Πριν από ένα χρόνο ο Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσε πανικό στις αγορές με την ανακοίνωσή του για την «Hμέρα της Aπελευθέρωσης», έναν οδικό χάρτη για την ενίσχυση του εμπορικού προστατευτισμού των ΗΠΑ και, όπως είπε, για την αποτροπή των ξένων «απατεώνων» και «αρπακτικών» που λεηλατούν το αμερικανικό όνειρο.

Τον Φεβρουάριο, η οικονομική ατζέντα του Τραμπ δέχτηκε πλήγμα, καθώς το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε ότι είχε υπερβεί τις εξουσίες του χρησιμοποιώντας έναν νόμο του 1977 για να δικαιολογήσει το μεγαλύτερο μέρος των δασμών του. Ο Λευκός Οίκος αντικατέστησε γρήγορα αυτούς τους ακυρωθέντες δασμούς χρησιμοποιώντας άλλα, προσωρινά μέσα.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, οι Αμερικανοί καταναλωτές εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν έναν πραγματικό δασμολογικό συντελεστή 13,7%, μειωμένο από το 16% πριν από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, σύμφωνα με το Budget Lab του Yale. Ο μέσος δασμολογικός συντελεστής των ΗΠΑ για όλα τα αγαθά πριν από το 2025 ήταν 2,6%.

Ενώ ο Τραμπ προωθούσε τους δασμούς ως μέσο για τη μείωση του χρέους των ΗΠΑ, τη μείωση του εμπορικού ελλείμματος και την επαναφορά θέσεων εργασίας στον τομέα της μεταποίησης, τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν έτσι. Αντίθετα, τα δομικά υλικά για μια καινούργια κατοικία κοστίζουν πλέον στους κατασκευαστές χιλιάδες δολάρια παραπάνω, οι αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν διαγράψει δισεκατομμύρια σε απώλειες από δασμούς και το χρέος των ΗΠΑ έχει αυξηθεί σε πάνω από 39 τρισεκατομμύρια δολάρια.

Το MarketWatch εξέτασε τους βασικούς τομείς που επηρεάστηκαν καθώς συμπληρώνεται ένας χρόνος από την «Ημέρα της Απελευθέρωσης»:

Χρέος

Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν εκρηκτική αύξηση του κόστους στέγασης και έλλειψη κατοικιών που θα χρειαστεί μια δεκαετία για να επιλυθεί, σύμφωνα με εκτιμήσεις της JPMorgan. Το ταραχώδες τοπίο των δασμών του περασμένου έτους δε βοήθησε.

Αντίθετα, έχει καταστήσει εξαιρετικά δύσκολο να προσδιοριστεί το ακριβές κόστος των δασμών για τα οικοδομικά υλικά, δήλωσε ο Εντ Μπρέιντι, διευθύνων σύμβουλος του Home Builders Institute. «Όταν μιλάς με κατασκευαστές, μιλάμε για χιλιάδες δολάρια», δήλωσε ο ίδιος στο MarketWatch. «Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι ότι η αβεβαιότητα έχει παγώσει πολλά πράγματα».

Αν και η κατασκευή μονοκατοικιών μειώθηκε κατά περίπου 7% το 2025, ο κατασκευαστικός κλάδος παραμένει σε «καλή κατάσταση» όσον αφορά τα περιθώρια κέρδους μετά από μια σειρά ετών άνθησης κατά τη διάρκεια της πανδημίας, σύμφωνα με τον Νίσου Σουντ, διευθυντή έρευνας στη John Burns Research & Consulting. Τα περιθώρια είχαν φτάσει στο 27% έως 28%, αλλά τώρα τείνουν να πλησιάζουν ένα πιο φυσιολογικό επίπεδο περίπου 20%.

Ωστόσο, δεν έχουν σημειωθεί σημαντικές βελτιώσεις στο ετήσιο δημοσιονομικό έλλειμμα και στο δημόσιο χρέος. Το έλλειμμα κατά το οικονομικό έτος 2025 ήταν 1,78 τρισεκατομμύρια δολάρια, ελαφρώς μειωμένο σε σχέση με τα 1,82 τρισεκατομμύρια δολάρια του προηγούμενου έτους. Το δημόσιο χρέος, εν τω μεταξύ, ξεπέρασε τα 39 τρισεκατομμύρια δολάρια τον Μάρτιο.

Η εξυπηρέτηση του χρέους των ΗΠΑ κοστίζει ήδη περίπου 1 δολάριο από κάθε 5 δολάρια εισπραχθέντων φορολογικών εσόδων, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Tόρστεν Σλοκ, επικεφαλής οικονομολόγου της Apollo Global Management.

Απορρόφηση των δασμών

Οι δασμοί του Τραμπ σε αυτοκίνητα, ανταλλακτικά αυτοκινήτων και πρώτες ύλες όπως ο χάλυβας και το αλουμίνιο έπληξαν τους αμερικανούς κατασκευαστές αυτοκινήτων σε μια ιδιαίτερα δύσκολη φάση. Όχι μόνο αντιμετωπίζουν σκληρό ανταγωνισμό από την Κίνα, αλλαγές στις φορολογικές πολιτικές και τις πολιτικές εκπομπών αερίων, καθώς και μια δύσκολη μετάβαση στα ηλεκτρικά οχήματα, αλλά ο αμερικανός καταναλωτής δυσκολεύεται να καλύψει τις καθημερινές του ανάγκες, πόσο μάλλον να αγοράσει ένα καινούργιο αυτοκίνητο.

Με τις τιμές της βενζίνης να εκτινάσσονται στα ύψη πλέον, οι καταναλωτές ενδέχεται να είναι ακόμη πιο απρόθυμοι να προβούν σε αγορά. Έτσι, αντί να μετακυλήσουν τα δισεκατομμύρια δολάρια του κόστους των δασμών στους καταναλωτές, οι αυτοκινητοβιομηχανίες επέλεξαν να απορροφήσουν το πλήγμα. Αναμένεται να διατηρήσουν σε μεγάλο βαθμό σταθερές τις τιμές και φέτος.

Τα στοιχεία για τη μεταποίηση δείχνουν ότι οι ΗΠΑ συνέχισαν να χάνουν θέσεις εργασίας το περασμένο έτος. Ωστόσο, αυτό που βοηθά τις αυτοκινητοβιομηχανίες να μην αυξήσουν τις τιμές, σύμφωνα με την Έριν Κίτινγκ της Cox Automotives, είναι ότι «η αγορά παραμένει πολύ ανταγωνιστική, με τους κατασκευαστές να ανταγωνίζονται για λιγότερους αγοραστές που μπορούν να αντέξουν οικονομικά ένα καινούργιο αυτοκίνητο».

Η Cox έχει εκτιμήσει ότι οι αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες θα πουλήσουν 15,8 εκατομμύρια οχήματα σε ετήσια βάση φέτος, από 16,3 εκατομμύρια το 2025. Αυτό, όμως, δε σημαίνει ότι οι τιμές για τους καταναλωτές δεν έχουν αρχίσει να αυξάνονται. Τον Φεβρουάριο, η μέση τιμή ενός καινούργιου αυτοκινήτου αυξήθηκε κατά 3,4% σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα, φτάνοντας τα 49.353 δολάρια.

Αυτή είναι η μεγαλύτερη ετήσια άνοδος μετά τις αυξήσεις κατά 9% που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια των ετών της έξαρσης του πληθωρισμού μεταξύ 2021 και 2023, αλλά είναι σύμφωνη με τις τυπικές αυξήσεις τιμών που παρατηρήθηκαν πριν από την πανδημία.

Διαβάστε ακόμη 

FT: Η Κομισιόν επεξεργάζεται σχέδιο για δελτίο στα καύσιμα και απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου

Μασούτης: Αποκαλυπτήρια για το project με κατοικίες πάνω από σούπερ μάρκετ

Μισός αιώνας Apple: Η ιστορία της εταιρείας που δημιούργησε το μέλλον

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα