Οι σημερινές ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ δεν αποτελούν απλώς μια αναμέτρηση για τον έλεγχο του Κογκρέσου. Είναι η πρώτη μεγάλη εκλογική δοκιμασία για τον Ντόναλντ Τραμπ, έπειτα από 21 μήνες μιας δεύτερης προεδρικής θητείας που έχει ανατρέψει τις ισορροπίες τόσο στο εσωτερικό της Αμερικής όσο και στον υπόλοιπο κόσμο. Από τις μαζικές απελάσεις και την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων σε αμερικανικές πόλεις μέχρι τον παγκόσμιο πόλεμο των δασμών, την αναταραχή στις αγορές και τη στρατιωτική σύγκρουση με το Ιράν, ο Τραμπ έχει αμφισβητήσει θεσμούς, παραδοσιακές συμμαχίες και κανόνες δεκαετιών. Η Αμερική προσέρχεται στις κάλπες βαθιά πολωμένη, με την ακρίβεια και τον πόλεμο να κυριαρχούν στην πολιτική αντιπαράθεση, ενώ ο υπόλοιπος πλανήτης παρακολουθεί μια εκλογική αναμέτρηση που θα δείξει κατά πόσο ο Αμερικανός πρόεδρος θα διατηρήσει την πολιτική ισχύ να συνεχίσει την ανατρεπτική του πορεία.
Το χρονικό της πολυτάραχης θητείας Τραμπ στους 21 μήνες
Τον Ιούνιο του 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε την ανάπτυξη χιλιάδων στρατιωτών της Εθνοφρουράς στους δρόμους του Λος Άντζελες. Σύντομα ακολούθησαν η Ουάσιγκτον, το Πόρτλαντ, το Σικάγο και το Μέμφις.
Εκείνη την εποχή, η απόφαση έμοιαζε να αποτελεί το καθοριστικό γεγονός της προεδρίας του. Τελικά, δεν αποδείχθηκε καν το σημαντικότερο γεγονός εκείνου του καλοκαιριού.
Από την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, οι Αμερικανοί έχουν βιώσει τόσες καταιγιστικές ανατροπές, ώστε η παρουσία ένοπλων στρατιωτών στις πόλεις των ΗΠΑ να μοιάζει πλέον με υποσημείωση της Ιστορίας. Μέσα σε δύο εβδομάδες, οι Ηνωμένες Πολιτείες βομβάρδιζαν το Ιράν.
Καθώς οι ψηφοφόροι προσέρχονται στις κάλπες για τις φετινές ενδιάμεσες εκλογές, η χώρα επιχειρεί να αποτιμήσει μια προεδρία καταιγιστικών εξελίξεων, η οποία έχει ανατρέψει βασικές συμβάσεις της αμερικανικής διακυβέρνησης και πολιτικής, σύμφωνα με τους Financial Times.
Η Άρλι Ράσελ Χόχσαϊλντ, κοινωνιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, δήλωσε ότι οι Αμερικανοί που δεν ψήφισαν τον Τραμπ αρχικά αισθάνθηκαν «σοκ και δέος — δηλαδή αποπροσανατολίστηκαν και, ουσιαστικά, παρέλυσαν».
«Ωστόσο, εκτιμώ ότι αυτό το συναίσθημα έχει σε μεγάλο βαθμό υποχωρήσει και οι πολέμιοι του Τραμπ θα αφυπνιστούν και θα ψηφίσουν» στις ενδιάμεσες εκλογές, πρόσθεσε.
Όσοι παρακολουθούν εδώ και χρόνια τις εξελίξεις στον Λευκό Οίκο αντιμετωπίζουν τους πρώτους 21 μήνες της δεύτερης προεδρίας Τραμπ με ένα μείγμα τρόμου, αμηχανίας και δυσπιστίας.
Οι υποστηρικτές του τον περιγράφουν ως έναν ανατρεπτικό ηγέτη που χρησιμοποιεί ριζοσπαστικά μέσα για να γκρεμίσει ένα «στημένο» σύστημα.
Τον επαινούν επειδή υλοποιεί τις υποσχέσεις του για το κλείσιμο των συνόρων ΗΠΑ-Μεξικού στους μετανάστες, για μαζικές απελάσεις αλλοδαπών που βρίσκονται παράνομα στη χώρα και για την κατάργηση των «woke» πράσινων πολιτικών του προκατόχου του, Τζο Μπάιντεν.
Οι αντίπαλοί του, αντίθετα, ανησυχούν για αυτό που θεωρούν υπέρβαση των κυβερνητικών εξουσιών και δυσκολεύονται πλέον να βρουν λόγια για να εκφράσουν την αγανάκτησή τους.
«Δεν είχαμε ποτέ ξανά πρόεδρο που να δείχνει τόσο μικρό σεβασμό στο Σύνταγμα και στους νόμους», δήλωσε ο Έρβιν Τσεμερίνσκι, κοσμήτορας της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ.
Ο πόλεμος με το Ιράν και η οργή για το κόστος ζωής
Για τους Αμερικανούς που σταθμίζουν τις επιλογές τους ενόψει των εκλογών της Τρίτης, τα κυρίαρχα ζητήματα είναι σαφή.
Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν έντονη λαϊκή δυσαρέσκεια για τον πόλεμο κατά του Ιράν, ο οποίος έχει προκαλέσει μεγάλη αύξηση στις τιμές των καυσίμων και έχει επιβαρύνει το κόστος ζωής.
Ωστόσο, η σύγκρουση έχει επισκιάσει γεγονότα που σημειώθηκαν νωρίτερα στη δεύτερη θητεία του Τραμπ και τα οποία, όταν συνέβησαν, προκάλεσαν εξίσου μεγάλη αίσθηση με την απόφαση για τον βομβαρδισμό της Τεχεράνης.
Την πρώτη ημέρα της επιστροφής του στην εξουσία, ο Τραμπ απένειμε χάρη στους ταραξίες της 6ης Ιανουαρίου και εξέδωσε μια σειρά αμφιλεγόμενων εκτελεστικών διαταγμάτων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβανόταν διάταγμα που επιδίωκε την κατάργηση της αυτόματης απόκτησης αμερικανικής υπηκοότητας λόγω γέννησης στη χώρα, δικαιώματος που κατοχυρώνεται από τη 14η Τροπολογία του αμερικανικού Συντάγματος.
Λίγες εβδομάδες μετά την έναρξη της δεύτερης θητείας του, δήλωσε ότι ο Καναδάς θα έπρεπε να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ, ενώ διατύπωσε αξιώσεις επί της Γροιλανδίας.
Τον Φεβρουάριο ανακοίνωσε ότι θα αναλάβει τον έλεγχο της Γάζας, θα μετεγκαταστήσει τον πληθυσμό της Παλαιστίνης και θα μετατρέψει την περιοχή σε μια «Ριβιέρα της Μέσης Ανατολής».
Ο Τραμπ προσέλαβε τον Έλον Μασκ για να περιορίσει δραστικά το μέγεθος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και να διαλύσει τη USAID, την κύρια αμερικανική κυβερνητική υπηρεσία διεθνούς βοήθειας.
Η κυβέρνησή του απέλασε εκατοντάδες ανθρώπους σε φυλακή υψίστης ασφαλείας στο Ελ Σαλβαδόρ, προκαλώντας σφοδρή νομική αντιπαράθεση σχετικά με την τήρηση των προβλεπόμενων δικαστικών εγγυήσεων.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος και ο αντιπρόεδρός του επέπληξαν δημόσια τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κατά τη διάρκεια μιας ζωντανής αντιπαράθεσης στο Οβάλ Γραφείο, η οποία ανέδειξε με δραματικό τρόπο τη διάρρηξη των σχέσεων ΗΠΑ-Ουκρανίας.
Οι δασμοί και η σύγκρουση με το διεθνές εμπορικό σύστημα
Τον Απρίλιο ακολούθησε η λεγόμενη «Ημέρα Απελευθέρωσης», όταν ο Τραμπ παρουσίασε τιμωρητικούς δασμούς σε βάρος σχεδόν όλων των εμπορικών εταίρων των Ηνωμένων Πολιτειών.
Με την κίνηση αυτή ανέτρεψε ένα παγκόσμιο εμπορικό σύστημα που είχε διαμορφωθεί και λειτουργούσε επί δεκαετίες.
Οι δασμοί πυροδότησαν ισχυρό κύμα πωλήσεων στην αγορά αμερικανικού κρατικού χρέους με του κορυφαίους παράγοντες του χρηματοπιστωτικού τομέα, μεταξύ των οποίων ο Τζέιμι Ντάιμον της JPMorgan να κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.
Παράλληλα, προανήγγειλαν νέες αναταράξεις στις αγορές τους επόμενους μήνες, συμπεριλαμβανομένης της απότομης ανόδου των διεθνών τιμών ενέργειας εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Πίσω από όλες τις κινήσεις του Τραμπ βρισκόταν μια προσπάθεια διεύρυνσης των ορίων της εκτελεστικής εξουσίας, με τρόπους που προηγούμενοι ένοικοι του Λευκού Οίκου δεν είχαν τολμήσει να επιχειρήσουν.
Η καταιγίδα των διαταγμάτων εκδηλώθηκε μέσα σε λίγους μόλις μήνες, με ταχύτητα και ένταση πρωτοφανείς για ένα πολιτικό σύστημα που αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στις διαδικασίες και στη διαβούλευση.
«Πρόκειται για μια εξαιρετικά διευρυμένη αντίληψη σχετικά με το τι μπορεί να κάνει ένας πρόεδρος», δήλωσε ο Τζούλιαν Ζέλιζερ, καθηγητής πολιτικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πρίνστον.
«Αυτή είναι πραγματικά η καθοριστική ιστορία των δύο πρώτων χρόνων της προεδρίας του», πρόσθεσε.
Η εικόνα που δημιουργήθηκε ήταν εκείνη ενός Λευκού Οίκου αποφασισμένου να διαλύσει ένα υφιστάμενο καθεστώς πραγμάτων, το οποίο, κατά την κυβέρνησή του, δεν εξυπηρετούσε πλέον τα συμφέροντα του αμερικανικού λαού.
Ορισμένοι από τους πιο ιστορικούς θεσμούς της χώρας, οι παραδοσιακές συμμαχίες της και οι σημαντικότερες εμπορικές της σχέσεις βρέθηκαν στο στόχαστρο.
Ο Τραμπ στράφηκε εναντίον μεγάλων δικηγορικών εταιρειών, των πιο αναγνωρισμένων πανεπιστημίων της χώρας και των μεγαλύτερων οργανισμών μέσων ενημέρωσης.
Ήταν ένα είδος αστραπιαίας επίθεσης της εκτελεστικής εξουσίας, η οποία προκάλεσε ως αντίδραση ένα κύμα δικαστικών προσφυγών.
Μετανάστευση, Εθνοφρουρά και στρατιώτες στους δρόμους
Ίσως, όμως, οι σημαντικότερες από όλες τις παρεμβάσεις του Τραμπ να ήταν εκείνες που αφορούσαν τη μετανάστευση.
Λίγο μετά την επιστροφή του στην εξουσία, μασκοφόροι πράκτορες της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνειακής Επιβολής (ICE) άρχισαν να κατακλύζουν τις αμερικανικές πόλεις, συλλαμβάνοντας και απελαύνοντας μετανάστες χωρίς νόμιμα έγγραφα.
Οι επιχειρήσεις προκάλεσαν έντονη ανησυχία στις κοινότητες των Λατινοαμερικανών.
Στο Λος Άντζελες, οι έφοδοι οδήγησαν σε διαδηλώσεις, στις οποίες ο Τραμπ απάντησε αναπτύσσοντας δυνάμεις της Εθνοφρουράς και του Σώματος Πεζοναυτών των ΗΠΑ.
Για να δικαιολογήσει την απόφασή του, επικαλέστηκε αυτό που ο ίδιος χαρακτήρισε «εξέγερση» κατά της ομοσπονδιακής εξουσίας.
Στη συνέχεια, την ώρα που οι Αμερικανοί προσπαθούσαν ακόμη να συνειδητοποιήσουν την εικόνα στρατιωτών στους δρόμους των πόλεών τους, ο Τραμπ διέταξε αμερικανικά αεροσκάφη να βομβαρδίσουν τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.
Καθεμία από αυτές τις πολιτικές αποφάσεις, ήταν ήδη αρκετά ανησυχητική, σύμφωνα με τον Τσεμερίνσκι. Ωστόσο, όπως υποστήριξε, το σύνολο των εξελίξεων είναι ακόμη σημαντικότερο από το άθροισμα των επιμέρους γεγονότων.
«Όταν συγκεντρώνει κανείς όλα όσα έχει κάνει, διαπιστώνει ότι δεν έχουμε βιώσει ποτέ κάτι αντίστοιχο σε αυτή τη χώρα», δήλωσε.
«Και δεν είναι σαφές τι θα ακολουθήσει».
Τον Ιούλιο του 2025, ο Τραμπ πανηγύριζε για το σημαντικότερο νομοθετικό επίτευγμά του, το λεγόμενο One Big Beautiful Bill.
Το νομοθέτημα κατέστησε μόνιμες τις φορολογικές μειώσεις του 2017, περιόρισε δραστικά τις δαπάνες για προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας και διέθεσε δισεκατομμύρια δολάρια για την επιβολή της μεταναστευτικής πολιτικής και την άμυνα.
Λιγότερο από δύο μήνες αργότερα, ο Τραμπ ανακοίνωσε το πρώτο μιας σειράς στρατιωτικών πληγμάτων εναντίον σκαφών που φέρονταν να μεταφέρουν ναρκωτικά στην Καραϊβική και στον ανατολικό Ειρηνικό Ωκεανό.
Λίγο αργότερα, η ανατολική πτέρυγα του Λευκού Οίκου κατεδαφίστηκε, ώστε να κατασκευαστεί η νέα αίθουσα χορού που σχεδίαζε ο Τραμπ, το πρώτο μεγάλο έργο αναμόρφωσης της πρωτεύουσας που είχε προγραμματίσει.
Και όλα αυτά συνέβησαν μέσα στον πρώτο χρόνο.
Η σύλληψη Μαδούρο και η κλιμάκωση της μεταναστευτικής καταστολής
Ο Ιανουάριος του 2026 ξεκίνησε με τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, σε μια εντυπωσιακή νυχτερινή επιχείρηση στο Καράκας.
Μέσα σε 24 ώρες, ο Μαδούρο μεταφερόταν με ελικόπτερο πάνω από το Μανχάταν και το Άγαλμα της Ελευθερίας, καθ’ οδόν προς φυλακή στο Μπρούκλιν — ένα γεγονός που μεταδόθηκε ζωντανά από την τηλεόραση.
Την ίδια στιγμή, η λαϊκή οργή για τις επιχειρήσεις της ICE εντεινόταν.
Πουθενά δεν ήταν πιο αισθητή από ό,τι στη Μινεάπολη, η οποία μέχρι το τέλος του προηγούμενου έτους είχε μετατραπεί στο επίκεντρο της εξαιρετικά επιθετικής μεταναστευτικής πολιτικής του Τραμπ.
Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα όταν ομοσπονδιακοί πράκτορες σκότωσαν δύο Αμερικανούς πολίτες, τη Ρενέ Γκουντ (Renée Good) και τον Άλεξ Πρέτι (Alex Pretti).
Ο Ζέλιζερ επισήμανε ότι, υπό φυσιολογικές συνθήκες, οι ενέργειες των ομοσπονδιακών δυνάμεων επιβολής του νόμου σε περιοχές όπως η Μινεσότα, αλλά και η ανάπτυξη της Εθνοφρουράς, θα είχαν κυριαρχήσει στην προεκλογική εκστρατεία.
«Οποιοδήποτε από αυτά τα ζητήματα, σε οποιαδήποτε άλλη προεδρία, θα βρισκόταν στο επίκεντρο μιας ενδιάμεσης εκλογικής αναμέτρησης», δήλωσε.
«Εδώ, όμως, είναι τόσα πολλά, ώστε ορισμένα απλώς περνούν σε δεύτερη μοίρα».
Ο πόλεμος με το Ιράν και η απογοήτευση των υποστηρικτών του
Απτόητος από τη λαϊκή δυσαρέσκεια, ο Τραμπ προχώρησε στο μεγαλύτερο ρίσκο του μέχρι σήμερα: έναν μεγάλης κλίμακας πόλεμο κατά του Ιράν.
Οκτώ μήνες μετά την έναρξή του, ο πόλεμος δεν έχει επιτύχει κανέναν από τους στόχους του.
Αντί να οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος, το Ιράν διαθέτει πλέον μια ακόμη πιο σκληροπυρηνική κυβέρνηση, εξακολουθεί να διατηρεί το πυρηνικό του πρόγραμμα και έχει μετατρέψει τον έλεγχό του επί των Στενών του Ορμούζ σε όπλο εναντίον των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή.
Η εξέλιξη αυτή είναι ιδιαίτερα δύσκολη για τους πιο αφοσιωμένους υποστηρικτές του κινήματος MAGA.
Ο Τραμπ τούς είχε υποσχεθεί ότι θα τερμάτιζε τους αμερικανικούς πολέμους.
Αντί γι’ αυτό, έχει εμπλέξει τη χώρα σε ένα νέο στρατιωτικό τέλμα, το οποίο έχει αυξήσει τις τιμές βασικών αγαθών και έχει προκαλέσει τεράστιο κόστος τόσο σε ανθρώπινες ζωές όσο και σε οικονομικούς πόρους.
Η Άρλι Χόχσαϊλντ γνωρίζει καλά αυτούς τους ψηφοφόρους.
Το βιβλίο της το 2024, Stolen Pride, με αντικείμενο την άνοδο του λευκού εθνικισμού, επικεντρώθηκε σε περιοχές όπως η πέμπτη εκλογική περιφέρεια του ανατολικού Κεντάκι, όπου ο Τραμπ συγκέντρωσε περίπου 80% των ψήφων στις τρεις τελευταίες εκλογικές αναμετρήσεις.
Σύμφωνα με την ίδια, οι ψηφοφόροι αυτοί έχουν πλέον σιωπήσει.
«Ήταν μια περιοχή απωλειών που υπέκυψε σε αυτό που αποκαλώ “συναισθηματική αιχμαλωσία”», δήλωσε.
«Τώρα είναι απογοητευμένοι, αμήχανοι και πολλοί φαίνεται να επιστρέφουν σε μια εσωστρεφή, στωική στάση, χαρακτηριστική των Απαλαχίων».
Η πολιτική κληρονομιά του Τραμπ
Η αποτίμηση της κληρονομιάς του Τραμπ εξαρτάται από την οπτική γωνία του καθενός.
Ο Ντάνιελ Σλόζμαν, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Τζονς Χόπκινς, υποστήριξε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα μείνει στη μνήμη για τη σκληρή εφαρμογή της μεταναστευτικής πολιτικής του, τη χρήση του υπουργείου Δικαιοσύνης εναντίον των πολιτικών του αντιπάλων και την υπονόμευση του Κογκρέσου.
Το Κογκρέσο, όπως επισήμανε, δεν διαδραμάτισε κανέναν ρόλο στην απόφαση για την έναρξη πολέμου κατά του Ιράν.
Ωστόσο, όσον αφορά τα πραγματικά νομοθετικά επιτεύγματα, η επίδοση του Τραμπ είναι, σε σύγκριση με προηγούμενους προέδρους, «πραγματικά, πραγματικά περιορισμένη», σύμφωνα με τον Σλόζμαν.
«Η δική του αντίληψη για την πολιτική κληρονομιά δεν είναι ότι αυτά είναι τα προγράμματα που κατάφερα να περάσω και αυτά είναι τα μεγάλα επιτεύγματά μου στην εξωτερική πολιτική ή οτιδήποτε άλλο», δήλωσε.
«Είναι η φυσική μεταμόρφωση του Λευκού Οίκου στην Ουάσιγκτον που φαίνεται να αποτελεί το πράγμα με το οποίο έχει τη μεγαλύτερη εμμονή».