Στην ανάκαμψη της ενεργειακής βιομηχανίας ποντάρει η Τεχεράνη

του Ιωάννη Αντύπα

Η επιτυχία που σημειώθηκε στις πρόσφατες συνομιλίες με τη Δύση ανοίγει το δρόμο για το Ιράν να αυξήσει τη παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αέριου που διαθέτει και να προσελκύσει επενδύσεις, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.

Με έντονο ενδιαφέρον να έχει ήδη φανεί από διεθνείς εταιρείες ενέργειας, ακριβώς μετά την επιτυχή έκβαση του πρώτου γύρου διαπραγματεύσεων –με τη περίπτωση της Ιταλικής ΕΝΙ να έχει εκδηλώσει ισχυρό ενδιαφέρον πριν ακόμη τη λήξη των διαπραγματεύσεων όπως είχε επισημάνει το New Money- αρκετοί αναλυτές διεθνώς εκτιμούν πως δεν αποκλείεται μια ταχεία αύξηση στη παραγωγή ενέργειας.

Οι στοχευόμενες κυρώσεις που επέβαλε η Δύση στο Ιράν έπληξαν την ενεργειακή παραγωγή της χώρας σε μεγάλο βαθμό, ρίχνοντας τη παραγωγή στα 2.8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, από τα 3.6 εκατομμύρια το 2011. Η Τεχεράνη ελπίζει τώρα να προσελκύσει τους κολοσσούς που αποσύρθηκαν από την οικονομία της, όπως η Royal Dutch Shell, η Ισπανική Repsol, η Statoil από τη Νορβηγία και η Γαλλική Total, που αποσύρθηκαν το 2010 λόγω των κυρώσεων.

Διχογνωμία επικρατεί όμως στους διεθνείς αναλυτές ως προς τη ταχύτητα ανάκαμψης της ιρανικής παραγωγής. Οι θετικότερες βλέψεις εκτιμούν πως τα διαθέσιμα αποθέματα αποθηκευμένα στο Ιράν είναι αρκετά για να επανεκκινήσουν τη βιομηχανία και ναι αυξηθούν οι εξαγωγές κατά μισό εκατομμύριο βαρέλια τη μέρα μέσα σε τρείς με έξι μήνες και στη συνέχεια 700.000 μέχρι το τέλος τους έτους.

Μεγάλος αριθμός άλλων αναλυτών όμως διαφωνεί, επισημαίνοντας πως η έλλειψη δυτικού εξοπλισμού για την εξόρυξη, ο αυξημένος ανταγωνισμός και η σημαντικά χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου θα επηρεάσουν αρνητικά τη ανάκαμψη.

Ο Εd Morse, επικεφαλής του τμήματος εμπορευμάτων της Citygroup δεν βλέπει πως το Ιράν θα καταφέρει να αυξήσει τη παραγωγή του μέχρι το 2016, καθώς η συμφωνία με τη Δύση δεν θα έχει εφαρμοστεί πλήρως ως τότε και η αβεβαιότητα από το μέρος των επενδυτών δεν θα επιτρέψει τις ευοίωνες εκτιμήσεις να πραγματοποιηθούν.

Από τη πλευρά της η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Ιράν (NIOC) εκτιμά άνοδο της παραγωγής στα 5.7 εκατομμύρια βαρέλια τη μέρα μέχρι το 2018, θέτοντας αρκετά αισιόδοξους στόχους για κοιτάσματα που μοιράζεται με τη Σαουδική Αραβία και το Ιράκ, κάτι που γεωπολιτικά θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα.

Επίσης σημαντικό θα είναι για όσους αναμένουν μεγάλη αύξηση στη παραγωγή του Ιράν (με τις γνωστές επιπτώσεις στη τιμή), πως οι οικονομικές συγκυρίες στις οποίες το Ιράν επιχειρεί να ανοιχτεί και πάλι στη διεθνή αγορά ενέργειας δεν είναι οι βέλτιστες.

Η τεράστια πτώση στη τιμή, η διαφορά τεχνογνωσίας μεταξύ της Δύσης και του Ιράν, η εύθραυστη συμφωνία που επετεύχθη και δεν έχει εφαρμοστεί σε βάθος χρόνου, αλλά και η τεράστια αναταραχή στον Ισλαμικό κόσμο αποτελούν σημαντικά εμπόδια στην ενεργειακή ανάκαμψη του Ιράν.

Πάντως διαθέτοντας τα τέταρτα μεγαλύτερα πετρελαϊκά αποθέματα τη δεύτερη διαθεσιμότητα φυσικού αερίου στον κόσμο, το καθεστώς του Ιράν σίγουρα έχει σημαντικά χαρτιά στα χέρια του και αν καταφέρει να προσελκύσει επιτυχώς τις εταιρείες της Δύσης, πιθανώς να καταφέρει να αναστήσει μια από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες που διαθέτει.

Συνεπώς μια επιτυχής μεταρρύθμιση του υπάρχοντος νομοθετικού πλαισίου στις επενδύσεις στα ενεργειακά αποθεματικά της χώρας, που θα καταστήσει το Ιράν ανταγωνιστικό και θα επιτρέψει τη σύναψη συμφωνιών με διεθνείς εταιρείες σε βάθος χρόνου, ενδέχεται να φέρει μεγάλες αλλαγές στην παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα.