ΔΝΤ: Η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να σώσει την παγκόσμια οικονομία

Με την παγκόσμια οικονομία να καταγράφει μια μέτρια και άνιση ανάκαμψη με τα ποσοστά του πληθωρισμού να είναι χαμηλά σε πολλές χώρες, οι κίνδυνοι για τη χρηματοοικονομική σταθερότητα έχουν αυξηθεί επισημαίνει σε έκθεσή του το ΔΝΤ για την Παγκόσμια Χρηματοοικονομική Σταθερότητα (Global Financial Stability Report).

Σύμφωνα με τον Jose Vinals, τον επιβλέπων την έκθεση, η αποκλίνουσα ανάπτυξη και οι εντάσεις στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές έχουν αυξήσει τις εντάσεις στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές και έχουν προκαλέσει ταχείς και ασταθείς κινήσεις στις συναλλαγματικές ισοτιμίες και τα επιτόκια τους τελευταίους έξι μήνες. Οι κίνδυνοι περιστρέφονται επίσης στο σκιώδες τραπεζικό σύστημα, στη ρευστότητα της αγοράς και στις αναδυόμενες αγορές.

Υπό το πρίσμα αυτό, πρέπει να πληρούνται πέντε βασικές προκλήσεις για τη διαφύλαξη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, όπως υποστηρίζει η έκθεση.

Αρχικά, θα πρέπει να ενισχυθεί η νομισματική πολιτική. Τόσο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα όσο και η Τράπεζα της Ιαπωνίας εφαρμόζουν μια τολμηρή νομισματική πολιτική για την καταπολέμηση του αποπληθωρισμού. Ήδη μάλιστα έχει σημειωθεί πρόοδος, όπως αναφέρει ο Jose Vinals. Ωστόσο, οι ενέργειες των κεντρικών τραπεζών θα πρέπει να ενισχυθούν και με άλλες πολιτικές διαφορετικά η νομισματική πολιτική δεν μπορεί να είναι πλήρως αποτελεσματική. Αυτό που χρειάζεται είναι «ποσοτική χαλάρωση σε συνδυασμό με άλλες πολιτικές».

Στην ζώνη του ευρώ συγκεκριμένα, είναι απαραίτητο να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των μη εξυπηρετούμενων δανείων προκειμένου να «ξεκλειδώσουν» οι δίαυλοι χρηματοδότησης. Αυτή τη στιγμή τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια ανέρχονται σε πάνω από 900 δισ. ευρώ, παρά τα όσα έχουν επιτευχθεί για την ενίσχυση των τραπεζικών κεφαλαίων στον απόηχο της Συνολικής Αξιολόγησης της ΕΚΤ και την εισαγωγή του ενιαίου εποπτικού μηχανισμού. Οι πολιτικοί θα πρέπει να ενθαρρύνουν τις τράπεζες να ασχοληθούν με αυτό το απόθεμα των επισφαλών δανείων και να εφαρμόσουν πιο αποτελεσματικά νομικά και θεσμικά πλαίσια για να επιταχυνθεί αυτή η διαδικασία, επισημαίνει η έκθεση.

Στην Ιαπωνία, η αποτελεσματικότητα της ποσοτικής χαλάρωσης εξαρτάται από τις πολιτικές που τη στηρίζουν ενώ στις ΗΠΑ δεν είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει μια ήπια νομισματική πολιτική. Οι αποκλίσεις μεταξύ των συμμετεχόντων στην αγορά και των φορέων χάραξης πολιτικής φανερώνουν ότι οι αγορές υιοθετούν μια πιο ήπια εικόνα για τις προοπτικές του πληθωρισμού. Αλλά οι χαμηλές μακροπρόθεσμες αποδόσεις φανερώνουν επίσης τη δυνατότητα για ανοδικές εκπλήξεις στα μακροπρόθεσμα επιτόκια.

Η δεύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει είναι να περιορίσει τις χρηματοπιστωτικές υπερβολές που προκύπτουν από την νομισματική πολιτική, και να διαχειριστεί τις αρνητικές οικονομικές επιπτώσεις από μια παρατεταμένη περίοδο χαμηλών επιτοκίων.

Η τρίτη πρόκληση είναι η διατήρηση της σταθερότητας στις αναδυόμενες αγορές που προκύπτουν από τις παγκόσμιες αντικρουόμενες τάσεις και η αντιμετώπιση εγχώριων τρωτών σημείων. Από τις χαμηλές τιμές των εμπορευμάτων και τις μειωμένες πληθωριστικές πιέσεις, επωφελούνται πολλές αναδυόμενες οικονομίες, παρέχοντας χώρο στην νομισματική πολιτική για την καταπολέμηση της επιβραδυνόμενης ανάπτυξης. Ωστόσο, τόσο το πετρέλαιο όσο και οι τομείς της αγοράς που έχουν δανειστεί σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπίζουν πιο σημαντικούς οικονομικούς κινδύνους.

Η τέταρτη πρόκληση είναι να αντιμετωπίσει τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Ρωσία και την Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή, και σε μέρη της Αφρικής, καθώς και τους κινδύνους από την Ελλάδα.

Η διαχείριση των προκλήσεων θα είναι ακόμα πιο δύσκολη αν δεν υπάρχει επαρκής ρευστότητα στις αγορές. Στις καλές εποχές οι αγορές έχουν επαρκή ρευστότητα αλλά αυτό μπορεί γρήγορα να αλλάξει προκαλώντας σοκ στις τιμές.

Η έκθεση καταλήγει πως εκτός από την νομισματική πολιτική που εφαρμόζεται θα πρέπει να υπάρξουν και νέα μέτρα προκειμένου να δώσουν ένα οριστικό τέλος στην παγκόσμια οικονομική κρίση διασφαλίζοντας παράλληλα την χρηματοπιστωτική σταθερότητα.