Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να μονιμοποιήσουν τη διεθνή απαγόρευση επιβολής δασμών στο ηλεκτρονικό εμπόριο, προετοιμάζοντας το έδαφος για μια έντονη συζήτηση σχετικά με την παγκόσμια κυριαρχία της χώρας στις ψηφιακές υπηρεσίες και τις ροές δεδομένων, ενόψει της υπουργικής συνόδου του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου αργότερα μέσα στον μήνα.

Το λεγόμενο «μορατόριουμ για δασμούς στις ηλεκτρονικές μεταδόσεις» ανανεώνεται ανά διετία από το 1998, όταν το ψηφιακό εμπόριο βρισκόταν ακόμη στα πρώτα του βήματα. Παρά την αρχικά ασαφή διατύπωση, η απαγόρευση καλύπτει σήμερα ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από online αγορές και μέσα κοινωνικής δικτύωσης έως μεταφορές δεδομένων και βιντεοκλήσεις.

Διχασμός τριών δεκαετιών

Το ζήτημα έχει διχάσει τις χώρες σχεδόν τρεις δεκαετίες, με οικονομίες όπως η Βραζιλία, η Ινδία και η Νότια Αφρική να επιδιώκουν τη διατήρηση ευελιξίας στην άσκηση εθνικής πολιτικής. Πίσω από αυτή τη στάση βρίσκονται ανησυχίες για απώλεια δημοσίων εσόδων από δασμούς, καθώς οι ψηφιακές υπηρεσίες αντικαθιστούν τα φυσικά αγαθά, αλλά και για την αυξανόμενη ισχύ των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών.

Ταυτόχρονα, ζητήματα κυριαρχίας δεδομένων και ασφάλειας, που εντείνονται με την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης, ενισχύουν τις επιφυλάξεις.

Σχέδιο δήλωσης υπέρ της απαγόρευσης που κυκλοφόρησε στα τέλη Φεβρουαρίου συγκέντρωσε τη στήριξη των ΗΠΑ, της Σιγκαπούρης, της Αργεντινής, της Ιαπωνίας, της Νότιας Κορέας, του Μεξικού και άλλων χωρών. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει πλέον να καταστήσει το μέτρο μόνιμο, καθιστώντας το κορυφαίο ζήτημα της 14ης υπουργικής συνόδου του ΠΟΕ (MC14), που θα διεξαχθεί 26-29 Μαρτίου στο Καμερούν.

Όπως δήλωσε ο πρέσβης Τζόζεφ Μπαρλούν, επικεφαλής των ΗΠΑ στον ΠΟΕ, «είναι η στιγμή να γίνει το μορατόριουμ μόνιμο». Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιχειρήσεις χρειάζονται σταθερότητα για να αναπτυχθεί περαιτέρω το ψηφιακό εμπόριο.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να υποστηρίζει τη μόνιμη παράταση, ωστόσο η στάση χωρών όπως η Νότια Αφρική παραμένει ασαφής, ενώ η Ινδία συνεχίζει να εκφράζει επιφυλάξεις.

Υψηλό το διακύβευμα για εταιρείες και κράτη

Οι εξελίξεις έχουν ιδιαίτερη σημασία για εταιρείες όπως η Spotify, η Google της Alphabet και η Amazon, αλλά και για κυβερνήσεις που αναζητούν φορολογικά έσοδα.

Ο ΠΟΕ εκτιμά ότι οι εξαγωγές ψηφιακών υπηρεσιών έφτασαν τα 4,8 τρισ. δολάρια το 2024, περίπου διπλάσιες σε σχέση με το 2017, με ευρωπαϊκές και βορειοαμερικανικές επιχειρήσεις να καλύπτουν περίπου το 70% του συνόλου.

Η φορολόγηση και η ρύθμιση των ψηφιακών υπηρεσιών αποτελούν εδώ και χρόνια πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Βρυξελλών, με τις ΗΠΑ να καταγγέλλουν άνιση μεταχείριση και να απειλούν με εμπορικά αντίμετρα.

Πιθανά σενάρια και συμβιβασμοί

Παρά την ώθηση των ΗΠΑ, η μόνιμη καθιέρωση της απαγόρευσης θεωρείται δύσκολη υπόθεση σε ένα περιβάλλον αυξημένων εμπορικών εντάσεων και δασμών.

Αναλυτές εκτιμούν ότι ενδέχεται να υπάρξει συμβιβασμός, με παράταση πέραν της συνήθους διετίας — ενδεχομένως για τέσσερα χρόνια.

Σε περίπτωση μη ανανέωσης, το μορατόριουμ λήγει στο τέλος Μαρτίου, ανοίγοντας θεωρητικά τον δρόμο για επιβολή δασμών στις ψηφιακές υπηρεσίες. Ωστόσο, η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη, καθώς οι ψηφιακές συναλλαγές είναι δύσκολο να καταγραφούν και να φορολογηθούν.

Ο ρόλος της Ινδίας και οι ισορροπίες

Η τελική έκβαση ενδέχεται να εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη στάση της Ινδίας, όπως είχε συμβεί και στην προηγούμενη υπουργική σύνοδο του ΠΟΕ το 2024.

Η Ινδία συμμετέχει σε διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ για εμπορική συμφωνία που περιλαμβάνει και κανόνες για το ψηφιακό εμπόριο, χωρίς όμως να έχει αποσαφηνίσει πλήρως τη θέση της για τους δασμούς στις ηλεκτρονικές μεταδόσεις.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η επίτευξη συναίνεσης για μόνιμη απαγόρευση είναι δύσκολη, ωστόσο αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας προσωρινής παράτασης.

Διαβάστε ακόμη

Με αυξήσεις 12% στους μισθούς η νέα κλαδική σύμβαση για 500.000 εργαζομένους σε εστιατόρια, μπαρ, καφετέριες

Αθήνα: Στους τοπ προορισμούς στην Ευρώπη για επενδύσεις σε ξενοδοχεία- Στα 663 εκατ. ευρώ οι συναλλαγές το 2025 (γράφημα)

Γρήγορες μεταβιβάσεις ακινήτων και με λιγότερη ταλαιπωρία

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα