική φροντίδα.

Οικογένειες που «αψηφούν» τη βιολογία

Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οικογένειες στις οποίες καταγράφονται πολλαπλά μέλη άνω των 100 ετών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί οικογένεια όπου μια γυναίκα 110 ετών έχει τρεις ανιψιές ηλικίας 100, 104 και 106 ετών, με τη μεγαλύτερη να συμμετέχει σε αγώνες κολύμβησης ακόμη και μετά τα 100.

Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι τα αδέλφια και οι στενοί συγγενείς αιωνόβιων έχουν έως και 17 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να φτάσουν σε ακραία γηρατειά.

Ένα ανοσοποιητικό… νεανικό

Οι υπεραιωνόβιοι φαίνεται να διαθέτουν ανοσοποιητικό σύστημα που λειτουργεί με τρόπους αντίστοιχους πολύ νεότερων ανθρώπων. Οι μηχανισμοί κυτταρικού «καθαρισμού» παραμένουν ενεργοί, ενώ συγκεκριμένοι τύποι ανοσοκυττάρων εμφανίζουν αυξημένη δραστηριότητα.

Ενδεικτικό της ανθεκτικότητάς τους ήταν και το παράδειγμα της πανδημίας COVID-19, όταν τρεις Βραζιλιάνοι υπεραιωνόβιοι μολύνθηκαν πριν από τη διάθεση των εμβολίων και ανέρρωσαν, αναπτύσσοντας ισχυρή ανοσολογική απόκριση.

Γιατί η Βραζιλία έχει παγκόσμια σημασία

Σήμερα, τρεις από τους δέκα γηραιότερους επιβεβαιωμένους άνδρες στον κόσμο είναι Βραζιλιάνοι – ένα ιδιαίτερα σπάνιο φαινόμενο, καθώς η ακραία μακροζωία εμφανίζεται πολύ πιο σπάνια στους άνδρες.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η μελέτη αυτών των πληθυσμών μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για πιο δίκαιες και αποτελεσματικές προσεγγίσεις στην ιατρική ακριβείας, λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη τη γενετική ποικιλομορφία της ανθρωπότητας.

Η μακροζωία ως ανθεκτικότητα, όχι εξαίρεση

Όπως υπογραμμίζει η Δρ. Mayana Zatz, οι υπεραιωνόβιοι δεν είναι απλώς άνθρωποι που «άντεξαν» στον χρόνο. Αποτελούν ζωντανά παραδείγματα βιολογικής προσαρμογής και ανθεκτικότητας, προσφέροντας πολύτιμες γνώσεις για το πώς μπορεί να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής σε κοινωνίες που γερνούν.

Η έρευνα δείχνει ξεκάθαρα ότι για να κατανοήσουμε ουσιαστικά τη μακροζωία, πρέπει να στραφούμε πέρα από τους παραδοσιακά μελετημένους πληθυσμούς – και η Βραζιλία φαίνεται να κρατά πολλά από τα «κλειδιά» της ανθρώπινης μακροζωίας.

Διαβάστε ακόμη 

Barclays: Τα ελληνικά ομόλογα αντέχουν και το πολιτικό ρίσκο παραμένει ελεγχόμενο

Η χρυσή εποχή των κατοικιδίων – Πώς η μοναξιά γεμίζει τα ταμεία μιας αναπτυσσόμενης αγοράς

Ενα καταφύγιο στα υψίπεδα του Θιβέτ που είναι εμπειρία ζωής

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα