Οι ανεπτυγμένες οικονομίες, μεταξύ των οποίων το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ, πρέπει να περιορίσουν τον δανεισμό και να μειώσουν τα επίπεδα χρέους τους, καθώς το κόστος εξυπηρέτησης του κρατικού χρέους έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες, προειδοποίησε η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.
Σε συνέντευξή της, η Γκεοργκίεβα ανέφερε ότι οι αλλεπάλληλες οικονομικές αναταράξεις έχουν ανεβάσει τα επίπεδα του χρέους «σαν μια σκάλα που δεν οδηγεί στον παράδεισο», ενώ οι κυβερνήσεις δεν έχουν λάβει μέτρα για να περιορίσουν το κόστος εξυπηρέτησής του.
«Ήρθε η ώρα να αναληφθεί δράση», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι οι πολιτικοί χρειάζονται «θάρρος» για να προχωρήσουν στα αναγκαία μέτρα.
Η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος κρατικού δανεισμού έχει αυξηθεί, καθώς οι πόλεμοι που διαταράσσουν την προσφορά πετρελαίου έχουν ενισχύσει τις πληθωριστικές πιέσεις, σύμφωνα με το BBC.
Πίεση στα δημόσια οικονομικά της Βρετανίας
Η άνοδος του παγκόσμιου κόστους δανεισμού επιβαρύνει και τη βρετανική κυβέρνηση, ενόψει του πρώτου προϋπολογισμού του πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ τον επόμενο μήνα. Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται πλέον στις πιθανές επιλογές για τη φορολογία και τις δημόσιες δαπάνες.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι ο κρατικός δανεισμός, δηλαδή η διαφορά μεταξύ φορολογικών εσόδων και κρατικών δαπανών, διαμορφώθηκε τον Αύγουστο στα 18,3 δισ. λίρες, ποσό σχεδόν 20% υψηλότερο από έναν χρόνο νωρίτερα και πάνω από τις επίσημες προβλέψεις.
Παράλληλα, οι δαπάνες για τόκους του δημόσιου χρέους κατέγραψαν τον Αύγουστο το υψηλότερο επίπεδο για τον συγκεκριμένο μήνα από τότε που ξεκίνησαν οι μηνιαίες καταγραφές, το 1997.
Ανάλογες πιέσεις αντιμετωπίζουν και οι ΗΠΑ, η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου. Το αμερικανικό δημόσιο χρέος έχει ξεπεράσει τα 40 τρισ. δολάρια, έχοντας διπλασιαστεί μέσα σε μία δεκαετία και προκαλώντας αυξανόμενες ανησυχίες τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς.
Στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι, παράγοντες που επηρεάζουν τις οικονομίες και βρίσκονται έξω από τον άμεσο έλεγχο των κυβερνήσεων, υπάρχουν και πεδία στα οποία οι ίδιες μπορούν να παρέμβουν, κυρίως μέσω της εσωτερικής οικονομικής πολιτικής.
«Υπάρχουν δύο πράγματα που πρέπει να γίνουν: να μειωθούν τα επίπεδα του χρέους, να τεθεί η δημοσιονομική εξυγίανση σε προτεραιότητα και να διασφαλιστεί ότι οι κεντρικές τράπεζες εκπληρώνουν την αποστολή τους για τη σταθερότητα των τιμών», σημείωσε.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ υπογράμμισε ότι είναι δύσκολο να υπερεκτιμηθεί η ανάγκη για αποφασιστικές κινήσεις. Πρόκειται, όπως αναγνώρισε, για πολιτικά δύσκολες επιλογές, οι οποίες όμως κρίνονται αναγκαίες.
Ειδικά για το αυξημένο κόστος τόκων της Βρετανίας σε σχέση με άλλες μεγάλες οικονομίες, η Γκεοργκίεβα εκτίμησε ότι η θέση της χώρας δεν διαφέρει ουσιαστικά από εκείνη άλλων ανεπτυγμένων οικονομιών.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις προσπάθειες περιορισμού του χρέους και εξέφρασε θετική άποψη για τις μεταρρυθμίσεις στον σχεδιασμό και τη στέγαση. Όπως σημείωσε, οι ανεπτυγμένες οικονομίες δεν διαθέτουν δημοσιονομικό χώρο για να ενισχύσουν την ανάπτυξη και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να στηριχθούν σε μεταρρυθμίσεις που ενθαρρύνουν τις ιδιωτικές επενδύσεις.
Η τεχνητή νοημοσύνη ως κίνδυνος για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα
Οι κυβερνήσεις χρηματοδοτούν τις ανάγκες τους εκδίδοντας ομόλογα, δηλαδή τίτλους που ουσιαστικά αποτελούν υποχρέωση αποπληρωμής. Σε αντάλλαγμα, καταβάλλουν τόκους στα επενδυτικά κεφάλαια που αγοράζουν τα κρατικά ομόλογα.
Οι φόβοι ότι ο πληθωρισμός θα διαβρώσει τις πραγματικές αποδόσεις των επενδυτών έχουν οδηγήσει υψηλότερα τα επιτόκια των ομολόγων, γνωστά ως αποδόσεις.
Στην άνοδο των αποδόσεων συμβάλλουν, ωστόσο, και άλλοι παράγοντες. Μεταξύ αυτών είναι ο αυξανόμενος ανταγωνισμός στην αγορά ομολόγων από μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, οι οποίες αναζητούν τεράστια κεφάλαια για να χρηματοδοτήσουν τις επενδύσεις τους στην τεχνητή νοημοσύνη.
Η Γκεοργκίεβα αναφέρθηκε επίσης στις πρόσφατες ανησυχίες για την απώλεια του ασφαλούς ελέγχου πάνω στα συστήματα AI και τη δυνητική μετατροπή τους σε παράγοντα χρηματοπιστωτικού κινδύνου.
Όπως προειδοποίησε, εάν αυξηθούν τα περιστατικά στα οποία η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να λειτουργεί με μεγαλύτερο βαθμό αυτονομίας, μπορεί να προκύψει ένας σημαντικός κίνδυνος για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Η επικεφαλής του ΔΝΤ επανέλαβε παράλληλα την εκτίμηση του Ταμείου ότι η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται υπό την επίδραση δύο δυνάμεων που κινούνται προς αντίθετες κατευθύνσεις: από τη μία πλευρά το ενεργειακό σοκ και από την άλλη οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Για την ομαλοποίηση της κατάστασης, υπογράμμισε ότι είναι κρίσιμο να αποκατασταθούν με σταθερό και διαρκή τρόπο οι χαμηλές εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου, ώστε το σοκ στην ενεργειακή προσφορά να περάσει οριστικά στο παρελθόν.
Όπως αναγνώρισε, όμως, αυτή η εξέλιξη δεν έχει ακόμη επιτευχθεί.
Διαβάστε ακόμη
Επιστροφή ενοικίου: Ποιοι θα πάρουν έως 800 ευρώ και ποιοι δικαιούνται διπλή ενίσχυση
Συντάξεις 2027: Οι χιλιάδες δικαιούχοι που ξεμπλοκάρουν και παίρνουν ολόκληρη την αύξηση
Η «Κιβωτός της Αποκάλυψης»: Ποιοι σπόροι θα επιβιώσουν αν ο πλανήτης καταρρεύσει
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφθείτε το Πρώτο ΘΕΜΑ