Τα σημεία-κλειδιά του τουρκικού δημοψηφίσματος

της Σοφίας Ζαφείρη

Ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, επιθυμεί να προχωρήσει σε μία εκ βάθρων συνταγματική μεταρρύθμιση, με εκατ. Τούρκους να προσέρχονται σήμερα στις κάλπες. Για ποιους λόγους, όμως, γίνεται η σημερινή διαδικασία και ποια μπορεί να είναι τα αποτελέσματά της; Ακολουθούν ορισμένα βασικά ερωτήματα και φυσικά οι απαντήσεις τους για το τουρκικό δημοψήφισμα.

Γιατί γίνεται το δημοψήφισμα;

Οι ψηφοφόροι καλούνται να αποφασίσουν εάν η Τουρκία καταστεί προεδρική και όχι κοινοβουλευτική δημοκρατία. Σε περίπτωση επικράτηση του «Ναι» τότε ο η Τουρκία θα μετατραπεί σε μία χώρα στην οποία ο πρόεδρος θα έχει σχεδόν την απόλυτη εξουσία.

Γιατί έχει σημασία;

Όπως τονίζει ο Fadi Hakura, στέλεχος του Turkey Project στο Chatham House, μιλώντας στο CNBC «πρόκειται για μία διαδικασία που αλλάζει άρδην το πολιτικό σκηνικό της Τουρκίας και γι’ αυτό είναι εξαιρετικά σημαντική». Εάν επικρατήσει το «Ναι» ο Ερντογάν θα γίνει ο απόλυτος κυρίαρχος, ενώ εάν επικρατήσει το «Όχι» αυτό θα αποτελέσει βαρύ πλήγμα για τον νυν πρόεδρο της Τουρκίας.

Επικρατεί το «Ναι» ή το «Όχι»;

Βάσει των δημοσκοπήσεων που έχουν δοθεί στη δημοσιότητα η διαφορά μεταξύ των δύο στρατοπέδων είναι μικρή. Κάποιες δημοσκοπήσεις δείχνουν οριακή νίκη του «Ναι» και άλλες οριακή νίκη του «Όχι». Πάντως αρκετοί πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι ο Ερντογάν θα κερδίσει το δημοψήφισμα έστω και με οριακή διαφορά.

Ποιες θα είναι οι συνέπειες εάν επικρατήσει το «Ναι»;

Όπως σημειώνει ο James Sawyer, ερευνητής του Eurasia Group «νίκη του «Ναι» μπορεί να μειώσει σταδιακά τη γεωπολιτική ένταση που αντιμετωπίζει η Τουρκία». Όσοι ασκούν κριτική στον Ερντογάν τονίζουν ότι ουσιαστικά αυτό που επιθυμεί είναι να συγκεντρώσει όλες τις εξουσίες και να μετατραπεί σε έναν ιδιότυπο σουλτάνος.

Τι θα συμβεί εάν χάσει ο Ερντογάν;

Θα είναι ένα γερό χαστούκι για τον Ερντογάν, ο οποίος μπορεί να το… πάρει προσωπικά. Φυσικά δεν θα χάσει τη θέση του ως πρόεδρος. Το σίγουρο είναι ότι θα υπάρξουν αρκετές εντάσεις και προβλήματα.

Ποιες θα είναι οι επόμενες κινήσεις;

Όπως αναφέρουν όσοι γνωρίζουν καλά τα τεκταινόμενα στην Τουρκία, τονίζουν ότι οι συνέπειες δεν θα είναι άμεσες, ούτε θα αλλάξουν τα πάντα την επομένη του δημοψηφίσματος.