Η κρίση ΗΠΑ – Ιράν βρίσκεται σε ένα εξαιρετικά επικίνδυνο μεταίχμιο και πάλι μετά το περασμένο καλοκαίρι. Η Ουάσινγκτον έχει μεταφέρει σημαντική στρατιωτική ισχύ στη Μέση Ανατολή -τη μεγαλύτερη από το 2003-, έχει θέσει δημόσια προθεσμία για συμφωνία στο πυρηνικό πρόγραμμα και έχει ανεβάσει τη ρητορική σε επίπεδα τελεσιγράφου. Κι όμως, όσο η αντίστροφη μέτρηση «τρέχει» παραμένει ανοιχτό το ερώτημα: είναι αυτή η προετοιμασία προοίμιο πραγματικής δράσης ή εργαλείο πίεσης που δεν θα χρησιμοποιηθεί;

Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επιλέξει να επαναφέρει τη στρατηγική της «μέγιστης πίεσης» σε μια πιο σκληρή εκδοχή από αυτή που και πάλι χρησιμοποίησε το περασμένο καλοκαίρι πριν από τα πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν. Η δημόσια αναφορά σε στενά χρονικά περιθώρια για συμφωνία συνοδεύτηκε από ενίσχυση ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων, αυξημένη επιτήρηση και σαφή προειδοποίηση ότι η στρατιωτική επιλογή είναι πάντοτε στο τραπέζι. Δεν πρόκειται για συμβολική κίνηση, διαμηνύει η Ουάσινγκτον, πρόκειται για πραγματική μεταφορά ισχύος, με κόστος και επιχειρησιακή βαρύτητα.

Η λογική πίσω από αυτή την κίνηση είναι εκείνη της αποτροπής, αν δεχθούμε και λάβουμε ως δεδομένο πως ο Αμερικανός πρόεδρος αρέσκεται στο να αυξάνει το κόστος μη συμμόρφωσης για τον αντίπαλο ώστε να τον φέρει στο τραπέζι με πιο αδύναμη διαπραγματευτική θέση. Το Ιράν, όμως, δεν είναι παθητικός αποδέκτης πίεσης και έχει έμπρακτα αποδείξει πως δεν είναι «μικρό μέγεθος». Η Τεχεράνη έχει δείξει διαχρονικά ότι αντέχει οικονομικό στραγγαλισμό και διαχειρίζεται την κλιμάκωση μέσω έμμεσων εργαλείων – περιφερειακών συμμάχων, ασύμμετρων επιθέσεων, ελεγχόμενων αντιποίνων.

Συμβιβασμός

Ο ανώτατος θρησκευτικός ηγέτης Χαμενεΐ δεν μπορεί πολιτικά να εμφανιστεί ότι υποχωρεί υπό τελεσίγραφο -δεν το έχει πράξει ούτε το καλοκαίρι, δεν το έπραξε ούτε και στις πρόσφατες μαζικές διαδηλώσεις, για τις οποίες η Τεχεράνη ανοιχτά κατηγορεί ΗΠΑ και Ισραήλ. Το ιρανικό καθεστώς οικοδομεί τη νομιμοποίησή του στην ιδέα της αντίστασης απέναντι στη δυτική πίεση, άρα η συγκεκριμένη υπό διαμόρφωση, αν και άκρως πιεστική, κατάσταση είναι για το ίδιο απτή απόδειξη ότι όσα ισχυρίζεται έχουν βάση. Επομένως, κάθε συμφωνία που θα προκύψει πρέπει να παρουσιαστεί στο εσωτερικό ως ισορροπημένος συμβιβασμός, όχι ως παράδοση.

Διαβάστε περισσότερα στο protothema.gr