(Last update 22:44)
Πολιτικό αδιέξοδο προμηνύουν τα πρώτα exit polls των βουλευτικών εκλογών στο Ισραήλ, με το Λικούντ του Μπενιαμίν Νετανιάχου να αναδεικνύεται πρώτο κόμμα, αλλά το ευρύτερο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης να διατηρεί προβάδισμα σε κοινοβουλευτικές έδρες. Η εντυπωσιακή ενίσχυση των αραβικών κομμάτων, που καταγράφουν ιστορικό ρεκόρ, περιπλέκει περαιτέρω την εξίσωση σχηματισμού κυβέρνησης και ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για το πολιτικό μέλλον της χώρας.
Τα πρώτα αποτελέσματα των δημοσκοπήσεων εξόδου, που δημοσιοποιήθηκαν μετά το κλείσιμο της κάλπης το βράδυ της Τρίτης 27 Οκτωβρίου, συγκλίνουν σε ένα βασικό συμπέρασμα: κανένα από τα δύο μεγάλα πολιτικά στρατόπεδα δεν εξασφαλίζει τις 61 έδρες που απαιτούνται για την απόλυτη πλειοψηφία στην 120μελή Κνεσέτ.
Παρότι το Λικούντ φαίνεται να ανατρέπει τις δημοσκοπήσεις των προηγούμενων εβδομάδων, οι οποίες το τοποθετούσαν πίσω από το κεντρώο Yashar του Γκάντι Άιζενκοτ, η πρωτιά του δεν εξασφαλίζει την παραμονή του Νετανιάχου στην πρωθυπουργία.
Το αποτέλεσμα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο παρατεταμένων διαπραγματεύσεων για τη συγκρότηση κυβερνητικού συνασπισμού, με την αντιπολίτευση να διεκδικεί την πρωτοβουλία των κινήσεων. Η εικόνα της απουσίας καθαρής πλειοψηφίας επιβεβαιώνεται και από τα πρώτα ισραηλινά δημοσιεύματα μετά το κλείσιμο της κάλπης.
Τι δείχνουν τα exit polls των Channel 12 και Channel 13
Σύμφωνα με το exit poll του Channel 12, τα κόμματα της εβραϊκής αντιπολίτευσης συγκεντρώνουν συνολικά 52 έδρες, έναντι 50 εδρών για τον δεξιό και θρησκευτικό συνασπισμό που στηρίζει τον Νετανιάχου.
Οι υπόλοιπες 18 έδρες αποδίδονται στα αραβικά κόμματα, τα οποία τοποθετούνται επίσης απέναντι στον σημερινό πρωθυπουργό.
Ανάλογη εικόνα προκύπτει και από το exit poll του Channel 13, το οποίο δίνει στο Λικούντ 25 έδρες, έναντι 23 για το Yashar του Άιζενκοτ.
Το κόμμα του πρώην πρωθυπουργού Ναφτάλι Μπένετ εξασφαλίζει 14 έδρες, ενώ η Κοινή Λίστα των αραβικών κομμάτων συγκεντρώνει 10 και το Ra’am άλλες 7.
Από έξι έδρες αποδίδονται στο υπερορθόδοξο Shas, στο κόμμα του Ιταμάρ Μπεν Γκβίρ και στον πολιτικό σχηματισμό του Μπεζαλέλ Σμότριτς.
Σε επίπεδο πολιτικών συνασπισμών, το Channel 13 εκτιμά ότι το μπλοκ της αντιπολίτευσης συγκεντρώνει 53 έδρες, έναντι 50 του συνασπισμού Νετανιάχου, ενώ τα αραβικά κόμματα αποσπούν συνολικά 17.
Οι διαφορές ανάμεσα στα δύο exit polls είναι περιορισμένες και δεν αλλάζουν τον βασικό πολιτικό συσχετισμό: ο Νετανιάχου εμφανίζεται να κερδίζει την πρωτιά, αλλά δεν διαθέτει την αναγκαία κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Στα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν περιλαμβάνεται και εκτίμηση του Channel 16, σύμφωνα με την οποία το στρατόπεδο Νετανιάχου φτάνει τις 53 έδρες. Πρόκειται για υψηλότερη εκτίμηση από εκείνες των Channel 12 και Channel 13, η οποία, πάντως, εξακολουθεί να υπολείπεται της απαιτούμενης πλειοψηφίας.
Ιστορικό ρεκόρ για τα αραβικά κόμματα
Μία από τις σημαντικότερες εξελίξεις της εκλογικής αναμέτρησης είναι η εντυπωσιακή άνοδος της αραβικής πολιτικής εκπροσώπησης.
Το exit poll του Channel 12 προβλέπει ότι τα κόμματα υπό αραβική ηγεσία θα καταλάβουν 18 έδρες, με 11 για την Κοινή Λίστα και 7 για το Ra’am.
Εφόσον επιβεβαιωθεί, θα πρόκειται για ιστορικό ρεκόρ, ξεπερνώντας τις 15 έδρες που είχε εξασφαλίσει η Κοινή Λίστα στις εκλογές του 2020.
Αντίστοιχα, το Channel 13 προβλέπει συνολικά 17 έδρες για τα αραβικά κόμματα, αριθμό επίσης υψηλότερο από το προηγούμενο ρεκόρ.
Η ενίσχυση αυτή αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς τα αραβικά κόμματα μπορούν να διαδραματίσουν ρυθμιστικό ρόλο στις προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης, παρά το γεγονός ότι δεν εντάσσονται στο βασικό μπλοκ των εβραϊκών κομμάτων της αντιπολίτευσης.
Η στάση τους στις διαδικασίες παροχής εντολής και ενδεχόμενης ψήφου εμπιστοσύνης θα μπορούσε να επηρεάσει καθοριστικά τις μετεκλογικές εξελίξεις.
Οι πρώτες δηλώσεις
Σχολιάζοντας τα exit polls, ο Γκάντι Άιζενκοτ, διεκδίκησε ανοιχτά την πρωτοβουλία των κινήσεων για τον σχηματισμό της επόμενης κυβέρνησης.
Σ«Τα πρώτα αποτελέσματα των exit polls καταδεικνύουν την απόλυτη ψήφο δυσπιστίας στον Νετανιάχου και στην κυβέρνηση της 7ης Οκτωβρίου, τόσο από τη σιωνιστική πλειοψηφία όσο και από την πλειονότητα των πολιτών του Ισραήλ. Εάν αυτά είναι τα τελικά αποτελέσματα, πρόκειται για νίκη της θεσμικής, σιωνιστικής πλειοψηφίας στη χώρα. Θα δράσω άμεσα για την υλοποίηση της λαϊκής ετυμηγορίας, την αντικατάσταση της κυβέρνησης Νετανιάχου και τον σχηματισμό μιας σιωνιστικής κυβέρνησης εθνικής στράτευσης το συντομότερο δυνατό».
Ακόμη πιο οξείς τόνους υιοθέτησε ο αρχηγός της αντιπολίτευσης, Γιαΐρ Λαπίντ, κάνοντας λόγο για συντριβή του κυβερνητικού συνασπισμού και καλώντας την κοινή γνώμη να μην παραπλανάται από την πρώτη θέση του Λικούντ σε αριθμό εδρών.
«Μην αφήνετε να σας μπερδέψουν: το μπλοκ του Νετανιάχου υπέστη βαριά ήττα. Πρόκειται για μια ολοκληρωτική κατάρρευση και το κοινό τους είπε να πάρουν των ομματιών τους και να πάνε σπίτι τους».
«Η κοινωνία μίλησε, καθαίρεσε την κυβέρνηση Νετανιάχου. Μας δόθηκε μια ιστορική ευκαιρία να εγκαθιδρύσουμε μια πραγματική κυβέρνηση αλλαγής στο Ισραήλ και δεν σκοπεύουμε να την αφήσουμε να πάει χαμένη. Ο λαός μίλησε. Τώρα είναι η δική μας σειρά να κάνουμε τη δουλειά» τόνισε από την πλευρά του και ο πρόεδρος του Δημοκρατικού Κόμματος, Γιαΐρ Γκολάν.
Πάντως, απάντηση στις δηλώσεις των ηγετών της αντιπολίτευσης έδωσε ο υπουργός Εξωτερικών, Γκιντεόν Σάαρ, απορρίπτοντας ως βιαστικά τα συμπεράσματα περί νίκης του αντιπολιτευτικού στρατοπέδου.
«Οι πανηγυρισμοί στην αριστερά είναι πρόωροι. Η κατηγορηματικότητα των μεροληπτικών αναλυτών είναι γελοία. Ένα πράγμα φαίνεται απολύτως σαφές: το Λικούντ είναι το μεγαλύτερο κόμμα στο Ισραήλ».
Σενάρια για εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Άιζενκοτ
Το πολιτικό αδιέξοδο που προκύπτει από τα exit polls στρέφει πλέον την προσοχή στον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, ο οποίος θα κληθεί να αποφασίσει σε ποιον πολιτικό αρχηγό θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που μεταδίδει το Channel 12, ενισχύεται το σενάριο να δοθεί η πρώτη εντολή στον Γκάντι Άιζενκοτ, καθώς το ευρύτερο στρατόπεδο της αντιπολίτευσης προηγείται σε κοινοβουλευτική δύναμη από τον συνασπισμό του Νετανιάχου.
Ωστόσο, η ανάθεση της εντολής δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ποιο κόμμα ή πολιτικό μπλοκ συγκεντρώνει τις περισσότερες έδρες, αλλά και από τις συστάσεις που θα υποβάλουν οι πολιτικοί αρχηγοί στον πρόεδρο της χώρας.
Ο Χέρτσογκ θα πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις με τα κόμματα και στη συνέχεια θα επιλέξει το πρόσωπο που θεωρεί ότι έχει τις μεγαλύτερες δυνατότητες να εξασφαλίσει την εμπιστοσύνη της Κνεσέτ.
Η διαδικασία αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, ούτε ο Νετανιάχου ούτε ο Άιζενκοτ μπορούν να εξασφαλίσουν πλειοψηφία χωρίς νέες πολιτικές συμφωνίες.
Ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων εκλογών
Το αποτέλεσμα δημιουργεί τις προϋποθέσεις για μια δύσκολη και πιθανότατα μακρά περίοδο πολιτικών διαπραγματεύσεων.
Η εντυπωσιακή επίδοση των αραβικών κομμάτων θα μπορούσε να διευκολύνει μια εναλλακτική κυβερνητική λύση, ωστόσο η συνεργασία μαζί τους παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά εμπόδια για το στρατόπεδο της αντιπολίτευσης.
Όπως επισημαίνει η Jerusalem Post, ο Άιζενκοτ έχει απορρίψει τη συμμετοχή σε κυβέρνηση υπό τον Νετανιάχου, ακόμη και στο πλαίσιο εναλλασσόμενης πρωθυπουργίας, ενώ σημαντικό μέρος της αντιπολίτευσης εμφανίζεται επιφυλακτικό απέναντι σε μια κυβερνητική συνεργασία με αραβικά κόμματα.
Εάν καμία πλευρά δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, η χώρα ενδέχεται να οδηγηθεί σε νέα εκλογική αναμέτρηση, με τον Νετανιάχου να παραμένει στο μεταξύ επικεφαλής υπηρεσιακής κυβέρνησης.
Προς το παρόν, πάντως, η καταμέτρηση των ψήφων βρίσκεται σε εξέλιξη και τα exit polls δεν αποτελούν επίσημα αποτελέσματα. Οι τελικοί κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί ενδέχεται να διαφοροποιηθούν, επηρεάζοντας τόσο την κατανομή των εδρών όσο και τις δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης.
Σημειωτέον πως τα τελικά αποτελέσματα των εκλογών στο Ισραήλ αναμένονται την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου, περίπου στις 12:00 το μεσημέρι (ώρα Ελλάδος), σύμφωνα με την εκτίμηση της Κεντρικής Εκλογικής Επιτροπής.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.