Υπάρχουν τουλάχιστον δύο αντίθετες απόψεις για τη Gen Z και τους νεότερους Millennials. Η μία τους παρουσιάζει ως εξαιρετικά αποφεύγοντες τον κίνδυνο. Διστάζουν ακόμη και να βγουν από το σπίτι, πόσο μάλλον να πάνε σε ραντεβού. Η άλλη τους περιγράφει ως εξαιρετικά ριψοκίνδυνους. Ποντάρουν διαρκώς σε αθλητικά γεγονότα ή κερδοσκοπούν σε «εξωτικά» επενδυτικά προϊόντα.
Και οι δύο αυτές εκδοχές ενδέχεται να ισχύουν ταυτόχρονα. Στην ουσία, ίσως αντανακλούν εξίσου λογικές αντιδράσεις στην αντίληψη ότι ο κόσμος μεταβάλλεται και οι παραδοσιακοί κανόνες δεν ισχύουν πλέον. Παρ’ όλα αυτά, και οι δύο προσεγγίσεις απαιτούν μια κατανόηση του ρίσκου που ελάχιστοι επενδυτές — και ακόμη λιγότεροι νέοι — κατέχουν.
Μια πρόσφατη μελέτη της Northwestern Mutual αποκαλύπτει ότι πολλοί νέοι στρέφονται σε μη παραδοσιακά, υψηλού κινδύνου assets, επειδή θεωρούν πως αυτός είναι ο μοναδικός δρόμος για τη δημιουργία πλούτου. Ταυτόχρονα, αναδεικνύει και μια θετική εξέλιξη: παρά την έντονη μεταβλητότητα των αγορών και την οικονομική αβεβαιότητα του τελευταίου έτους, περισσότεροι άνθρωποι δηλώνουν οικονομικά ασφαλείς σε σχέση με πέρυσι, συμπεριλαμβανομένου του 39% των Gen Z (από 36%) και του 52% των millennials (από 43%).
Πριν από λίγα χρόνια κυριαρχούσαν οι λεγόμενες “meme stocks”. Σήμερα, το φαινόμενο προσεγγίζει περισσότερο τον τζόγο ή, αν προτιμά κανείς, τις «αγορές πρόβλεψης». Περίπου το 32% των Gen Z αναφέρει ότι στοιχηματίζει σε κρυπτονομίσματα ή αθλητικά γεγονότα. Το 35% των millennials κατέχει crypto, ενώ το 24% ποντάρει σε αθλητικές διοργανώσεις. Λιγότερο από το 20% επενδύει σε options ή meme stocks. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι πολλοί από όσους δεν νιώθουν οικονομικά ασφαλείς πιστεύουν πως ο μόνος τρόπος για να πετύχουν τους στόχους τους είναι να αναλάβουν μεγάλα ρίσκα.
Αποτελεί βασική αρχή των αγορών ότι οι υψηλότερες αποδόσεις συνδέονται με υψηλότερο ρίσκο. Ωστόσο, δεν είναι όλα τα ρίσκα ίδια. Το να ποντάρει κάποιος μεγάλα ποσά σε ένα αθλητικό γεγονός μπορεί να υπόσχεται μεγαλύτερα κέρδη από την επένδυση σε έναν δείκτη όπως ο S&P 500. Παρ’ όλα αυτά, η χρηματιστηριακή αγορά έχει σαφώς περισσότερες πιθανότητες να δημιουργήσει πλούτο σε βάθος χρόνου.
Φυσικά, οι νέοι ανέκαθεν λάμβαναν κακές αποφάσεις σε ό,τι αφορά το ρίσκο. Και για πολλούς νεότερους επενδυτές, με περιορισμένη εμπειρία αλλά και λιγότερες υποχρεώσεις, αυτή είναι μια περίοδος πειραματισμού και μάθησης. Το πρόβλημα δεν είναι το ρίσκο αυτό καθαυτό, αλλά ότι πολλοί επιλέγουν «λανθασμένα» ρίσκα, με χαμηλή πιθανότητα ουσιαστικής ανάπτυξης. Την ίδια στιγμή, οι νέοι εμφανίζονται λιγότερο διατεθειμένοι να αναλάβουν πιο «παραγωγικά» ρίσκα, όπως η μετακόμιση, η αλλαγή επαγγέλματος ή η δημιουργία μιας επιχείρησης.
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι αυτά τα πιο ουσιαστικά ρίσκα είναι πλέον δυσκολότερα προσβάσιμα, με αποτέλεσμα πολλοί να στρέφονται σε ακραίες επιλογές. Ο πλούτος συγκεντρώνεται στους μεγαλύτερους και στους ήδη εύπορους, η στέγαση έχει γίνει ακριβή και η εύρεση εργασίας πιο απαιτητική. Όταν η οικονομία φαίνεται να προσφέρει περιορισμένες ευκαιρίες, το να ποντάρει κανείς σε κάτι απίθανο μπορεί να μοιάζει ως η μοναδική διέξοδος.
Ωστόσο, ακόμη και αν οι συνθήκες είναι δύσκολες, δεν είναι απαραίτητα δυσκολότερες από το παρελθόν. Είναι φυσιολογικό για έναν νέο στα 20 του να αισθάνεται ότι το σύστημα λειτουργεί εις βάρος του. Πρόκειται για μια οικονομικά απαιτητική περίοδο ζωής, όμως τα στοιχεία δεν δείχνουν ότι είναι χειρότερη από πριν. Το 2022, τα νοικοκυριά κάτω των 30 ετών διέθεταν υψηλότερα εισοδήματα και πλούτο σε σύγκριση με το 1989. Επιπλέον, ο κίνδυνος απώλειας εργασίας είναι χαμηλότερος, ενώ η ανεργία, αν και αυξήθηκε πρόσφατα, παραμένει χαμηλότερη από πολλές περιόδους του παρελθόντος.
Ένας ακόμη παράγοντας είναι η έλλειψη χρηματοοικονομικής παιδείας. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν γνωρίζουν πώς να επενδύουν, ενώ τα κοινωνικά δίκτυα είναι γεμάτα από προωθητές στρατηγικών υψηλού κινδύνου. Ακόμη και επαγγελματίες παρασύρονται σε περιόδους ανόδου των αγορών, ενώ οι περισσότεροι επενδυτές κάτω των 30 έχουν βιώσει σχεδόν αποκλειστικά ανοδικούς κύκλους. Σε τέτοια περιβάλλοντα, τα ριψοκίνδυνα assets τείνουν να αποδίδουν καλύτερα, ενισχύοντας την ψευδαίσθηση ότι ο κίνδυνος ανταμείβεται πάντα.
Τέλος, υπάρχουν ενδείξεις ότι όσοι έχουν περιορισμένη εμπειρία με τον κίνδυνο, όπως πολλοί νέοι, είναι πιο πιθανό να αναλαμβάνουν ρίσκα με μεγάλες δυνητικές απώλειες.
Διαβάστε ακόμη
Γιάννης Τιμαγένης: «Η ασφαλιστική αγορά έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ προτού τα κλείσουν οι πύραυλοι»
Τέλος στις διεκδικήσεις του Δημοσίου για παλιούς τίτλους ιδιοκτησίας
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.