Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν στην Ελβετία έχουν περιέλθει για την ώρα σε αδιέξοδο, αλλά δίχως ωστόσο να έχουν τερματιστεί οριστικά, καθώς οι δηλώσεις και οι απειλές του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ προκάλεσαν νέα ένταση σε μια ήδη εύθραυστη διπλωματική διαδικασία.
Παρότι δύο ημιεπίσημα ιρανικά πρακτορεία ειδήσεων μετέδωσαν ότι η Τεχεράνη ανέστειλε τις συνομιλίες και ότι η ιρανική αντιπροσωπεία αποχώρησε από τον χώρο των επαφών στο ελβετικό θέρετρο Μπίργκενστοκ, πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων αναφέρουν ότι οι διαπραγματευτές παρέμειναν σε επαφή και ότι οι συνομιλίες δεν έχουν καταρρεύσει.
Σύμφωνα με πηγή που βρίσκεται σε επικοινωνία με την ιρανική αντιπροσωπεία στην Ελβετία, οι συνομιλίες έχουν ουσιαστικά παγώσει, όμως δεν έχουν τερματιστεί. Όπως ανέφερε στο CNN, συνεχίζονται παρασκηνιακές επαφές με στόχο την επιστροφή όλων των πλευρών στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Η νέα κρίση ξέσπασε μετά τις δηλώσεις του Τραμπ, ο οποίος κατά την έναρξη των συνομιλιών προειδοποίησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πλήξουν ξανά το Ιράν εάν δεν «σταματήσει αμέσως τους ακριβοπληρωμένους πληρεξουσίους του στον Λίβανο από το να προκαλούν προβλήματα», αναφερόμενος στη Χεζμπολάχ.
Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να αρχίσουν να επιβάλλουν διόδια στη ναυσιπλοΐα εάν δεν υπάρξει συμφωνία με την Τεχεράνη. Σε συνέντευξή του στο Fox News αποκάλυψε ότι είπε απευθείας στους Ιρανούς αξιωματούχους πως, εάν προχωρήσουν στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, «δεν θα προλάβετε καν να επιστρέψετε στο Ιράν».
Οι δηλώσεις αυτές προκάλεσαν την έντονη αντίδραση της ιρανικής πλευράς. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, κατηγόρησε την Ουάσιγκτον για «απελπισία», καταδικάζοντας τις απειλές προς την ιρανική αντιπροσωπεία και τις αναφορές του Τραμπ περί αμερικανικού ελέγχου των Στενών του Ορμούζ σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.
Δύσκολη ατζέντα
Οι πρώτες συνομιλίες υψηλού επιπέδου μεταξύ εκπροσώπων των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ιράν, του Κατάρ και του Πακιστάν ξεκίνησαν την Κυριακή στο Μπίργκενστοκ, με τη συμμετοχή του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί.
Σύμφωνα με αξιωματούχους που έχουν γνώση των επαφών, η επίτευξη συμφωνίας για τον τερματισμό των συγκρούσεων στον Λίβανο αποτελεί πλέον τον πιο κρίσιμο παράγοντα για την επιτυχία των διαπραγματεύσεων. Η σύγκρουση μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ έχει αναδειχθεί στο βασικό εμπόδιο, ενώ στην ατζέντα παραμένουν τα Στενά του Ορμούζ, οι αμερικανικές κυρώσεις και τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.
Το Ισραήλ, σύμμαχος της Ουάσιγκτον στον πόλεμο κατά του Ιράν που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, συνεχίζει παράλληλα τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Η Τεχεράνη επιδιώκει σταθερά να συνδέσει τη σύγκρουση αυτή, η οποία έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους και τον εκτοπισμό περισσότερων από ένα εκατομμύριο Λιβανέζων, με τις ευρύτερες συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από την πλευρά του, το Ισραήλ επιμένει ότι θα διατηρήσει στρατιωτικές δυνάμεις στα σύνορά του μέχρι να διασφαλίσει ότι η Χεζμπολάχ δεν αποτελεί πλέον απειλή. Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι οι τελευταίες επιχειρήσεις τους στοχεύουν δίκτυο υπόγειων καταφυγίων και σηράγγων όπου εκτιμάται ότι κρύβονται μαχητές της οργάνωσης.
Παρά τη νέα ένταση, διπλωματικές πηγές επιμένουν ότι οι δίαυλοι επικοινωνίας παραμένουν ανοικτοί και ότι οι προσπάθειες για επανεκκίνηση των συνομιλιών συνεχίζονται, με τους διαμεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν να επιχειρούν να αποτρέψουν την οριστική κατάρρευση της διαδικασίας.
Πρόοδος στο ζήτημα των εξαγωγών πετρελαίου
Ο πρώτος γύρος των συνομιλιών επικεντρώθηκε στον τερματισμό του πολέμου, την άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση των ιρανικών παγωμένων κεφαλαίων, μετέδωσαν τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα έναν εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών.
Λίγο νωρίτερα, μέλος της ιρανικής αντιπροσωπείας που συμμετέχει στις συνομιλίες στην Ελβετία δήλωσε ότι έχει ολοκληρωθεί σχέδιο συμφωνίας για την προσωρινή εξαίρεση των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου και πετρελαϊκών παραγώγων από τις αμερικανικές κυρώσεις, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars.
Ο Χοσεΐν Γκορμπανζαντέχ, οικονομικός σύμβουλος της ιρανικής αντιπροσωπείας, ανέφερε ότι η εξαίρεση από τις κυρώσεις αναμένεται σύντομα να περάσει στο στάδιο της εφαρμογής.
Όπως δήλωσε, οι διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται κυρίως στην υλοποίηση της 13ης παραγράφου του μνημονίου κατανόησης, καθώς και στη δημιουργία των προϋποθέσεων για την προώθηση και των υπόλοιπων προβλέψεων της συμφωνίας.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι προϋποθέσεις αυτές βασίζονται σε πέντε βασικούς άξονες: τον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, την άρση του αποκλεισμού, το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την προσωρινή εξαίρεση του ιρανικού πετρελαίου και των παραγώγων του από τις κυρώσεις και την αποδέσμευση των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων του Ιράν.
Ο Γκορμπανζαντέχ πρόσθεσε ότι οι υπόλοιπες διατάξεις του μνημονίου δεν θα περάσουν στο στάδιο της εφαρμογής εάν προηγουμένως δεν επιλυθεί το ζήτημα του τερματισμού του πολέμου στον Λίβανο.
Διαβάστε ακόμη
Η οικονομία των ρεκόρ και η κοινωνία της ακρίβειας (πίνακας)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα