Η Γαλλία, μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανικές δυνάμεις του κόσμου και έβδομη οικονομία παγκοσμίως, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή δημοσιονομική κρίση.

Το πολιτικό αδιέξοδο στη Βουλή έχει περιορίσει δραματικά την ικανότητα του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν να περιορίσει ένα έλλειμμα που έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο, ενώ οι επενδυτές εγκαταλείπουν τα γαλλικά ομόλογα και οι οίκοι αξιολόγησης υποβαθμίζουν τη φερεγγυότητά της χώρας. Για μια χώρα που μαζί με τη Γερμανία καθορίζει την ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η πτώση αυτή συνιστά θεσμικό πλήγμα.

Η «τριπλή δίνη»: πανδημία, Ουκρανία και επιτόκια

Η Γαλλία, σύμφωνα με το Associated Press είχε να παρουσιάσει ισοσκελισμένο προϋπολογισμό από το 1973, διατηρώντας ένα γενναιόδωρο κοινωνικό κράτος και ισχυρή προστασία των εργαζομένων. Το μοντέλο αυτό άντεξε για δεκαετίες, όσο η οικονομία αναπτυσσόταν και τα έσοδα από φόρους επαρκούσαν.

Όμως η πανδημία του 2020, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η άνοδος των επιτοκίων ανέτρεψαν πλήρως τις ισορροπίες. Η κυβέρνηση Μακρόν δαπάνησε τεράστια ποσά σε επιδοτήσεις και στήριξη επιχειρήσεων, ενώ η ενεργειακή κρίση οδήγησε σε νέα μέτρα για την προστασία των νοικοκυριών.

Το δημόσιο χρέος εκτοξεύθηκε από το 98% του ΑΕΠ το 2019 στο 114%, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα εκτινάχθηκε το 2024 στο 5,8%, σχεδόν διπλάσιο από το όριο του 3% που προβλέπουν οι κανόνες της Ε.Ε.

Ακριβό χρήμα και αστάθεια

Οι αγορές «τιμώρησαν» τη Γαλλία. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου ανέβηκε στο 3,34%, από αρνητικά επίπεδα το 2021 — λίγο χαμηλότερα από της Ιταλίας, αλλά υψηλότερα από της Ελλάδας (3,25%). Οι αυξημένες αποδόσεις σημαίνουν ακριβότερο δανεισμό για το κράτος, αλλά και για τις επιχειρήσεις, καθώς πολλές χρηματοδοτήσεις συνδέονται με τα κρατικά επιτόκια.

Το πολιτικό αδιέξοδο του Μακρόν

Η κατάσταση επιδεινώνεται από το πολιτικό χάος. Μετά τις πρόωρες εκλογές του 2024, η Εθνοσυνέλευση έχει κατακερματιστεί μεταξύ αριστεράς, κεντρώων και δεξιάς, χωρίς πλειοψηφία για δύσκολες αποφάσεις. Ούτε η αριστερή συμμαχία ούτε το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν στηρίζουν μέτρα περιορισμού του ελλείμματος, ελπίζοντας να εξαναγκάσουν τον Μακρόν σε νέες εκλογές ή παραίτηση.

Η Γαλλία έχει αλλάξει τέσσερις κυβερνήσεις μέσα σε έναν χρόνο, γεγονός πρωτοφανές για την Πέμπτη Δημοκρατία. Ο νέος πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνύ απέφυγε πρόσφατα την ανατροπή του στη Βουλή «παγώνοντας» τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, αλλά χωρίς να προχωρήσει σε ουσιαστική μείωση του ελλείμματος.

Ευρωπαϊκός πονοκέφαλος

Η παράλυση στο Παρίσι δεν είναι εσωτερικό ζήτημα. Ως δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ε.Ε., η Γαλλία είναι κρίσιμη για τις αποφάσεις που αφορούν την στήριξη της Ουκρανίας, την αντιμετώπιση της Ρωσίας, αλλά και την ανταγωνιστικότητα έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας.
Η πολιτική αδυναμία να εφαρμοστεί ένα σταθερό δημοσιονομικό σχέδιο περιορίζει τη δυνατότητα της Ευρώπης να απαντήσει ενιαία στις διεθνείς προκλήσεις. Όπως σημειώνει ο Κάρστεν Μπζέσκι, επικεφαλής οικονομολόγος της ING, «η Ευρώπη χρειάζεται έναν σταθερό γαλλογερμανικό άξονα για να προχωρήσει».

Ένα προειδοποιητικό σήμα για όλο τον κόσμο

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει προειδοποιήσει ότι η Γαλλία, μαζί με τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Βραζιλία, κινδυνεύουν να δουν το χρέος τους να αυξάνεται περαιτέρω τα επόμενα χρόνια. Με 114% του ΑΕΠ, η Γαλλία πλησιάζει επικίνδυνα τα επίπεδα των ΗΠΑ (119%), χωρίς όμως τα πλεονεκτήματα της αμερικανικής οικονομίας: υψηλότερη ανάπτυξη και παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα, το δολάριο.

Οι αναλυτές τονίζουν ότι η Γαλλία δεν κινδυνεύει με χρεοκοπία, ωστόσο εάν συνεχιστεί η άνοδος του κόστους δανεισμού, υπάρχει ο κίνδυνος να εγκλωβιστεί σε έναν φαύλο κύκλο — όπως συνέβη στην Ελλάδα το 2010, όταν η κρίση χρέους απείλησε τη συνοχή της Ευρωζώνης.

Η Γαλλία δεν είναι ακόμη στο χείλος του γκρεμού, αλλά το πολιτικό αδιέξοδο, τα τεράστια ελλείμματα και οι πιέσεις των αγορών έχουν αρχίσει να υπονομεύουν το κύρος της στο εσωτερικό και την Ευρώπη. Αν το Παρίσι δεν ανακτήσει τον έλεγχο των δημοσίων οικονομικών του, ολόκληρη η Ευρωζώνη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με μια νέα, πιο σύνθετη κρίση.

Διαβάστε ακόμη

UBS: Ευκαιρία για αγορές η διόρθωση στις ευρωπαϊκές μετοχές (πίνακας)

Αστέρας Βουλιαγμένης: Ομολογιακό-μαμούθ 670 εκατ. για την Αστήρ Παλάς – Ο σχεδιασμός Προκοπίου

Η Πορτογαλία σε στεγαστική κρίση: Ανοδος 23% στις τιμές κατοικιών – Ρεκόρ από το 1988

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα