Για έβδομη συνεχόμενη ημέρα συνεχίστηκαν στην Αλβανία οι βίαιες συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών δυνάμεων, καθώς οι αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις με βασικούς πρωταγωνιστές μαθητές και φοιτητές εντείνουν την πίεση προς τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα, από τον οποίο ζητούν να παραιτηθεί.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, πριν από τα επεισόδια της Δευτέρας είχαν τραυματιστεί 295 άνθρωποι, εκ των οποίων 186 αστυνομικοί.
Οι διαδηλώσεις τροφοδοτούνται από αιτήματα για καλύτερες συνθήκες στα πανεπιστήμια, τη δυσαρέσκεια για τη διαφθορά και την απαίτηση αποχώρησης του Ράμα από την εξουσία.
Κατά τη διάρκεια των κινητοποιήσεων έχουν δεχθεί επιθέσεις ένα αστυνομικό τμήμα και κυβερνητικά κτίρια στα Τίρανα.
Ράμα: «Αν το κράτος διαπραγματευτεί με αυτό, έχει καταρρεύσει»
Ο Αλβανός πρωθυπουργός εμφανίστηκε ιδιαίτερα αυστηρός απέναντι στα επεισόδια, απορρίπτοντας το ενδεχόμενο υποχωρήσεων υπό την πίεση της βίας.
Μιλώντας σε ανώτατα στελέχη της αστυνομίας, κρατούσε μια πέτρα που είχε εκτοξευθεί εναντίον αστυνομικών την Κυριακή.
«Τη στιγμή που το κράτος διαπραγματεύεται με αυτό, το κράτος έχει καταρρεύσει», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο Ράμα υποστήριξε επίσης ότι στις κινητοποιήσεις συμμετέχουν νέοι που, όπως ισχυρίστηκε, έχουν ριζοσπαστικοποιηθεί από «σκοτεινές δυνάμεις στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ».
«Η Αλβανία έχει γίνει ένας από τους στόχους μιας καλά συντονισμένης επίθεσης», ανέφερε.
Συγκρούσεις με την αστυνομία και δακρυγόνα στο κέντρο των Τιράνων
Σύμφωνα με ανταπόκριση του BBC, το πάρκο Ρίνια, γνωστό και ως Πάρκο Νεολαίας, μετατράπηκε σε ένα από τα επίκεντρα των συγκρούσεων.
Διαδηλωτές αφαιρούσαν κυβόλιθους από το έδαφος, προκειμένου να τους χρησιμοποιήσουν στις συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις.
Λίγο αργότερα, φάλαγγα αστυνομικών οχημάτων κινήθηκε κατά μήκος κεντρικής λεωφόρου, με επικεφαλής θωρακισμένο όχημα που έκανε χρήση αντλίας νερού και εκτόξευε δακρυγόνα.
Διμοιρίες των ΜΑΤ καταδίωξαν διαδηλωτές, κυρίως μαθητές και φοιτητές, μέσα στο πάρκο.
Αρκετοί αναζήτησαν καταφύγιο σε καφετέρια, όπου τα δακρυγόνα προκάλεσαν έντονη δυσφορία ακόμη και στους εργαζομένους.
Εθελοντές με κίτρινα ανακλαστικά γιλέκα παρέμειναν στον χώρο, προσφέροντας βοήθεια σε όσους είχαν επηρεαστεί από τα χημικά.
Ο ανταποκριτής του BBC περιγράφει επίσης περιστατικό κατά το οποίο αστυνομικός χρησιμοποίησε σπρέι πιπεριού από πολύ κοντινή απόσταση εναντίον νεαρού που διαμαρτυρόταν.
Καταγγελίες για αστυνομική βία και συλλήψεις
Ο δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Γκέντιαν Σεϊράνι, ο οποίος παρέχει νομική υποστήριξη σε περισσότερους από 100 συλληφθέντες, καταγγέλλει τον τρόπο με τον οποίο ενεργούν οι αστυνομικές δυνάμεις.
«Οι ενέργειες της αστυνομίας είναι συχνά χαοτικές και παράλογες», δήλωσε στο BBC.
Όπως υποστηρίζει, σε πολλές περιπτώσεις οι αστυνομικοί δεν παρουσιάζουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία ενώπιον των δικαστηρίων.
Μεταξύ των εντολέων του βρίσκεται, σύμφωνα με τον ίδιο, ένας άνδρας που συνελήφθη ενώ κατευθυνόταν προς στάση λεωφορείου, χωρίς να έχει σχέση με τις διαδηλώσεις.
«Όσοι πραγματικά πετούν αντικείμενα στους αστυνομικούς σπάνια συλλαμβάνονται, επειδή τρέχουν πιο γρήγορα», σημείωσε.
Η ένταση παραμένει υψηλή και από τις δύο πλευρές, καθώς οι αστυνομικοί αντιδρούν στις επιθέσεις εναντίον συναδέλφων τους, ενώ οι διαδηλωτές καταγγέλλουν υπερβολική χρήση βίας.
«Θέλουμε τεχνοκρατική κυβέρνηση και πραγματικά δημοκρατικές εκλογές»
Ανάμεσα στα πρόσωπα που συμμετέχουν ενεργά στις κινητοποιήσεις βρίσκεται η 27χρονη Σιντορέλα Βατνικάι, μεταπτυχιακή φοιτήτρια με οκτώ χρόνια συμμετοχής σε αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες.
Σε ένα κίνημα χωρίς κεντρική ηγεσία, η ίδια συμμετέχει στον συντονισμό των ομάδων, στην εξασφάλιση νομικής βοήθειας και στην παροχή υλικών πρώτων βοηθειών.
Όπως περιγράφει, η καθημερινότητά της περιλαμβάνει συνεχείς μετακινήσεις από διαδήλωση σε διαδήλωση, καθώς και προσπάθειες να διαπιστώσει ότι οι φίλοι και οι συγγενείς της είναι ασφαλείς.
Η Βατνικάι δηλώνει ότι δεν αισθάνεται άνετα με τη βία ορισμένων διαδηλωτών εναντίον της αστυνομίας, ωστόσο αποδίδει στις αστυνομικές δυνάμεις την ευθύνη για την έναρξη και την κλιμάκωση των συγκρούσεων.
«Όταν βλέπω ανθρώπους να πετούν πέτρες στους αστυνομικούς, καταλαβαίνω την οργή τους. Δεν τους κρίνω. Δεν χαίρομαι, αλλά δεν έχουν άλλον τρόπο να ακουστούν», αναφέρει.
Η 27χρονη συνδέει τη δυσαρέσκεια της νέας γενιάς με τη μαζική μετανάστευση και τις περιορισμένες προοπτικές στη χώρα.
Όπως υποστηρίζει, περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την Αλβανία την τελευταία δεκαετία.
Απαντώντας στο ερώτημα που έθεσε ο Ράμα για το τι θα συμβεί εάν παραιτηθεί, η ίδια προτείνει μια μεταβατική λύση.
«Χρειαζόμαστε μια τεχνοκρατική κυβέρνηση για έναν χρόνο, ώστε να προετοιμάσει τη χώρα για πραγματικές, δημοκρατικές εκλογές», δηλώνει.
Παράλληλα, κατηγορεί τον πρωθυπουργό για νοθεία σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις και για στενές σχέσεις με ισχυρούς ξένους επενδυτές και ομάδες οργανωμένου εγκλήματος.
Πρόκειται για καταγγελίες της ακτιβίστριας, οι οποίες δεν τεκμηριώνονται ανεξάρτητα στο δημοσίευμα.
Η γενιά Ζ και τα 13 χρόνια διακυβέρνησης Ράμα
Η Βατνικάι εκτιμά ότι οι κινητοποιήσεις της Gen Z σε άλλες χώρες έχουν ενθαρρύνει και τους νέους της Αλβανίας να διεκδικήσουν πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές.
«Έχω δει τη γενιά της μητέρας μου και του πατέρα μου να εργάζεται όλη της τη ζωή και να ονειρεύεται μια δημοκρατική κοινωνία, όπου θα μπορούσε να ζει με αξιοπρέπεια. Αυτό δεν συνέβη ποτέ», αναφέρει.
Ο Έντι Ράμα βρίσκεται στην εξουσία εδώ και 13 χρόνια, ενώ αποτελεί κυρίαρχη φυσιογνωμία στην αλβανική πολιτική σκηνή από τις αρχές του αιώνα.
Ο ίδιος έχει θέσει ως στόχο την ένταξη της Αλβανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση έως το 2030, υποστηρίζοντας ότι είναι ο μόνος που μπορεί να οδηγήσει τη χώρα στην επίτευξή του.
Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες διαδηλώσεις αναδεικνύουν τη δυσαρέσκεια ενός σημαντικού τμήματος της νεολαίας, που ζητεί καλύτερες εκπαιδευτικές συνθήκες, αντιμετώπιση της διαφθοράς και πολιτική αλλαγή.