Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη αποδεικνύεται πιο επικίνδυνη από ό,τι πίστευαν μέχρι σήμερα οι επιστήμονες. Νέα έρευνα δείχνει ότι ο πραγματικός αριθμός ανθρώπων που κινδυνεύουν από πλημμύρες μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερος, καθώς τα προηγούμενα μοντέλα υποεκτιμούσαν το πραγματικό ύψος των ωκεανών.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature, έως και 132 εκατομμύρια περισσότεροι άνθρωποι σε παγκόσμιο επίπεδο ενδέχεται να εκτεθούν σε κίνδυνο πλημμύρας εάν η στάθμη της θάλασσας αυξηθεί κατά περίπου ένα μέτρο σε σχέση με τα επίπεδα της περιόδου 1995-2014. Ένα τέτοιο σενάριο θεωρείται πιθανό προς τα μέσα του επόμενου αιώνα, ανάλογα με το πόσο θα περιοριστούν οι εκπομπές που προέρχονται από την καύση ορυκτών καυσίμων.

Η σημαντική αυτή απόκλιση οφείλεται σε ένα βασικό σφάλμα στα επιστημονικά μοντέλα. Πολλές προηγούμενες μελέτες χρησιμοποιούσαν ως σημείο εκκίνησης επίπεδα θάλασσας περίπου 25 εκατοστά χαμηλότερα από τα σημερινά. Ως αποτέλεσμα, η έκταση των περιοχών που απειλούνται από πλημμύρες έχει υποτιμηθεί, ιδιαίτερα σε περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας και του Ινδο-Ειρηνικού, όπου η στάθμη των θαλασσών είναι ήδη υψηλότερη από ό,τι δείχνουν τα περισσότερα μοντέλα.

Οι ωκεανογράφοι επισημαίνουν ότι οι νεότερες έρευνες αρχίζουν να ενσωματώνουν αυτές τις αποκλίσεις, ενώ πολλές τοπικές κοινότητες που σχεδιάζουν στρατηγικές προσαρμογής βασίζονται σε άμεσες μετρήσεις. Παρ’ όλα αυτά, οι ερευνητές τονίζουν ότι η σωστή αποτύπωση των παγκόσμιων επιπτώσεων παραμένει κρίσιμη, ιδιαίτερα για τις πιο ευάλωτες χώρες που ζητούν ισχυρότερη δράση στις διεθνείς διαπραγματεύσεις για το κλίμα.

«Οι κάτοικοι νησιών με χαμηλό υψόμετρο γνωρίζουν από προσωπική εμπειρία πόσο έχει ανέβει η στάθμη του νερού», σημειώνει ο Philip Minderhoud, αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Wageningen της Ολλανδίας και συν-συγγραφέας της μελέτης.

Η παγκόσμια εικόνα των ωκεανών

Η στάθμη της θάλασσας αυξάνεται σταθερά εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα. Από το 1880, η άνοδος υπολογίζεται μεταξύ 20 και 23 εκατοστών. Η τήξη των παγετώνων και των πολικών πάγων, σε συνδυασμό με τη θερμική διαστολή των ωκεανών, συνεχίζει να ενισχύει το φαινόμενο.

Σε ορισμένες περιοχές οι επιπτώσεις είναι ακόμη πιο έντονες, ιδιαίτερα όπου το έδαφος βυθίζεται σταδιακά, όπως συμβαίνει σε τμήματα των ακτών της ανατολικής Αμερικής.

Οι παράκτιες κοινότητες βιώνουν ήδη τις συνέπειες της ανόδου της θάλασσας. Καταιγίδες και τυφώνες προκαλούν μεγαλύτερες και πιο εκτεταμένες πλημμύρες, ενώ ακόμη και σε ημέρες χωρίς κακοκαιρία οι υψηλές παλίρροιες οδηγούν σε φαινόμενα που οι επιστήμονες αποκαλούν «πλημμύρες ηλιοφάνειας».

Η ιδέα για τη συγκεκριμένη έρευνα γεννήθηκε όταν ο Minderhoud εργαζόταν στο Δέλτα του Μεκόνγκ στο Βιετνάμ και παρατήρησε ότι η στάθμη του νερού ήταν αισθητά υψηλότερη από εκείνη που καταγράφονταν στις διεθνείς βάσεις δεδομένων. Αναλύοντας συνολικά 385 επιστημονικές μελέτες της περιόδου 2009-2025, διαπίστωσε ότι περίπου το 90% βασίζονταν σε λανθασμένες αφετηρίες υπολογισμού.

Το πρόβλημα, που ο ίδιος χαρακτηρίζει «μεθοδολογικό τυφλό σημείο», προκύπτει από τα γεωδαιτικά μοντέλα που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της στάθμης της θάλασσας. Τα μοντέλα αυτά δεν ενσωματώνουν πλήρως παράγοντες όπως τα θαλάσσια ρεύματα, οι άνεμοι ή οι παλίρροιες, με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν μια πιο χαμηλή εκτίμηση της πραγματικής στάθμης.

Χρησιμοποιώντας πραγματικές μετρήσεις, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι έως και 37% περισσότερη χερσαία έκταση και 68% περισσότερος πληθυσμός θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωποι με πλημμύρες σε περίπτωση ανόδου της στάθμης κατά ένα μέτρο σε σχέση με όσα προβλέπουν τα υπάρχοντα μοντέλα.

«Υπάρχει ολοένα μεγαλύτερη επίγνωση στην επιστημονική κοινότητα ότι αυτά τα δεδομένα είναι εξαιρετικά χρήσιμα και συμβάλλουν σε πιο αξιόπιστες εκτιμήσεις», αναφέρει ο Minderhoud, προσθέτοντας ότι οι νέες μεθοδολογίες ήδη υιοθετούνται σε αρκετές έρευνες.

Τα ευρήματα της μελέτης προσφέρουν μια πιο καθαρή εικόνα των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία για νησιωτικά κράτη και παράκτιες περιοχές. Στις διεθνείς διασκέψεις για το κλίμα, πολλές από αυτές τις χώρες ζητούν από τα πλουσιότερα κράτη να μειώσουν τις εκπομπές τους και να αποζημιώσουν τις πιο ευάλωτες οικονομίες για τις ζημιές που ήδη προκαλούν οι πλημμύρες.

Άλλοι επιστήμονες σημειώνουν ότι η νέα μελέτη δεν αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο οι τοπικές αρχές σχεδιάζουν μέτρα προσαρμογής, καθώς οι περισσότερες βασίζονται ήδη σε λεπτομερή τοπικά δεδομένα. Όπως επισημαίνει ο Bob Kopp, καθηγητής Γεωεπιστημών στο Πανεπιστήμιο Rutgers, «κάθε υπεύθυνος σχεδιαστής γνωρίζει πού βρίσκεται πραγματικά το νερό και δεν βασίζεται αποκλειστικά σε παγκόσμιες αναλύσεις».

Η αξιολόγηση του τοπικού κινδύνου απαιτεί λεπτομερή ανάλυση της κατοίκησης, των υποδομών και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των παράκτιων περιοχών. Μόνο έτσι μπορούν να προσδιοριστούν οι πληθυσμοί που κινδυνεύουν περισσότερο και να σχεδιαστούν αποτελεσματικά μέτρα προστασίας, όπως η κατασκευή αναχωμάτων, η ανύψωση κρίσιμων υποδομών ή η αποκατάσταση φυσικών φραγμάτων.

Διαβάστε ακόμη

Αριστοτέλης Ωνάσης: Οι 15 ατάκες της ζωής του

Κρίση στη Μέση Ανατολή: Πληθωρισμός, ενέργεια και το δίλημμα της ΕΚΤ για τα επιτόκια

Escape Rooms: Γιατί η Ελλάδα θεωρείται κορυφαία στον κόσμο

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα