Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θέτουν σε εφαρμογή ναυτικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών και των Στενών του Ορμούζ από τις 17:00 ώρα Ελλάδας, σύμφωνα με ανακοίνωση της CENTCOM, καθώς οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή κατέρρευσαν. Η απόφαση, που φέρεται να ελήφθη κατόπιν εντολής του Ντόναλντ Τραμπ, εντείνει την πίεση προς την Τεχεράνη και δημιουργεί ανησυχίες για νέα άνοδο των τιμών ενέργειας διεθνώς.

Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις θα προχωρήσουν σε αποκλεισμό των λιμανιών του Ιράν από τις 10:00 ώρα Ουάσιγκτον (17:00 ώρα Ελλάδας), όπως ανακοίνωσε το μεικτό διοικητήριο που είναι αρμόδιο για την περιοχή της Μέσης Ανατολής (CENTCOM). Σύμφωνα με την ανακοίνωση που δημοσιοποιήθηκε μέσω X, «ο αποκλεισμός αυτός θα εφαρμοστεί αμερόληπτα εναντίον πλοίων όλων των εθνικοτήτων που εισέρχονται ή αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων όλων των λιμανιών στον Αραβικό Κόλπο και τον κόλπο του Ομάν».

Τραμπ: «Δεν με ενδιαφέρει αν επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις»

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν τον ενδιαφέρει αν το Ιράν επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αφού οι συνομιλίες στο Πακιστάν δεν κατέληξαν σε συμφωνία.

«Δεν με νοιάζει αν επιστρέψουν ή όχι. Αν δεν επιστρέψουν, δεν έχω κανένα πρόβλημα», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους στη Βάση Άντριους στο Μέριλαντ, κατά την επιστροφή του από τη Φλόριντα.

Συνεχίζοντας, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε: «Το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο… εξακολουθούν να το θέλουν, και το κατέστησαν σαφές την προηγούμενη νύχτα. Ο στρατός τους έχει εξαφανιστεί και οι πύραυλοί τους έχουν σε μεγάλο βαθμό εξαντληθεί. Η ικανότητα κατασκευής πυραύλων και drones έχει σε μεγάλο βαθμό καταστραφεί».

Ράλι στο πετρέλαιο – «Μπορεί να φτάσει στα $150 το βαρέλι»

Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν άνοδο μετά την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ για ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν. Το Brent,αυξήθηκε πάνω από 8% τη Δευτέρα, ξεπερνώντας τα 103 δολάρια το βαρέλι μετά την αποτυχία των συνομιλιών μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης το Σαββατοκύριακο, εξέλιξη που κλιμακώνει την παγκόσμια ενεργειακή κρίση. Ήταν η πρώτη φορά που ο δείκτης ξεπέρασε το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων από την Τρίτη, όταν οι τιμές είχαν υπερβεί τα 111 δολάρια το βαρέλι.

«Οι τιμές του πετρελαίου θα έπρεπε να κινούνται σε πολύ υψηλότερα επίπεδα από τα σημερινά, εάν οι ΗΠΑ προχωρήσουν στον σχεδιαζόμενο ναυτικό αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ» αναφέρειστέλεχος της αγοράς ενέργειας.

«Το επίπεδο που είδαμε σήμερα το πρωί — 103 δολάρια, άνοδος 8% — δεν αντανακλά σε καμία περίπτωση αυτό που θα μπορούσε να συμβεί αν οι ΗΠΑ προχωρήσουν πραγματικά σε αυτή την ενέργεια», δήλωσε στο Bloomberg ΤV ο Jorge Montepeque. «Δεν βγάζει κανένα νόημα. Θα έπρεπε να βρίσκεται στα 140 με 150 δολάρια».

Όπως τόνισε, ένας τέτοιος αποκλεισμός θα μπορούσε να μετατρέψει μια περιφερειακή σύγκρουση σε παγκόσμια, προκαλώντας απώλεια προσφοράς έως και 12 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι αγορές αντέδρασαν σχετικά ήπια στην ασιατική συνεδρίαση, καθώς πολλοί traders θεωρούν «αδιανόητο» να αποκλειστούν και οι δύο πλευρές των Στενών.

«Με μία λέξη, είναι παρανοϊκό», ανέφερε χαρακτηριστικά σε συνέντευξή του. «Οι ΗΠΑ είναι τόσο επικεντρωμένες στο Ιράν που χάνουν από τα μάτια τους τις παγκόσμιες επιπτώσεις. Το βάρος θα το σηκώσει η Ασία, ο Νότιος Ειρηνικός και όλοι όσοι εξαρτώνται από το πετρέλαιο».

Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, οι τιμές θα μπορούσαν να παραμείνουν κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι για το υπόλοιπο του έτους, εάν ο Τραμπ μετριάσει ορισμένες από τις ενέργειές του.

Οι τιμές του πετρελαίου παρουσιάζουν έντονες διακυμάνσεις από τότε που τα αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα στο Ιράν ώθησαν την Τεχεράνη να επιβάλει αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, μιας διόδου μέσω της οποίας διακινείται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Αφού έφτασε τα 119 δολάρια το βαρέλι τον περασμένο μήνα, το Brent υποχώρησε κάτω από τα 92 δολάρια την περασμένη εβδομάδα, μετά την ανακοίνωση δίμηνης κατάπαυσης του πυρός μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, έπειτα από περισσότερες από έξι εβδομάδες πολέμου.

Παρότι το εύθραυστο μορατόριουμ μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης παραμένει επισήμως σε ισχύ έως τις 22 Απριλίου, μόνο 17 πλοία διέσχισαν τα Στενά το Σάββατο, σύμφωνα με την εταιρεία ναυτιλιακών πληροφοριών Windward, έναντι περίπου 130 διελεύσεων ημερησίως πριν από τον πόλεμο.

Η ανακοίνωση της CENTCOM για τον αποκλεισμό

«Οι δυνάμεις της U.S. Central Command (CENTCOM) θα αρχίσουν να εφαρμόζουν αποκλεισμό σε όλη τη θαλάσσια κυκλοφορία που εισέρχεται ή εξέρχεται από ιρανικά λιμάνια από τις 10:00 ώρα ανατολικής ακτής ΗΠΑ (17:00 ώρα Ελλάδας) στις 13 Απριλίου, σύμφωνα με την προεδρική διακήρυξη.

Όπως επισημαίνεται, «ο αποκλεισμός θα εφαρμοστεί αμερόληπτα εναντίον πλοίων όλων των εθνικοτήτων που εισέρχονται ή αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων όλων των ιρανικών λιμανιών στον Αραβικό Κόλπο και στον κόλπο του Ομάν».

Η CENTCOM διευκρινίζει ότι οι αμερικανικές δυνάμεις δεν θα εμποδίζουν την ελευθερία ναυσιπλοΐας για πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ προς και από λιμάνια άλλων χωρών.

Παράλληλα, επισημαίνεται ότι θα δοθούν πρόσθετες οδηγίες προς την εμπορική ναυτιλία μέσω επίσημων ειδοποιήσεων πριν από την έναρξη του αποκλεισμού.

Οι ναυτιλλόμενοι καλούνται να παρακολουθούν τις σχετικές ανακοινώσεις (Notice to Mariners) και να επικοινωνούν με τις αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις μέσω του καναλιού επικοινωνίας 16 (bridge-to-bridge) όταν επιχειρούν στον κόλπο του Ομάν και στις προσβάσεις προς το Στενό του Ορμούζ».

Eντολή Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ

Μετά το ναυάγιο των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν στο Ισλαμαμπάντ, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι έδωσε εντολή στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ να ξεκινήσει τη διαδικασία αποκλεισμού πλοίων που επιχειρούν να εισέλθουν ή να εξέλθουν από το Στενό του Ορμούζ.

«Με άμεση ισχύ, το Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών, το καλύτερο στον κόσμο, θα ξεκινήσει τη διαδικασία αποκλεισμού οποιουδήποτε και όλων των πλοίων που προσπαθούν να εισέλθουν ή να εξέλθουν από το Στενό του Ορμούζ», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.

Η απόφαση έρχεται σε συνέχεια της κίνησης του Ιράν να περιορίσει τη διέλευση πετρελαιοφόρων από το στρατηγικής σημασίας πέρασμα.

«Δυο δάχτυλα» από τη σύναψη συμφωνίας;

Μολονότι διαβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες 20 και πλέον ωρών στην Ισλαμαμπάντ είχαν αρχίσει «καλά» και ότι στα «περισσότερα» ζητήματα οι χώρες θα μπορούσαν να συμφωνήσουν, ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέδωσε την αποτυχία της διαπραγμάτευσης στην άρνηση του Ιράν να αποκηρύξει διά παντός την απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου — φιλοδοξία που η Τεχεράνη διαψεύδει για δεκαετίες πως έτρεφε ποτέ.

Ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, ο οποίος συμμετείχε στις εντατικές συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ, τόνισε από την πλευρά του ότι τα μέρη είχαν φτάσει «δυο δάχτυλα» από τη σύναψη συμφωνίας, αποδίδοντας το ότι δεν κλείστηκε στον «μαξιμαλισμό» των Αμερικανών.

Ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ -επίσης παρών στην πακιστανική πρωτεύουσα- αναφέρθηκε νωρίτερα σε «ατμόσφαιρα καχυποψίας και δυσπιστίας» και έκρινε πως ήταν «προφανές» πως δεν θα μπορούσε να συναφθεί συμφωνία σε «μόνο» μια συνάντηση.

Οι ΗΠΑ θα αρχίσουν «διαδικασία αποκλεισμού όλων των πλοίων που αποπειρώνται να εισέλθουν στο ή να εξέλθουν από το στενό του Χορμούζ», ήταν η αντίδραση του προέδρου Τραμπ στην είδηση της αποτυχίας των διαπραγματεύσεων.

Χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες σχετικά με οποιαδήποτε επιχείρηση αυτής της φύσης στο στενό, που έχει ουσιαστικά κλείσει από το Ιράν αφότου άρχισε ο πόλεμος, δήλωσε στο Fox News πως η Βρετανία «και μερικές άλλες χώρες» θα στείλουν ναρκαλιευτικά.

Το Ιράν «δεν θα υποχωρήσει μπροστά σε καμιά απειλή», αντέταξε ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν, ο Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος ηγήθηκε της ιρανικής αντιπροσωπείας στο Ισλαμαμπάντ.

Οι Φρουροί της Επανάστασης -ο ιδεολογικός στρατός της Ισλαμικής Δημοκρατίας- από την πλευρά τους απείλησαν να παγιδεύσουν τους εχθρούς τους σε «θανάσιμη δίνη» και επαναβεβαίωσαν πως έχουν υπό τον «πλήρη έλεγχό τους» τη ναυσιπλοΐα στο στενό, όπου η Τεχεράνη εννοεί να επιβάλλει διόδια στο εξής.

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων FARS, δυο δεξαμενόπλοια υπό σημαία Πακιστάν που κατευθύνονταν εκεί έκαναν αναστροφή χθες, ενώ εκατοντάδες άλλα παραμένουν αποκλεισμένα.

«Ελάχιστοι λόγοι υπάρχουν για να θεωρήσουμε ότι οποιοσδήποτε αποκλεισμός θα ανάγκαζε το Ιράν να συνθηκολογήσει. Στην πραγματικότητα, η ανθεκτικότητα που έχει δείξει η χώρα υποδεικνύει το αντίθετο», εκτίμησε ο Ντάνι Κιτρίνοβιτς, ερευνητής του ινστιτούτου μελετών για την εθνική ασφάλεια (INSS) του Τελ Αβίβ, υπογραμμίζοντας ακόμη πως για την εφαρμογή τέτοιων σχεδίων θα απαιτείτο «μαζική και παρατεταμένη ανάπτυξη ναυτικών πόρων».

Οι εχθροπραξίες στον Λίβανο συνεχίζονται

Αν και οι αντιπροσωπείες έφυγαν από το Πακιστάν, δεν έκλεισαν την πόρτα σε ενδεχόμενη συνέχιση των διαπραγματεύσεων.

«Φεύγουμε αφού υποβάλαμε πολύ απλή πρόταση, προσέγγιση που αποτελεί την τελική μας πρόσφορά και την καλύτερη που μπορούσαμε να κάνουμε. Θα δούμε αν οι Ιρανοί θα επιλέξουν να αποδεχτούν τους όρους μας ή όχι», είπε ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς προτού επιβιβαστεί στο αεροσκάφος με το οποίο επέστρεψε στις ΗΠΑ.

Ως προς το δεύτερο κυριότερο μέτωπο του πολέμου, τον Λίβανο, προβλέπεται να γίνουν αύριο Τρίτη συνομιλίες ανάμεσα σε αντιπροσωπείες της Βηρυτού και της Ουάσιγκτον στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ, κάτι που ενέκρινε το Ισραήλ υπό πίεση της κυβέρνησης Τραμπ.

Τουλάχιστον έξι άνθρωποι σκοτώθηκαν χθες σε ισραηλινούς βομβαρδισμούς στον νότιο Λίβανο, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας στη Βηρυτό. Ανάμεσά τους ήταν μέλος ομάδας διάσωσης της λιβανικής Ερυθράς Ημισελήνου.

Αφού τέθηκε σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός ΗΠΑ-Ιράν, το Ισραήλ υποστήριξε ότι η συμφωνία δεν συμπεριλάμβανε τον Λίβανο, παρά το ότι ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαμπάζ Σαρίφ είχε ανακοινώσει το αντίθετο.

«Ο πόλεμος συνεχίζεται, και μέσα στη ζώνη ασφαλείας στον Λίβανο», ανέφερε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου κατά την πρώτη επίσκεψή του στο νότιο τμήμα της λιβανικής επικράτειας από το ξέσπασμα των εχθροπραξιών με το σιιτικό κίνημα Χεζμπολά, που πρόσκειται στην Τεχεράνη, αναφερόμενος στα εδάφη που έχει καταλάβει ο στρατός του.

Ο ομόλογός του στον Λίβανο Ναουάφ Σαλάμ διαβεβαίωσε από την πλευρά του πως η Βηρυτός εργάζεται για να εξασφαλίσει μέσω διαπραγματεύσεων την «πλήρη αποχώρηση» των στρατευμάτων του Ισραήλ από το έδαφος της χώρας του. 

O ρόλος του πετρελαίου και οι πιέσεις στις τιμές ενέργειας

Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ έχει προκαλέσει σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις σε χώρες που εξαρτώνται από το πετρέλαιο της Μέσης Ανατολής, οδηγώντας σε αυξήσεις τιμών διεθνώς, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σύμφωνα με ανάλυση του CNN, το στενό δεν έχει κλείσει πλήρως, καθώς το Ιράν επιτρέπει τη σταδιακή διέλευση ορισμένων δεξαμενόπλοιων, επιβάλλοντας τέλη που φθάνουν έως και τα 2 εκατομμύρια δολάρια ανά πλοίο. Παράλληλα, επιτρέπει τη μεταφορά ιρανικού πετρελαίου καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Το Ιράν εξήγαγε κατά μέσο όρο 1,85 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου ημερησίως έως τον Μάρτιο, περίπου 100.000 βαρέλια περισσότερα ημερησίως σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, σύμφωνα με την εταιρεία δεδομένων Kpler.

Η διακοπή της ροής πετρελαίου μέσω του Στενού του Ορμούζ θα μπορούσε να στερήσει από την Τεχεράνη σημαντική πηγή χρηματοδότησης για την κυβέρνηση και τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις.

O κίνδυνος νέας αύξησης των τιμών

Παρά τη σημασία του μέτρου, η Ουάσιγκτον εμφανιζόταν μέχρι πρόσφατα επιφυλακτική ως προς την πλήρη διακοπή της διέλευσης πετρελαίου, καθώς ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των τιμών διεθνώς.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επιβάλει κυρώσεις στο ιρανικό πετρέλαιο για δεκαετίες, ενώ η κυβέρνηση Τραμπ είχε περιορίσει τις εξαγωγές αργού μετά την αποχώρηση από την πυρηνική συμφωνία με το Ιράν το 2018.

Ωστόσο, η άρση ορισμένων περιορισμών τον προηγούμενο μήνα απελευθέρωσε περίπου 140 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου, ποσότητα που σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ επαρκεί για να καλύψει τη συνολική παγκόσμια ζήτηση για περίπου μιάμιση ημέρα.

Διαβάστε ακόμη

Ρεύμα: Οι νέες ώρες με μειωμένη χρέωση και λιγότερη κατανάλωση έως τον Οκτώβριο 2026

Η Ρωσία συνεχίζει να κερδίζει από τη «δίψα» για ενέργεια: Δίνει στους Ασιάτες με έκπτωση το… απαγορευμένο της LNG

Ράντεφ (ΕΚΤ): Η κεντρική τράπεζα πρέπει να είναι έτοιμη να αυξήσει τα επιτόκια

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα