Νέα παγκόσμια αναταραχή έχει προκαλέσει η εκπεφρασμένη πρόθεση των ΗΠΑ να «αποκτήσουν τη Γροιλανδία με εκπρόσωπο του Λευκού Οίκου να δηλώνει την Τρίτη ότι «η χρήση του αμερικανικού στρατού είναι πάντα μία επιλογή που βρίσκεται στη διάθεση του αρχηγού των ενόπλων δυνάμεων».

Παρά, δε, τις προσπάθειες του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, να υποβαθμίσει την πιθανότητα αυτή διαβεβαιώνοντας ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν να αγοράσουν τη Γροιλανδία και ότι πρόσφατες δηλώσεις δεν πρέπει να ερμηνευτούν ως αναγγελία στρατιωτικής επέμβασης, η «φωτιά» δεν σβήνει με το Politico να προσπαθεί να περιγράψει πώς οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αποκτήσουν σε τέσσερα βήματα το νησί που αποτελεί αυτόνομη περιοχή της Δανίας.

Όπως γράφει, μάλιστα, το ευρωπαϊκό μέσο «το ανησυχητικό για τους Ευρωπαίους είναι ότι η στρατηγική Τραμπ μοιάζει πολύ με το επεκτατικό σχέδιο του Βλαντιμίρ Πούτιν».

Το POLITICO μίλησε με εννέα αξιωματούχους της ΕΕ, μέλη του ΝΑΤΟ, εμπειρογνώμονες σε θέματα άμυνας και διπλωμάτες για να εξετάσει πώς θα μπορούσε να εξελιχθεί η κατάληψη από τις ΗΠΑ του πλούσιου σε ορυκτά και στρατηγικά σημαντικού νησιού της Αρκτικής. «Θα μπορούσαν να είναι πέντε ελικόπτερα… δεν θα χρειαζόταν πολλές στρατιωτικές δυνάμεις», είπε χαρακτηριστικά ένας Δανός πολιτικός που ζήτησε να παραμείνει ανώνυμος για να μιλήσει ελεύθερα. «Δεν θα μπορούσαν να κάνουν τίποτα [οι Γροιλανδοί]».

Βήμα 1: Εκστρατεία για την ενίσχυση του κινήματος ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας

Σχεδόν αμέσως μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, η κυβέρνηση Τραμπ άρχισε να μιλάει για την ανεξαρτησία της Γροιλανδίας. Μια απελευθερωμένη Γροιλανδία θα μπορούσε να υπογράψει συμφωνίες με τις ΗΠΑ, ενώ υπό το status quo χρειάζεται την έγκριση της Κοπεγχάγης.

Για να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους, οι Γροιλανδοί θα πρέπει να ψηφίσουν σε δημοψήφισμα και στη συνέχεια να διαπραγματευτούν μια συμφωνία που θα πρέπει να εγκρίνουν τόσο η Νουκ (σ.σ. η πρωτεύουσα της Γροιλανδίας) όσο και η Κοπεγχάγη. Σε δημοσκόπηση του 2025, το 56% των Γροιλανδών δήλωσαν ότι θα ψήφιζαν υπέρ της ανεξαρτησίας, ενώ το 28% δήλωσαν ότι θα ψήφιζαν κατά.

Αμερικανοί με δεσμούς με τον Τραμπ έχουν πραγματοποιήσει μυστικές επιχειρήσεις επιρροής στη Γροιλανδία, σύμφωνα με δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης στη Δανία, με την υπηρεσία ασφάλειας και πληροφοριών της χώρας να προειδοποιεί ότι το έδαφος «είναι στόχος διαφόρων ειδών εκστρατειών επιρροής».

Ο Φέλιξ Κάρτε, εμπειρογνώμονας ψηφιακής πολιτικής που έχει συμβουλεύσει θεσμικά όργανα και κυβερνήσεις της ΕΕ, επεσήμανε τις τακτικές της Μόσχας για την επηρεασμό των πολιτικών αποτελεσμάτων σε χώρες όπως η Μολδαβία, η Ρουμανία και η Ουκρανία.

«Η Ρωσία συνδυάζει τακτικές εκτός διαδικτύου και στο διαδίκτυο», είπε. «Στο έδαφος, συνεργάζεται με συμμαχικούς παράγοντες, όπως εξτρεμιστικά κόμματα, δίκτυα της διασποράς ή φιλορώσους ολιγάρχες, και έχει αναφερθεί ότι πληρώνει άτομα για να συμμετέχουν σε διαδηλώσεις κατά της ΕΕ ή των ΗΠΑ.

Ταυτόχρονα, δημιουργεί μεγάλα δίκτυα ψεύτικων λογαριασμών και ψευδο-μέσων ενημέρωσης για να ενισχύσει αυτές τις δραστηριότητες στο διαδίκτυο και να προωθήσει επιλεγμένους υποψηφίους ή θέσεις. Ο στόχος συχνά δεν είναι να πείσει τους ψηφοφόρους ότι μια φιλορωσική επιλογή είναι καλύτερη, αλλά να την κάνει να φαίνεται μεγαλύτερη, πιο δυνατή και πιο δημοφιλής από ό,τι είναι στην πραγματικότητα, δημιουργώντας μια αίσθηση αναπόφευκτου».

Στην Γροιλανδία, οι ΗΠΑ φαίνεται να εφαρμόζουν τουλάχιστον μερικές από αυτές τις μεθόδους.

Ο Στίβεν Μίλερ, αναπληρωτής επικεφαλής του προσωπικού του Τραμπ, δήλωσε τη Δευτέρα στο CNN ότι «κανείς δεν θα πολεμήσει στρατιωτικά τις ΗΠΑ για το μέλλον της Γροιλανδίας».

Τον περασμένο μήνα, ο Τραμπ δημιούργησε τη θέση του ειδικού απεσταλμένου στη Γροιλανδία και διόρισε τον κυβερνήτη της Λουιζιάνα, Τζέφ Λάντρι, σε αυτό το ρόλο. Δήλωσε ότι στόχος του είναι «να κάνει τη Γροιλανδία μέρος των ΗΠΑ».

Εν τω μεταξύ, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς, κατά την επίσκεψή του στη Γροιλανδία τον Μάρτιο, δήλωσε ότι «ο λαός της Γροιλανδίας θα έχει αυτοδιάθεση. Ελπίζουμε ότι θα επιλέξουν να συνεργαστούν με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επειδή είμαστε η μόνη χώρα στον πλανήτη που θα σεβαστεί την κυριαρχία τους και θα σεβαστεί την ασφάλειά τους».

Βήμα 2: Προσφορά μιας ευνοϊκής συμφωνίας στη Γροιλανδία

Υποθέτοντας ότι οι προσπάθειές της να επιταχύνει το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Γροιλανδίας θα καρποφορήσουν και οι κάτοικοι του νησιού θα ψηφίσουν να αποχωρήσουν από τη Δανία, το επόμενο βήμα θα ήταν να το φέρει υπό την επιρροή των ΗΠΑ.

Μια προφανής μέθοδος θα ήταν να ενσωματώσει τη Γροιλανδία στις ΗΠΑ ως ένα ακόμη κράτος — μια ιδέα που έχουν επανειλημμένα εξετάσει οι στενοί συνεργάτες του προέδρου. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντρικσεν αναγκάστηκε τη Δευτέρα να δηλώσει ότι «οι ΗΠΑ δεν έχουν δικαίωμα να προσαρτήσουν» τη Γροιλανδία, μετά την ανάρτηση της Κέιτι Μίλερ — συζύγου του Στίβεν Μίλερ — στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενός χάρτη του εδάφους με την αμερικανική σημαία και τη λέξη «ΣΥΝΤΟΜΑ».

Μια άμεση ανταλλαγή της Δανίας με τις ΗΠΑ φαίνεται σε μεγάλο βαθμό απαράδεκτη για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού. Δημοσκόπηση έδειξε επίσης ότι το 85% των Γροιλανδών αντιτίθενται στο να γίνει το νησί μέρος των ΗΠΑ, και ακόμη και τα μέλη του κινήματος ανεξαρτησίας που είναι φιλικά προς τον Τραμπ δεν είναι ενθουσιασμένα με την ιδέα.

Υπάρχουν όμως και άλλες επιλογές.

Από τον περασμένο Μάιο κυκλοφορούν αναφορές ότι η κυβέρνηση Τραμπ θέλει η Γροιλανδία να υπογράψει μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης (COFA) — όπως αυτές που έχει ήδη υπογράψει με τη Μικρονησία, τις Νήσους Μάρσαλ και το Παλάου. Σύμφωνα με τις συμφωνίες αυτές, οι ΗΠΑ παρέχουν βασικές υπηρεσίες, προστασία και ελεύθερο εμπόριο σε αντάλλαγμα για την απεριόριστη στρατιωτική παρουσία τους στο έδαφος αυτών των χωρών.

Ο Κούνο Φένκερ, βουλευτής της αντιπολίτευσης της Γροιλανδίας που υποστηρίζει την ανεξαρτησία, ο οποίος παρευρέθηκε στην ορκωμοσία του Τραμπ και συναντήθηκε με τον Ρεπουμπλικανό βουλευτή Άντι Όγκλς πέρυσι, δήλωσε ότι προσπαθεί να «εξηγήσει [στους Αμερικανούς] ότι δεν θέλουμε να γίνουμε σαν το Πουέρτο Ρίκο ή οποιοδήποτε άλλο έδαφος των Ηνωμένων Πολιτειών. Αλλά μια Συμφωνία Ελεύθερης Σύνδεσης, διμερείς συμφωνίες ή ακόμα και ευκαιρίες και άλλα μέσα που ίσως δεν μπορώ να φανταστώ — ας έρθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και οι Γροιλανδοί θα αποφασίσουν σε δημοψήφισμα».

Αναφερόμενος στον ισχυρισμό του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ «χρειάζονται» τη Γροιλανδία, ο Φένκερ πρόσθεσε: «Η Δανία δεν έχει πει ποτέ ότι “χρειάζεται” τη Γροιλανδία. Η Δανία έχει πει ότι η Γροιλανδία είναι ένα έξοδο και ότι θα μας εγκαταλείψει αν γίνουμε ανεξάρτητοι. Επομένως, νομίζω ότι είναι μια πολύ πιο θετική δήλωση από ό,τι έχουμε ακούσει ποτέ από τη Δανία»

Διαβάστε περισσότερα στο protothema.gr