Ο Ντόναλντ Τραμπ ενέκρινε συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία, η οποία θα μπορούσε να δώσει στο βασίλειο τη δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου στο πλαίσιο του πολιτικού πυρηνικού του προγράμματος, σύμφωνα με δημοσιεύματα που επικαλούνται πρόσωπα με γνώση των διαπραγματεύσεων.
Οι πηγές, οι οποίες δεν είχαν εξουσιοδότηση να σχολιάσουν δημόσια την απόφαση πριν από την επίσημη ανακοίνωσή της, ανέφεραν ότι η συμφωνία ενδέχεται να παρουσιαστεί ακόμη και την Τετάρτη. Τις πληροφορίες, όπως αναφέρει ο Guardian, δημοσίευσαν τόσο η Wall Street Journal όσο και οι New York Times.
Η συμφωνία αναμένεται να έχει διάρκεια 30 ετών και να προβλέπει τη συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών στην ανάπτυξη του σαουδαραβικού πυρηνικού προγράμματος.
Θα μπορούσε επίσης να ανοίξει τον δρόμο για την κατασκευή μονάδας εμπλουτισμού ουρανίου στη Σαουδική Αραβία, μετά την ολοκλήρωση κοινής μελέτης από τις δύο χώρες.
Αντιδράσεις στο Κογκρέσο
Η συμφωνία αναμένεται να κατατεθεί προς εξέταση στο αμερικανικό Κογκρέσο, όπου είναι πιθανό να συναντήσει αντιδράσεις από βουλευτές και γερουσιαστές.
Οι επικριτές της φοβούνται ότι η ικανοποίηση του πάγιου αιτήματος του Ριάντ να εμπλουτίζει το ίδιο ουράνιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέο γύρο πυρηνικού ανταγωνισμού και διάδοσης πυρηνικών τεχνολογιών στη Μέση Ανατολή.
Η Σαουδική Αραβία είναι κράτος-μέλος του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), του οργανισμού με έδρα τη Βιέννη που προωθεί την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας και πραγματοποιεί ελέγχους ώστε να αποτρέπονται μυστικά προγράμματα ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Ωστόσο, σύμφωνα με μία από τις πηγές, η συμφωνία δεν αναμένεται να περιλαμβάνει το λεγόμενο «πρόσθετο πρωτόκολλο» του IAEA, το οποίο επιτρέπει αυστηρότερη εποπτεία, περισσότερες επιθεωρήσεις και ενισχυμένους μηχανισμούς επαλήθευσης.
Η συμφωνία στη σκιά του πολέμου με το Ιράν
Η πιθανή ανακοίνωση έρχεται εν μέσω του πολέμου κατά του Ιράν που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ, με ένα από τα βασικά επιχειρήματα να είναι η ανάγκη εξάλειψης της δυνατότητας της Τεχεράνης να κατασκευάσει πυρηνικό όπλο.
Το Ιράν επιμένει ότι το πρόγραμμα εμπλουτισμού ουρανίου του έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα. Ωστόσο, στο παρελθόν έχει ανακοινώσει ότι έχει εμπλουτίσει ουράνιο σε επίπεδα πολύ κοντά σε εκείνα που απαιτούνται για την κατασκευή πυρηνικής βόμβας.
Ο Λευκός Οίκος και οι σαουδαραβικές αρχές στο Ριάντ δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα για σχολιασμό σχετικά με την απόφαση, η οποία αποκαλύφθηκε αρχικά από τη Wall Street Journal.
Τόσο ο Τραμπ όσο και ο προκάτοχός του, Τζο Μπάιντεν, είχαν επιχειρήσει να καταλήξουν σε συμφωνία με το βασίλειο για τη μεταφορά αμερικανικής πυρηνικής τεχνολογίας.
Οι φόβοι για ένα μελλοντικό πρόγραμμα όπλων
Οι ειδικοί στη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων προειδοποιούν ότι η εγκατάσταση φυγοκεντρητών στη Σαουδική Αραβία θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για την ανάπτυξη στρατιωτικού πυρηνικού προγράμματος.
Οι φυγοκεντρητές χρησιμοποιούνται για τον εμπλουτισμό ουρανίου και, παρότι η ύπαρξή τους δεν οδηγεί αυτόματα στην κατασκευή πυρηνικού όπλου, αποτελούν βασικό τεχνολογικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.
Απαιτούνται και άλλες δυνατότητες, όπως η ανάπτυξη συγχρονισμένων συμβατικών εκρηκτικών υψηλής ισχύος. Ωστόσο, ο εμπλουτισμός δημιουργεί τη δυνατότητα μελλοντικής στρατιωτικής αξιοποίησης, γεγονός που εξηγεί και τις ανησυχίες της Δύσης για το ιρανικό πρόγραμμα.
Ο ντε φάκτο ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο απόκτησης πυρηνικού όπλου σε περίπτωση που το Ιράν αποκτήσει ατομική βόμβα.
Οι επαφές για το σαουδαραβικό πυρηνικό πρόγραμμα
Ο υπουργός Ενέργειας της κυβέρνησης Τραμπ, Κρις Ράιτ, είχε ταξιδέψει στη Σαουδική Αραβία το 2025, λίγο πριν από την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου στο βασίλειο.
Κατά τις επαφές του με τον Σαουδάραβα ομόλογό του, είχε συζητήσει την ανάπτυξη της εμπορικής βιομηχανίας πυρηνικής ενέργειας της χώρας.
Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό αργά το βράδυ της Τρίτης.
Η Σαουδική Αραβία έχει επίσης υπογράψει συμφωνία αμοιβαίας άμυνας με το πυρηνικά εξοπλισμένο Πακιστάν, μετά την ισραηλινή επίθεση στο Κατάρ με στόχο αξιωματούχους της Χαμάς.
Ο υπουργός Άμυνας του Πακιστάν είχε δηλώσει τότε ότι το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας του «θα τεθεί στη διάθεση» της Σαουδικής Αραβίας, εφόσον χρειαστεί. Η τοποθέτηση ερμηνεύθηκε ως προειδοποίηση προς το Ισραήλ, το οποίο θεωρείται ευρέως η μοναδική πυρηνικά εξοπλισμένη δύναμη της Μέσης Ανατολής.
Το προηγούμενο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, γειτονική χώρα της Σαουδικής Αραβίας, είχαν υπογράψει με τις ΗΠΑ τη λεγόμενη «συμφωνία 123» για την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού Μπαρακά, με τη συνδρομή της Νότιας Κορέας.
Τα Εμιράτα, ωστόσο, αποδέχθηκαν να αναπτύξουν πυρηνική ενέργεια χωρίς να αποκτήσουν δυνατότητα εγχώριου εμπλουτισμού ουρανίου.
Οι ειδικοί στη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων παρουσιάζουν τη συγκεκριμένη συμφωνία ως το «χρυσό πρότυπο» για χώρες που επιθυμούν να αποκτήσουν πυρηνική ενέργεια χωρίς να δημιουργούν ανησυχίες για μελλοντική ανάπτυξη πυρηνικών όπλων.
Διαβάστε ακόμη
Handelsblatt: Γιατί η τουριστική άνθηση στην Ελλάδα φτάνει στα όριά της
Κρίσιμες πρώτες ύλες: Γιατί γάλλιο, γερμάνιο και βολφράμιο γίνονται στρατηγικά όπλα της οικονομίας
ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ: Το διεθνές χαρτοφυλάκιο που χτίζει ο όμιλος από τη Ρουμανία έως τις ΗΠΑ
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα