Σχέδια για την πραγματοποίηση νέων στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να επεξεργάζονται οι αμερικανικές και ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις, σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλούνται οι New York Times. Αμερικανοί αξιωματούχοι και πηγές με γνώση των σχετικών διαβουλεύσεων αναφέρουν ότι εξετάζεται το ενδεχόμενο μιας σύντομης, αλλά ιδιαίτερα έντονης στρατιωτικής επιχείρησης.
Στο πλαίσιο της προετοιμασίας, οι δύο χώρες έχουν ενισχύσει τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις τους. Μεταξύ άλλων, πραγματοποιούνται πτήσεις αεροσκαφών πάνω από το Ιράκ, με σκοπό την εξάσκηση σε ελιγμούς και επιχειρήσεις αεροπορικών επιθέσεων.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αναφέρθηκε στις εξελίξεις, δηλώνοντας ότι δεν διεξάγονται διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη και αφήνοντας να εννοηθεί ότι αναμένονται σύντομα εξελίξεις. Όπως είπε, αρκετοί εκτιμούν ότι οποιαδήποτε ενέργεια θα πραγματοποιηθεί μετά τις αμερικανικές εκλογές.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, συναντήθηκε πρόσφατα στο Ισραήλ με τον πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου, με αντικείμενο το ενδεχόμενο επανέναρξης των επιθέσεων.
Οι πιθανοί στόχοι περιλαμβάνουν εγκαταστάσεις του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, ενεργειακές υποδομές, καθώς και στρατιωτικές δυνατότητες της χώρας, όπως το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Μπορεί μια τριήμερη επιχείρηση να αλλάξει τη στάση της Τεχεράνης;
Ορισμένοι Αμερικανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι θεωρούν ότι μια εκστρατεία διάρκειας περίπου τριών ημερών, με ιδιαίτερα μεγάλη ένταση, θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρό πλήγμα στην ιρανική οικονομία και να οδηγήσει την ηγεσία της χώρας σε διαπραγματευτικές υποχωρήσεις.
Ωστόσο, δεν υπάρχει ομοφωνία ως προς την αποτελεσματικότητα μιας τέτοιας επιλογής. Οι προηγούμενες αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, που σύμφωνα με το δημοσίευμα πραγματοποιήθηκαν από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο, είχαν σημαντικές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας, ενίσχυσαν τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβάρυναν την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις περιόρισαν τα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων του αμερικανικού στρατού, δημιουργώντας πρόσθετες δυσκολίες για τον σχεδιασμό μιας νέας εκστρατείας.
Η πρώην ανώτατη αξιωματούχος του Πενταγώνου για τη Μέση Ανατολή, Ντάνα Στρουλ, εκτίμησε ότι οι μέχρι τώρα στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι οικονομικές κυρώσεις και ο ναυτικός αποκλεισμός δεν έχουν οδηγήσει σε ουσιαστική αλλαγή της στάσης της ιρανικής κυβέρνησης.
Όπως επισήμανε, δεν έχει παρουσιαστεί πειστική εξήγηση για το πώς μια νέα πολεμική επιχείρηση θα μπορούσε να ξεπεράσει το υφιστάμενο στρατηγικό αδιέξοδο σε μια περιοχή που παραμένει ιδιαίτερα ασταθής.
Επιπλέον, η τελική απόφαση για την έναρξη νέων επιθέσεων ανήκει στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα απορρίψει σχέδια μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια του έτους.
Γιατί η Ουάσιγκτον ενδέχεται να περιμένει μέχρι τον Νοέμβριο
Παρότι δεν αποκλείεται μια επίθεση ακόμη και μέσα στον Οκτώβριο, αρκετοί παράγοντες συνηγορούν υπέρ της αναμονής μέχρι την ολοκλήρωση των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ.
Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν προτίθεται να διατάξει επίθεση πριν από την ψηφοφορία, ενώ η πλήρης ανάπτυξη των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές Νοεμβρίου.
Η στρατιωτική συγκέντρωση περιλαμβάνει, σύμφωνα με το δημοσίευμα, τρία αεροπλανοφόρα, χιλιάδες πεζοναύτες, μαχητικά αεροσκάφη και μονάδες ειδικών επιχειρήσεων.
Οι αμερικανικές δυνάμεις εξετάζουν επίσης επιχειρησιακούς παράγοντες, όπως τις συνθήκες φωτισμού και τη διάρκεια της νύχτας, που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον χρόνο εκδήλωσης μιας επίθεσης.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να χρησιμοποιεί την απειλή στρατιωτικής δράσης ως μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν. Βασικά ζητήματα παραμένουν το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ.
Η ιρανική πλευρά, ωστόσο, δεν εμφανίζεται πρόθυμη να συζητήσει άμεσα παραχωρήσεις για το πυρηνικό της πρόγραμμα, επιδιώκοντας να μεταθέσει το συγκεκριμένο ζήτημα σε επόμενο στάδιο των συνομιλιών.
Παράλληλα, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών διέταξε το μη απαραίτητο κυβερνητικό προσωπικό και τις οικογένειές του να αποχωρήσουν από τη Σαουδική Αραβία, εν μέσω ανησυχιών για την ασφάλεια και των επιθέσεων που αποδίδονται στους υποστηριζόμενους από το Ιράν Χούθι.
Ο Λευκός Οίκος απέφυγε να επιβεβαιώσει την ύπαρξη συγκεκριμένου σχεδίου επίθεσης, τονίζοντας ότι ο πρόεδρος διατηρεί όλες τις επιλογές ανοιχτές, με στόχο να αποτρέψει την απόκτηση πυρηνικών όπλων από το Ιράν.
Οι πυρηνικές εγκαταστάσεις και η «Μητέρα όλων των βομβών»
Ιδιαίτερη σημασία στον σχεδιασμό φέρεται να έχει η υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση Pickaxe Mountain, γνωστή στο Ιράν ως Κουχ Κολάνγκ. Πρόκειται για εγκατάσταση που βρίσκεται βαθιά μέσα σε γρανιτικό πέτρωμα και θεωρείται δύσκολος στόχος για συμβατικά όπλα.
Ο Τραμπ έχει αναφέρει ότι εξετάζει τη χρήση της αμερικανικής βόμβας GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB), βάρους περίπου δέκα τόνων, εναντίον της συγκεκριμένης εγκατάστασης. Το όπλο είναι γνωστό με την ονομασία «Mother of All Bombs», δηλαδή «Μητέρα όλων των βομβών».
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η MOAB έχει σχεδιαστεί για να προκαλεί εκτεταμένες καταστροφές στην επιφάνεια μέσω ισχυρού ωστικού κύματος και δεν είναι απαραίτητα κατάλληλη για την καταστροφή εγκαταστάσεων σε μεγάλο υπόγειο βάθος.
Επιπλέον, η μεταφορά της απαιτεί ειδικό μεταγωγικό αεροσκάφος MC-130, το οποίο θα μπορούσε να αντιμετωπίσει κινδύνους από την ιρανική αεράμυνα.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο σχεδιασμός ενδέχεται να αποφύγει τα διυλιστήρια και τις βασικές πετρελαϊκές υποδομές, καθώς μια επίθεση σε αυτούς τους στόχους θα μπορούσε να προκαλέσει νέα εκτίναξη των διεθνών τιμών καυσίμων.
Η επίθεση που αναβλήθηκε την τελευταία στιγμή
Οι αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις φέρονται να έφτασαν κοντά στην έναρξη νέων επιθέσεων στις αρχές Οκτωβρίου. Σύμφωνα με αξιωματούχους άμυνας των δύο χωρών, οι προετοιμασίες είχαν προχωρήσει σημαντικά και οι αεροπορικές δυνάμεις βρίσκονταν σε υψηλό επίπεδο ετοιμότητας. Ωστόσο, ο Τραμπ αποφάσισε να αναβάλει την επιχείρηση λίγο πριν από την προγραμματισμένη έναρξή της.
Οι επανειλημμένες προετοιμασίες και οι αλλαγές στην προεδρική απόφαση έχουν δημιουργήσει συνθήκες αβεβαιότητας για τους στρατιωτικούς επιτελείς, οι οποίοι καλούνται να διατηρούν ετοιμότητα για διαφορετικά επιχειρησιακά σενάρια.
Η πιθανότητα νέας επίθεσης επηρεάζεται επίσης από την πολιτική κατάσταση στο Ισραήλ. Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου ενδέχεται να περιπλέξουν τις αποφάσεις, ειδικά εάν ο Νετανιάχου χάσει την εξουσία και αναγκαστεί να παραμείνει επικεφαλής υπηρεσιακής κυβέρνησης.
Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός θα μπορούσε να επιδιώξει τη συγκρότηση κυβέρνησης εθνικής ενότητας, επικαλούμενος την απειλή πολέμου. Ωστόσο, μια τέτοια προσπάθεια θα μπορούσε να συναντήσει έντονες αντιδράσεις από πολιτικούς αντιπάλους του.
Η ιρανική ηγεσία προετοιμάζει αντίποινα
Η Τεχεράνη προειδοποιεί ότι σε περίπτωση νέας επίθεσης η απάντησή της θα είναι ευρύτερη και εντονότερη από τις προηγούμενες. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν αναφέρει ότι πιθανοί στόχοι δεν θα περιοριστούν σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις, εμπορικά πλοία και ενεργειακές υποδομές, αλλά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν κέντρα δεδομένων και υποθαλάσσια καλώδια διαδικτύου.
Η ιρανική πλευρά υποστηρίζει ότι ένας νέος γύρος συγκρούσεων δεν θα είναι σύντομος ούτε περιορισμένος σε συγκεκριμένες περιοχές.
Παράλληλα, παραμένει ασαφής ο ρόλος του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος διαδέχθηκε τον πατέρα του, που σκοτώθηκε στα πρώτα στάδια του πολέμου. Ορισμένοι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι σημαντικό μέρος των αποφάσεων λαμβάνεται από σκληροπυρηνικά στελέχη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Ιρανοί αναλυτές έχουν επίσης προειδοποιήσει ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να πλήξει πετρελαϊκές εγκαταστάσεις στη Σαουδική Αραβία, συμπεριλαμβανομένων υποδομών της Aramco, εάν δεχθεί επίθεση η υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση Pickaxe Mountain.
Σύμφωνα με αυτή την εκτίμηση, η αύξηση των διεθνών τιμών πετρελαίου θα μπορούσε να αποτελέσει μέσο άσκησης πίεσης προς τον Τραμπ και την αμερικανική οικονομία.
Ο Μάχντι Μοχαμαντί, σύμβουλος του Ιρανού διαπραγματευτή Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, απέρριψε ως μη ρεαλιστικό το ενδεχόμενο ολοκλήρωσης μιας νέας στρατιωτικής εκστρατείας μέσα σε 72 ώρες.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι επόμενες ιρανικές επιθέσεις θα μπορούσαν να είναι πιο ισχυρές και να βασίζονται σε διαφορετικές τακτικές.
Οι εξελίξεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας νέας κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, με τις στρατιωτικές προετοιμασίες, τις πολιτικές ισορροπίες και τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν να καθορίζουν τις επόμενες κινήσεις των εμπλεκόμενων πλευρών.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.