Ένα εντυπωσιακό φυσικό φαινόμενο κατέγραψε η NASA, καθώς η Μαύρη Θάλασσα μετατράπηκε σε μια απέραντη τιρκουάζ έκταση λόγω μαζικής ανθοφορίας ενός μικροσκοπικού φυτοπλαγκτού. Οι εικόνες που κατέγραψε ο δορυφόρος PACE αποκαλύπτουν τη θεαματική αλλαγή στο χρώμα της θάλασσας, η οποία είναι ορατή ακόμη και από την τροχιά της Γης.
Η Μαύρη Θάλασσα, που βρίσκεται ανάμεσα στην Ευρώπη και την Ασία και συνδέεται με τη Μεσόγειο μέσω των τουρκικών στενών, διατηρεί συνήθως σκούρα απόχρωση. Ωστόσο, στα τέλη της άνοιξης και στις αρχές του καλοκαιριού η εικόνα της αλλάζει εντυπωσιακά, καθώς μεγάλες τιρκουάζ δίνες εξαπλώνονται στην επιφάνειά της.
Την εποχική αυτή μεταμόρφωση κατέγραψε ο δορυφόρος PACE (Plankton, Aerosol, Cloud, Ocean Ecosystem) της NASA. Το όργανο Ocean Color Instrument (OCI) κατέγραψε εικόνες με φωτεινά γαλάζια και τιρκουάζ μοτίβα που εκτείνονται σχεδόν σε ολόκληρη τη Μαύρη Θάλασσα.
Το μικροσκοπικό πλαγκτόν που αλλάζει το χρώμα της θάλασσας
Πίσω από το εντυπωσιακό αυτό θέαμα βρίσκονται τα κοκκολιθοφόρα, μικροσκοπικοί φυτοπλαγκτονικοί οργανισμοί που περιβάλλονται από λεπτές πλάκες ανθρακικού ασβεστίου. Όταν ο πληθυσμός τους αυξάνεται κατακόρυφα, τα ανακλαστικά αυτά «κελύφη» διαχέουν το φως, δίνοντας στο νερό χαρακτηριστική γαλαζοπράσινη ή γαλακτώδη μπλε απόχρωση.
Τα κοκκολιθοφόρα εμφανίζονται συχνότερα στη Μαύρη Θάλασσα στα τέλη της άνοιξης και στις αρχές του καλοκαιριού. Αντίθετα, σε άλλες περιόδους του έτους κυριαρχούν τα διάτομα, ένα διαφορετικό είδος μικροσκοπικών φυκών με κελύφη από πυρίτιο, τα οποία συνήθως κάνουν τα νερά να φαίνονται πιο σκούρα.
Η ανθοφορία έφτασε μέχρι τον Βόσπορο
Το φαινόμενο δεν περιορίστηκε μόνο στη Μαύρη Θάλασσα. Οι τιρκουάζ αποχρώσεις ήταν εμφανείς και στον Βόσπορο, το στενό που συνδέει τη Μαύρη Θάλασσα με τη Θάλασσα του Μαρμαρά και χωρίζει την Κωνσταντινούπολη σε δύο ηπείρους.
Λίγες εβδομάδες πριν από την καταγραφή του δορυφόρου PACE, αστροναύτης στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό φωτογράφισε τον Βόσπορο από το Διάστημα, καταγράφοντας τις ανθίσεις φυτοπλαγκτού να ακολουθούν τα θαλάσσια ρεύματα και στις δύο πλευρές του στενού.
Παρότι κάθε κοκκολιθοφόρο είναι αόρατο με γυμνό μάτι, κατά τη διάρκεια μιας μεγάλης ανθοφορίας οι οργανισμοί αυτοί πολλαπλασιάζονται σε τόσο μεγάλους αριθμούς ώστε η συνολική τους παρουσία γίνεται ορατή ακόμη και από την τροχιά της Γης.
Γιατί οι επιστήμονες παρακολουθούν το φαινόμενο
Οι δορυφορικές παρατηρήσεις επιτρέπουν στους επιστήμονες να μελετούν τον σχηματισμό, την εξάπλωση και την εξέλιξη των ανθίσεων φυτοπλαγκτού σε πραγματικό χρόνο. Η τηλεπισκόπηση αποτελεί πολύτιμο εργαλείο, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η συλλογή δειγμάτων νερού είναι δύσκολη ή περιορισμένη.
Πέρα όμως από το εντυπωσιακό οπτικό αποτέλεσμα, τα κοκκολιθοφόρα παίζουν σημαντικό ρόλο στον κύκλο του άνθρακα. Κατά την ανάπτυξή τους απορροφούν διοξείδιο του άνθρακα από το περιβάλλον, ενώ όταν πεθαίνουν, μέρος του άνθρακα μεταφέρεται στον πυθμένα της θάλασσας μαζί με τα υπολείμματά τους, όπου μπορεί να παραμείνει αποθηκευμένο για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Οι εικόνες της Μαύρης Θάλασσας δημιουργήθηκαν από το NASA Earth Observatory με δεδομένα του δορυφόρου PACE, ενώ η φωτογραφία του Βοσπόρου τραβήχτηκε από μέλος της αποστολής Expedition 74 στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με φωτογραφική μηχανή Nikon Z9. Οι εικόνες υποβλήθηκαν σε επεξεργασία για βελτίωση της αντίθεσης και αφαίρεση οπτικών τεχνουργημάτων.
Μέσω του προγράμματος ISS National Lab, η NASA ενθαρρύνει τους αστροναύτες να φωτογραφίζουν περιοχές της Γης με ιδιαίτερο επιστημονικό ενδιαφέρον, διαθέτοντας το υλικό ελεύθερα στην επιστημονική κοινότητα και στο κοινό.
Διαβάστε ακόμη
Κυριάκος Μητσοτάκης: Επιπλέον μείωση στο πετρέλαιο κίνησης τον Αύγουστο με 10 λεπτά ανά λίτρο
Ο άνθρωπος που έβαλε τα mini bar στα ξενοδοχεία
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα