FT: Μην πετάτε την Ελλάδα στους λύκους

Τις κινήσεις της νέας ελληνικής κυβέρνησης προσπαθούν να ανιχνεύσουν με αλλεπάλληλα δημοσιεύματα τα μεγαλύτερα διεθνή ΜΜΕ, περιμένοντας με μεγάλο ενδιαφέρον να δουν τη στάση που θα τηρήσει ο ΣΥΡΙΖΑ όταν καθίσει στο ίδιο τραπέζι με τους Ευρωπαίους εταίρους.

NY Times: Η νέα κυβέρνηση πάει για αντιπαράθεση στην Ευρώπη

Όπως σχολιάζει η εφημερίδα New York Times, την πρόθεση της Ελλάδας να αντιπαρατεθεί με την ΕΕ καταδεικνύουν τόσο η σύνθεση της νέας κυβέρνησης, όσο και η προειδοποίησή της προς την ΕΕ για τη χθεσινή δήλωσή της, κατά της Ρωσίας.

Όπως επισημαίνει, “η ευφορία, αλλά και ο προβληματισμός για το μέλλον, φαίνεται να κυριαρχούν στις λαϊκές αντιδράσεις έναντι της νέας κυβέρνησης».

Σε ό,τι αφορά τη σύνθεση της νέας κυβέρνησης, το δημοσίευμα σημειώνει:

“Μετά την εμφατική νίκη του στις εκλογές το υπουργικό συμβούλιο του κ. Τσίπρα, κυριαρχείται από μέλη του ριζοσπαστικά αριστερού κόμματός του ΣΥΡΙΖΑ… ενώ πιο στενά παρακολουθείται η επιλογή του νέου υπουργού Οικονομικών Γιάνη Βαρουφάκη, ενός οικονομολόγου και φανατικού ιστολόγου, που έχει περιγράψει τις πολιτικές λιτότητας της ΕΕ σαν ‘δημοσιονομικό βασανισμό'”.

Και συνεχίζει: «Ο κ. Τσίπρας γρήγορα έδειξε, ότι η Ευρώπη δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζει την Ελλάδα σαν έναν μικρότερο και αδύναμο σύμμαχο, εκφράζοντας την έντονη δυσφορία του για την αυστηρή κοινή δήλωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που αφορούσε περαιτέρω κυρώσεις στη Ρωσία χωρίς τη συναίνεση του Έλληνα πρωθυπουργού”.

Μάλιστα, στο άρθρο επισημαίνεται ότι η στάση αυτή του κ. Αλέξη Τσίπρα θα μπορούσε να περιπλέξει σε μεγάλο βαθμό την εξωτερική πολιτική της ΕΕ.

Πολιτικοί αναλυτές στην Αθήνα ερμήνευσαν τις προειδοποιήσεις του κ. Τσίπρα ως μια έξυπνη πολιτική στάση, δεδομένου ότι σύντομα η κυβέρνησή του θα αρχίσει τις διαπραγματεύσεις με τους Ευρωπαίους πιστωτές για το σχέδιο διάσωσης. “Αν δείξει ότι θα μπορούσε να περιπλέξει τους ευρωπαϊκούς στόχους στην Ουκρανία, ίσως να εξασφάλιζε ένα πλεονέκτημα και στις οικονομικές διαπραγματεύσεις”, σχολίασαν χαρακτηριστικά οι αναλυτές στην εφημερίδα.

Economist: Η Ελλάδα έχτισε η ίδια τη δυστυχία της

Στο μεταξύ, με σημερινό δημοσίευμά του ο Economist κάνει λόγο για ένα αναπόφευκτο δίλημμα που θα κληθεί να αντιμετωπίσει ο νέος πρωθυπουργός: Να πάει σε συμβιβασμό ή να οδηγήσει τη χώρα σε ένα καταστροφικό Grexit.

“Αργά ή γρήγορα ο Αλέξης Τσίπρας θα έρθει αντιμέτωπος με μια δύσκολη επιλογή: να κάνει πίσω στις απαιτήσεις του, ή να ηγηθεί μίας καταστροφικής ελληνικής εξόδου (από το ευρώ)”, γράφει χαρακτηριστικά. Προσθέτει ότι ενδεχομένως η Άνγκελα Μέρκελ να κάνει μικρές υπαναχωρήσεις, ωστόσο, εκτιμά ότι το βήμα αυτό θα γίνει δύσκολα, καθώς το Βερολίνο θα σκεφτεί τη γερμανική κοινή γνώμη και τις ευρύτερες επιπτώσεις σε άλλες χώρες που σύντομα έχουν εκλογές και τα αντιμνημονιακά κινήματα εκεί αναμένουν να δουν τι θα γίνει στην Ελλάδα (πχ. Podemos, Ισπανία)

“Για τις χώρες του βορρά η Ελλάδα έχτισε η ίδια τη δυστυχία της, κάνοντας τρομερή κακοδιαχείριση, ενώ οι Έλληνες νιώθουν ότι έχουν χάσει τον έλεγχο της χώρας τους την οποία διοικεί πλέον η μισητή τρόικα”, επισημαίνει χαρακτηριστικά το δημοσίευμα.

FT: Μειώστε το ελληνικό χρέος – Μην πετάτε στους λύκους την Ελλάδα

Την ίδια ώρα, άρθρο του Martin Wolf στους Financial Times σημειώνει ότι αν γίνει σωστά η μείωση χρέους στην Ελλάδα αυτό θα μπορούσε να ωφελήσει τη χώρα αλλά και την υπόλοιπη ευρωζώνη. Θα είχε δημιουργούσε δυσκολίες, μικρότερες όμως από τα προβλήματα που θα δημιουργούνταν αν “πετάγαμε την Ελλάδα στους λύκους”, όπως γράφει χαρακτηριστικά.

Δυστυχώς, συνεχίζει μια τέτοια συμφωνία είναι μάλλον ανέφικτη, γι’ αυτό και η άποψη ότι η κρίση στην Ευρωζώνη τελειώνει είναι λανθασμένη.

Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ δεν προκάλεσε καμία έκπληξη, με τα νούμερα της ανεργίας, το μέγεθος του ΑΕΠ και η μείωση των δαπανών των Ελλήνων σε αγαθά και υπηρεσίες, σημειώνει ο Wolf. Με τέτοια μεγέθη καταστροφής, ήταν αναμενόμενο να απορρίψουν οι ψηφοφόροι την προηγούμενη κυβέρνηση και τις πολιτικές που εφάρμοζε -έστω και με μισή καρδιά- με την υπαγόρευση των πιστωτών. Οπως έχει πει ο νέος πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, η Ευρώπη ιδρύθηκε πάνω στις αρχές της Δημοκρατίας. Ο λαός της Ελλάδας μίλησε. Και αν μη τι άλλο, οι δυνάμεις πρέπει να ακούσουν».Κατά τον Wolf η απόρριψη του βασικού ελληνικού αιτήματος θα προκαλέσει μια σειρά από ηθικοπλαστικές έως και ανόητες δικαιολογίες.

“Απ’ όσα ακούμε όμως εμείς, φαίνεται ότι τα αιτήματα για νέα συμφωνία πάνω στο χρέος και την λιτότητα, θα απορριφθούν σχεδόν αβλεπί. Την αντίδραση αυτή θα προκαλέσουν μια σειρά από αυθαίρετες και αδικαιολόγητες ανοησίες. Ειδικότερα, υπάρχουν δύο ηθικοπλαστικές προτάσεις που μπαίνουν εμπόδιο σε μια λογική απάντηση στις ελληνικές απαιτήσεις.
Η πρώτη άποψη είναι ότι οι Έλληνες δανείστηκαν τα λεφτά, οπότε έχουν την υποχρέωση να τα ξεπληρώσουν, όσο κι αν τους κοστίσει. Με αυτή την συμπεριφορά είναι που συντηρούνται οι φυλακές των πιστωτών. Η αλήθεια, όμως, είναι ότι οι πιστωτές έχουν την ηθική υποχρέωση να δανείζουν με σωφροσύνη. Αν δεν μπορούν να κάνουν ενδελεχή έρευνα σε αυτούς που δανείζουν, τους αξίζει ό,τι πάθουν. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ειδικά η κλίμακα των εξωτερικών ελλειμμάτων ήταν προφανής. Το ίδιο και η διοίκηση του ελληνικού κράτους”.

Και συνεχίζει ο Wolf: “Η δεύτερη άποψη είναι ότι, από τότε που ξέσπασε η κρίση, η υπόλοιπη ευρωζώνη υπήρξε εξαιρετικά γενναιόδωρη προς την Ελλάδα. Κι αυτό είναι λάθος. Τα δάνεια, πράγματι, που προμήθευσε η ευρωζώνη και το ΔΝΤ ανήλθαν στο ογκώδες ποσό των €226,7 δισ. (περίπου 125% του ΑΕΠ) το οποίο αντιστοιχεί στα δύο τρίτα σχεδόν του συνολικού δημοσίου χρέους, που ανέρχεται στο 175% του ΑΕΠ.

Τα κεφάλαια όμως κατά συντριπτική πλειοψηφία δεν χρησιμοποιήθηκαν για να βοηθήσουν τους Έλληνες, αλλά για να γλιτώσουν το «κούρεμα» στα επισφαλή δάνεια προς την ελληνική κυβέρνηση και τις ελληνικές τράπεζες. Μόνο το 11% των δανείων χρησιμοποιήθηκε άμεσα για την χρηματοδότηση κυβερνητικών δραστηριοτήτων. Ένα 16% επιπλέον δόθηκε στην πληρωμή τόκων. Τα υπόλοιπα πήγαν σε κεφαλαιακές συναλλαγές ποικίλων ειδών: Το χρήμα έμπαινε και μετά έφευγε ξανά. Αν ήταν πιο τίμια η στρατηγική, θα δινόταν απευθείας διάσωση στις τράπεζες. Αλλά αυτό θα προκαλούσε πολλές αμηχανίες”.

Ο Wolf επαναφέρει στην κουβέντα τη μεγάλη πλάνη των δημοσιονομικών πλεονασμάτων, όπως έχει τεθεί κυρίως από τη Γερμανία. «Οπως τονίζουν και οι Ελληνες, η ανακούφιση από το δανειακό βάρος είναι συνήθης. Η Γερμανία, με τις κατά συρροή στάσεις πληρωμών σε εγχώριο και εξωτερικό δανεισμό κατά τον 20ο αιώνα, έχει ευνοηθεί πολλάκις από αυτήν. Οποιος δεν μπορεί να πληρώσει, δεν μπορεί να πληρώσει. Η σκέψη να παράγουν οι Έλληνες μεγάλα δημοσιονομικά πλεονάσματα επί μια γενεά, για να ξεπληρώσουν τα χρήματα που χρησιμοποίησαν οι πιστώτριες κυβερνήσεις για να σώσουν τις ιδιωτικές τράπεζες από τις ανοησίες τους, είναι μεγάλη πλάνη.

Τι πρέπει λοιπόν να γίνει; Η επιλογή θα γίνει ανάμεσα στο σωστό, το βολικό, και το επικίνδυνο. Ο Reza Moghadam, πρώην επικεφαλής του ευρωπαϊκού τμήματος του ΔΝΤ, έγραψε πρόσφατα στους FT: “Η Ευρώπη πρέπει να προσφέρει μια ουσιώδη ανακούφιση -μειώνοντας το ελληνικό χρέος στο ήμισυ και την απαιτούμενη δημοσιονομική προσαρμογή επίσης στο ήμισυ- με αντάλλαγμα μεταρρυθμίσεις. Αυτό, προσθέτει, θα παράγει ένα βιώσιμο χρέος κάτω από 110% του ΑΕΠ, που συμφώνησαν οι υπουργοί της ευρωζώνης το 2012. Αυτές όμως οι μειώσεις δεν πρέπει να γίνουν δίχως όρους.
Η καλύτερη προσέγγιση περιγράφεται στον μηχανισμό για τις «βαριά χρεωμένες φτωχές χώρες» που ενεργοποίησαν το ΔΝΤ και η Παγκόσμια Τράπεζα το 1996. Σύμφωνα με αυτήν, η δανειακή ελάφρυνση δίδεται μόνο εφόσον η χώρα αντεπεξέλθει σε συγκεκριμένα κριτήρια μεταρρυθμίσεων. Ένα τέτοιο πρόγραμμα θα ωφελούσε την Ελλάδα, που χρειάζεται πολιτικό και οικονομικό εκσυγχρονισμό”.

Τι θα κάνουν οι εταίροι

Η αντίδραση των εταίρων, κατά τον Wolf, είναι σχεδόν βέβαιη: “Η πολιτικά βολική προσέγγιση είναι να συνεχιστεί το “αδιάφορο σφύριγμα”. Χωρίς αμφιβολία, υπάρχουν τρόποι για να αναβληθεί ακόμη περισσότερο η ημέρα της αλήθειας. Υπάρχουν επίσης τρόποι να χαμηλώσει η τρέχουσα αξία των τόκων και των δόσεων αποπληρωμής χωρίς να μειωθεί η ονομαστική αξία.

Οι τρόποι αυτοί θα επιτρέψουν στην ευρωζώνη να αποφύγει την αντιμετώπιση της ηθικής υποχρέωσης να μελετήσει την δανειακή ανακούφιση και άλλων κρατών σε κρίση, ειδικά στην Ιρλανδία. Δεν θα αποφέρουν όμως το τίμιο και ανοιχτό αποτέλεσμα που είναι απαραίτητο.

Η επικίνδυνη προσέγγιση είναι να ωθηθεί η Ελλάδα προς την χρεοκοπία. Θα μπορούσε να δημιουργηθεί μια κατάσταση κατά την οποία η ΕΚΤ δεν θα έχει πλέον την δυνατότητα να λειτουργεί ως κεντρική τράπεζα για την Ελλάδα. Τότε θα υποχρεωνόταν σε έξοδο. Το αποτέλεσμα για την Ελλάδα θα ήταν σίγουρα καταστροφικό βραχυπρόθεσμα”.

Καταλήγοντας ο Wolf σημειώνει: “Προσωπικά θεωρώ ότι επιπλέον θα ανατρέψει οποιαδήποτε κίνηση προς τον εκσυγχρονισμό για μια γενεά. Αλλά δεν θα γίνει ζημιά μόνο στην Ελλάδα. Θα δείξει ότι η νομισματική ενοποίηση στην ευρωζώνη είναι αναστρέψιμος, μια απλή σύνδεση σε σκληρή συναλλαγματική ισοτιμία. Θα γίνει, δηλαδή, το χειρότερο: Ακαμψία στις συναλλαγματικές συνδέσεις, χωρίς την αξιοπιστία της νομισματικής ενοποίησης. Σε κάθε μελλοντική κρίση, θα υπάρχει πάντα ο παράγοντας της ‘εξόδου’ και το αποτέλεσμα θα είναι χρόνια αστάθεια.

Η δημιουργία της ευρωζώνης ήταν η δεύτερη χειρότερη ιδέα που είχαν ποτέ τα μέλη της. Η διάλυσή της είναι η πρώτη χειρότερη. Ομως πιθανότατα εκεί θα οδηγήσει η αποπομπή της Ελλάδας. Το σωστό είναι να αναγνωριστεί η ανάγκη ελάφρυνσης των δανείων, υπό την προϋπόθεση της επίτευξης επαληθεύσιμων μεταρρυθμίσεων. Οι πολιτικάντηδες θα απορρίψουν την ιδέα. Οι πολιτικοί θα την αδράξουν. Σύντομα θα μάθουμε σε ποιο είδος ανήκει ο καθένας”.