Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ εξετάζει επιλογές απέναντι στο Ιράν που περιλαμβάνουν στοχευμένα πλήγματα κατά δυνάμεων ασφαλείας και ηγετικών στελεχών, με στόχο να ενθαρρυνθούν οι διαδηλωτές, σύμφωνα με πολλές πηγές, την ώρα που Ισραηλινοί και Άραβες αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η αεροπορική ισχύς από μόνη της δεν αρκεί για να ανατραπεί το θεοκρατικό καθεστώς.

Δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι με γνώση των συζητήσεων ανέφεραν ότι ο Τραμπ επιδιώκει τη δημιουργία συνθηκών για «αλλαγή καθεστώτος», μετά την αιματηρή καταστολή ενός πανεθνικού κύματος διαδηλώσεων νωρίτερα αυτόν τον μήνα, κατά την οποία σκοτώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι.

Στο τραπέζι στοχευμένα και ευρύτερα πλήγματα

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Λευκός Οίκος εξετάζει χτυπήματα κατά διοικητών και θεσμών που η Ουάσινγκτον θεωρεί υπεύθυνους για τη βία, ώστε οι διαδηλωτές να αποκτήσουν την αυτοπεποίθηση ότι μπορούν να καταλάβουν κυβερνητικά και αστυνομικά κτήρια.

Ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους ανέφερε ότι συζητείται και το ενδεχόμενο πολύ ευρύτερου πλήγματος με μόνιμο αποτύπωμα, που θα μπορούσε να στοχεύει βαλλιστικούς πυραύλους ικανούς να πλήξουν συμμάχους των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή ή τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν. Ο δεύτερος αξιωματούχος τόνισε ότι ο Τραμπ δεν έχει λάβει ακόμη τελική απόφαση για το αν θα ακολουθήσει στρατιωτική οδό.

Η άφιξη αμερικανικού αεροπλανοφόρου και συνοδευτικών πολεμικών πλοίων στη Μέση Ανατολή αυτή την εβδομάδα ενίσχυσε τις επιχειρησιακές δυνατότητες των ΗΠΑ, μετά τις επανειλημμένες απειλές Τραμπ για επέμβαση λόγω της καταστολής στο Ιράν.

Φόβοι για αντίθετα αποτελέσματα

Τέσσερις Άραβες αξιωματούχοι, τρεις Δυτικοί διπλωμάτες και μία ανώτερη δυτική πηγή, των οποίων οι κυβερνήσεις ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις, εξέφρασαν ανησυχία ότι τέτοια πλήγματα ενδέχεται να αποδυναμώσουν περαιτέρω ένα κίνημα που ήδη βρίσκεται σε σοκ μετά τη σκληρότερη καταστολή από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979.

Ο Άλεξ Βατάνκα, διευθυντής του προγράμματος Ιράν στο Middle East Institute, δήλωσε ότι χωρίς μαζικές λιποταξίες στον στρατό, οι διαδηλώσεις παραμένουν «ηρωικές αλλά υποδεέστερες σε ισχύ».

Οι πηγές μίλησαν ανώνυμα λόγω της ευαισθησίας του θέματος. Το ιρανικό Υπουργείο Εξωτερικών, το Πεντάγωνο και ο Λευκός Οίκος δεν απάντησαν σε αιτήματα σχολιασμού, ενώ το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού αρνήθηκε να σχολιάσει.

Προειδοποιήσεις Τραμπ και ιρανικές αντιδράσεις

Την Τετάρτη, ο Τραμπ κάλεσε το Ιράν να προσέλθει σε διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε μελλοντική αμερικανική επίθεση θα είναι σφοδρότερη από την εκστρατεία βομβαρδισμών του Ιουνίου σε τρεις πυρηνικές εγκαταστάσεις. Περιέγραψε μάλιστα τα αμερικανικά πλοία στην περιοχή ως «αρμάδα» που κατευθύνεται προς το Ιράν.

Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η Τεχεράνη «προετοιμάζεται για στρατιωτική αντιπαράθεση, ενώ ταυτόχρονα αξιοποιεί διπλωματικά κανάλια», προσθέτοντας ότι η Ουάσινγκτον δεν δείχνει διάθεση για διάλογο. Η ιρανική αποστολή στον ΟΗΕ ανέφερε ότι η χώρα είναι έτοιμη για διάλογο «με βάση τον αμοιβαίο σεβασμό», αλλά θα αμυνθεί «όπως ποτέ άλλοτε» αν πιεστεί.

Η κυβέρνηση Τραμπ δεν έχει αποσαφηνίσει δημόσια τους όρους μιας πιθανής συμφωνίας. Στο παρελθόν, οι αμερικανικές απαιτήσεις περιλάμβαναν απαγόρευση ανεξάρτητου εμπλουτισμού ουρανίου, περιορισμούς στους βαλλιστικούς πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και στο δίκτυο ένοπλων συμμάχων της Τεχεράνης στην περιοχή.

Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος με άμεση γνώση του σχεδιασμού ΗΠΑ–Ισραήλ δήλωσε ότι το Ισραήλ δεν πιστεύει πως τα αεροπορικά πλήγματα αρκούν για την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας. «Αν θέλεις να ρίξεις το καθεστώς, πρέπει να έχεις στρατεύματα στο έδαφος», είπε, σημειώνοντας ότι ακόμη και αν σκοτωνόταν ο Ανώτατος Ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, θα υπήρχε διάδοχος.

Μόνο ένας συνδυασμός εξωτερικής πίεσης και οργανωμένης εσωτερικής αντιπολίτευσης θα μπορούσε να αλλάξει την πολιτική πορεία του Ιράν, πρόσθεσε.

Ο ρόλος της IRGC και ο κίνδυνος αποσταθεροποίησης

Ο Χαμενεΐ έχει παραδεχθεί δημόσια ότι χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν στις διαδηλώσεις, αποδίδοντας την ευθύνη στις ΗΠΑ, το Ισραήλ και «υποκινητές». Ο ίδιος, στα 86 του, έχει περιορίσει τις δημόσιες εμφανίσεις και φέρεται να διαμένει σε ασφαλείς τοποθεσίες, μετά τα ισραηλινά πλήγματα που αποδυνάμωσαν την ανώτατη στρατιωτική ηγεσία του Ιράν.

Η καθημερινή διακυβέρνηση έχει μετατοπιστεί προς πρόσωπα που συνδέονται με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), το οποίο κυριαρχεί στον μηχανισμό ασφαλείας και σε μεγάλο μέρος της οικονομίας. Ωστόσο, ο Χαμενεΐ διατηρεί τον τελικό λόγο σε θέματα πολέμου, διαδοχής και πυρηνικής στρατηγικής, καθιστώντας την πολιτική αλλαγή εξαιρετικά δύσκολη.

Δυτικοί διπλωμάτες προειδοποιούν ότι μια κατάρρευση του Ιράν θα μπορούσε να οδηγήσει σε εμφύλιο πόλεμο, προσφυγικά κύματα, άνοδο της ισλαμιστικής βίας και σοβαρές διαταραχές στις ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Τα κράτη του Κόλπου, σύμμαχοι των ΗΠΑ και οικοδεσπότες αμερικανικών βάσεων, φοβούνται ότι θα αποτελέσουν τους πρώτους στόχους ιρανικών αντιποίνων, μέσω πυραύλων ή drones από φιλοϊρανικές δυνάμεις, όπως οι Χούθι στην Υεμένη. Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Ομάν και Αίγυπτος έχουν πιέσει την Ουάσινγκτον να αποφύγει ένα πλήγμα κατά του Ιράν.

Διαβάστε ακόμη

Δημόσιο: Ποιοι υπάλληλοι παραμένουν στην υπηρεσία και μετά τη συνταξιοδότηση – Τι ισχύει ανά κατηγορία

Στήριξη 9,56 εκατ. ευρώ για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Αιγύπτου GREGY

Πόσο θα αυξηθούν το 2026 ο κατώτατος και οι μέσοι μισθοί

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα