Τον αποκλεισμό του Ιράν και από τις χερσαίες εμπορικές οδούς επιδιώκει πλέον η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, διευρύνοντας τη στρατηγική οικονομικής πίεσης που εφαρμόζει εναντίον της Τεχεράνης μέσω του ναυτικού αποκλεισμού. Η Ουάσιγκτον απαιτεί από το γειτονικό Ιράκ να κλείσει σχεδόν όλα τα συνοριακά περάσματα με το Ιράν, την ώρα που το αμερικανικό Πεντάγωνο ενεργοποιεί τη νέα επιχείρηση «Iron Gate» («Σιδερένια Πύλη»), με στόχο να περιορίσει τη μεταφορά όπλων, απαγορευμένων υλικών και οικονομικών πόρων μέσω των χερσαίων συνόρων της χώρας.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει ζητήσει επισήμως από το Ιράκ να διατηρήσει ανοιχτά μόνο δύο από τα συνοριακά περάσματα με το Ιράν, στο πλαίσιο της πολιτικής της Ουάσιγκτον για την ενίσχυση της οικονομικής πίεσης προς την Τεχεράνη.
Την αποκάλυψη έκανε ο Ιρακινός υπουργός Εξωτερικών Φουάντ Χουσεΐν, σε συνέντευξή του στο Al Jazeera, επιβεβαιώνοντας ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται ήδη σε διαπραγματεύσεις για την εφαρμογή του αμερικανικού αιτήματος.
Όπως διευκρίνισε, ένα από τα δύο περάσματα που θα εξαιρεθούν από το κλείσιμο βρίσκεται στην αυτόνομη περιοχή του Κουρδιστάν, στο βόρειο Ιράκ.
Ο Χουσεΐν επισήμανε ότι η εφαρμογή ενός τόσο εκτεταμένου περιορισμού δεν είναι απλή υπόθεση, καθώς το Ιράκ διαθέτει μεγάλο αριθμό επίσημων και ανεπίσημων συνοριακών διελεύσεων με τη γειτονική χώρα, οι οποίες εξυπηρετούν σημαντικό μέρος της διμερούς εμπορικής δραστηριότητας.
«Υπάρχουν πολλά επίσημα και ανεπίσημα συνοριακά περάσματα με το Ιράν και το κλείσιμο όλων θα ήταν δύσκολο και θα επηρέαζε την οικονομία μας. Οι Αμερικανοί εξακολουθούν να απαιτούν το κλείσιμο των περασμάτων και αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε συζητήσεις μαζί τους», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η Βαγδάτη βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με ένα ιδιαίτερα δύσκολο δίλημμα, καθώς καλείται να ανταποκριθεί στις αμερικανικές απαιτήσεις χωρίς να προκαλέσει σοβαρή διαταραχή στις εμπορικές σχέσεις της με την Τεχεράνη.
Η πρώτη κίνηση προς αυτή την κατεύθυνση έχει ήδη πραγματοποιηθεί. Τον Οκτώβριο, το Ιράκ έκλεισε το πολυσύχναστο συνοριακό πέρασμα Σιμπ (Al-Sheeb), προκειμένου να επανεξετάσει τα μέτρα ασφαλείας και να εγκαταστήσει εξοπλισμό ελέγχου για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου.
Το συγκεκριμένο πέρασμα, στην επαρχία Μάισαν του νοτιοανατολικού Ιράκ, αποτελεί μία από τις σημαντικές οδούς επικοινωνίας και εμπορίου μεταξύ των δύο χωρών.
Παρότι οι ιρακινές αρχές είχαν επικαλεστεί τεχνικούς και επιχειρησιακούς λόγους για το κλείσιμό του, η αποκάλυψη των αμερικανικών απαιτήσεων έχει προκαλέσει πολιτικές αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας, με παρατάξεις που διατηρούν στενές σχέσεις με την Τεχεράνη να καταγγέλλουν εξωτερικές παρεμβάσεις στις ιρακινές αποφάσεις.
Η πίεση προς τη Βαγδάτη συμπίπτει με την ενεργοποίηση ενός ευρύτερου αμερικανικού σχεδίου για τον περιορισμό των χερσαίων διαδρομών ανεφοδιασμού του Ιράν.
Στις 7 Νοεμβρίου, η Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) ανακοίνωσε τη δημιουργία της ειδικής ομάδας Task Force Iron Gate, η οποία θα συντονίζει τις αμερικανικές προσπάθειες για τον εντοπισμό και την παρεμπόδιση μεταφορών στρατιωτικού υλικού και προϊόντων που υπόκεινται σε κυρώσεις.
Η νέα ομάδα θα αποτελείται από περίπου 20 στρατιωτικούς και πολιτικούς υπαλλήλους, με έδρα την Τάμπα της Φλόριντα, και θα συνεργάζεται με άλλες αμερικανικές κυβερνητικές υπηρεσίες.
Στην αποστολή της περιλαμβάνεται η παρεμπόδιση της μεταφοράς προηγμένων οπλικών συστημάτων, τεχνολογιών διπλής χρήσης, υλικών που υπόκεινται σε κυρώσεις και παράνομων χρηματοοικονομικών ροών μέσω των χερσαίων συνόρων του Ιράν και της Κασπίας Θάλασσας. Με τον τρόπο αυτό θα συμπληρώσει τον ναυτικό αποκλεισμό που ήδη ισχύει, δημιουργώντας ένα ακόμη πιο σφιχτό κλοιό γύρω από το Ιράν, ώστε να πιέσει την Τεχεράνη να μετριάσει τις απαιτήσεις της για την επίτευξη συμφωνίας.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της αμερικανικής στρατιωτικής διοίκησης, ο ναυτικός αποκλεισμός που εφαρμόζεται από τον Ιούλιο έχει ήδη εμποδίσει την εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου αξίας άνω των 25 δισ. δολαρίων.
Οι περιορισμοί καλύπτουν τα ιρανικά λιμάνια στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν, ενώ η νέα πρωτοβουλία επιδιώκει να αντιμετωπίσει τις
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει, πλέον, να περιορίσει αυτές τις δυνατότητες που δίνουν στο Ιράν οι χερσαίες συνδέσεις, ώστε η Τεχεράνη να μην μπορεί να αντισταθμίσει τις συνέπειες του ναυτικού αποκλεισμού στρεφόμενη σε χερσαία δίκτυα ανεφοδιασμού.
Για το Ιράκ, πάντως,, οι οικονομικές συνέπειες ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Το κλείσιμο των περισσότερων συνοριακών περασμάτων θα μπορούσε να διαταράξει τη διακίνηση αγαθών, να αυξήσει το κόστος μεταφορών και να πλήξει επιχειρήσεις που εξαρτώνται από το εμπόριο με το Ιράν.
Η χώρα έχει ήδη υποστεί σημαντικές απώλειες εξαιτίας του πολέμου και των περιορισμών στις θαλάσσιες μεταφορές. Ο Χουσεΐν ανέφερε, μάλιστα, ότι η αναστολή των ιρακινών εξαγωγών πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ κόστισε περίπου 60 δισ. δολάρια, προσθέτοντας ότι οι αποστολές έχουν πλέον επαναληφθεί έπειτα από συνεννοήσεις με την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη.