Το φθηνό πετρέλαιο καίει του τζιχαντιστές

του Παναγιώτη Γκρουμούτη

H πρόσφατη τραγωδία στη Γαλλία, με τα θύματα των τζιχαντιστών τρομοκρατών, έφερε ξανά στην επικαιρότητα, με τρόπο εξαιρετικά βίαιο αλλά και πολύ… αποτελεσματικό για τον μέσο Ευρωπαίο πολίτη, το μείζον πρόβλημα της δράσης των τζιχαντιστών, των ακραίων παραθρησκευτικών οργανώσεων του Ισλαμικού Κράτους που εν πολλοίς έχουν υπερκεράσει πια κι αυτήν ακόμα την επίφοβη Αλ Κάιντα.

Οπως πολύ εύστοχα έγραψαν αρκετά ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, η Γαλλία έζησε τη δική της 11η Σεπτεμβρίου και μαζί της όλος ο δυτικός κόσμος κατανόησε το μέγεθος του προβλήματος της αντιπαράθεσης με τις ακραίες μουσουλμανικές τρομοκρατικές οργανώσεις.

Οσοι έχουν παρακολουθήσει από κοντά τη δράση των τρομοκρατικών οργανώσεων έχουν αντιληφθεί πως το τελευταίο διάστημα το λεγόμενο Ισλαμικό Κράτος, η οργάνωση ISIS, έχει ενισχύσει τη θέση της έναντι της μέχρι πρότινος κραταιάς Αλ Κάιντα. Και προφανώς δεν είναι μόνο τα αλλεπάλληλα πλήγματα που έχει δεχθεί η τελευταία, με αποκορύφωμα την εκτέλεση του Μπιν Λάντεν. Η ειδοποιός διαφορά των δύο οργανώσεων φέρεται να είναι η χρηματοδότησή τους, με το ISIS να έχει πρόσβαση σε πηγές χρηματοδότησης που μοιάζουν ανεξάντλητες – μοιάζουν όμως, δεν είναι…

Τον Νοέμβριο του 2013 το Ινστιτούτο Brookings, και πιο συγκεκριμένα το Brookings Doha Center, εξέδωσε μια εμπεριστατωμένη ανάλυση για το προφίλ του Ισλαμικού Κράτους, άκρως διαφωτιστική για το μέγεθος της επιρροής αυτής της οργάνωσης, τη διάρθρωσή της και, κυρίως, τις πηγές εσόδων της. Η ανάλυση έδειχνε πως το ISIS είχε ήδη από το 2014 έσοδα άνω των 3 εκατ. δολαρίων κάθε μέρα (!) από το λαθρεμπόριο πετρελαίου.

Σύμφωνα με τις αναλύσεις των ειδικών εμπειρογνωμόνων, το ISIS είχε καταφέρει να ελέγξει, ήδη από τις αρχές του 2014, εγκαταστάσεις εξόρυξης πετρελαίου στο Ιράκ και στη Συρία, συνολικής παραγωγικής ικανότητας 50.000 έως και 70.000 βαρελιών ημερησίως. Για την ακρίβεια, οι μαχητές της οργάνωσης κάποια στιγμή είχαν φτάσει να ελέγχουν το 60% της παραγωγής πετρελαίου της Συρίας και άλλο τόσο στο Ιράκ. Δεν μπορούσαν φυσικά να εκμεταλλευτούν όλες τις παραγωγικές ικανότητες των εγκαταστάσεων, αλλά με τη μέση τιμή του αργού μεταξύ 85 και 100 δολαρίων ανά βαρέλι, οι στρατιές του Ισλαμικού Κράτους πουλούσαν στη μαύρη αγορά πετρέλαιο έως και κατά 50% με 60% φθηνότερα, δηλαδή σε τιμές από 25 έως και 60 δολάρια ανά βαρέλι.

Ολο αυτό το πετρέλαιο πωλούνταν είτε απευθείας σε διυλιστήρια, είτε σε μεσάζοντες, ακόμα και σε οργανωμένες σπείρες ιδιωτών οδηγών βυτιοφόρων που έχουν αναπτύξει σχέσεις με τους «αγωνιστές» του ISIS. To πλέον αξιοσημείωτο στην όλη υπόθεση είναι ότι στην ευρύτερη περιοχή που έχει τις βάσεις του το ISIS ζουν περίπου 8 εκατομμύρια άνθρωποι, πολλοί εκ των οποίων έχουν άμεσες εμπορικές σχέσεις με την οργάνωση, αγοράζοντας απ’ αυτή φθηνό πετρέλαιο το οποίο επεξεργάζονται σε δεκάδες μικρές αυτοσχέδιες εγκαταστάσεις-διυλιστήρια στην ίδια περιοχή. Οσον αφορά στο λαθρεμπόριο μέσω φορτηγών, αυτό ανθούσε και ανθεί ακόμα, αφού είναι μάλλον άτοπο να πιστεύει κανείς πως μπορεί να ελέγξει τα 746 μίλια των συνόρων μεταξύ της περιοχής ελέγχου του ISIS και της Τουρκίας…

Κι εδώ κάπου η Ιστορία αρχίζει να παίζει τα δικά της παιχνίδια! Κι αυτό γιατί η διολίσθηση των τιμών του πετρελαίου σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα ενδεχομένως να αποβεί πιο αποτελεσματικό όπλο ακόμη κι από τα πιο εξελιγμένα υπερόπλα των Αμερικανών και των συμμάχων τους στη μάχη κατά του ISIS. Η εν λόγω υποχώρηση των τιμών του μαύρου χρυσού αφαιρεί, λοιπόν, από τα τρομοκρατικά ταμεία σχεδόν τα 2/3 των εσόδων τους και απειλεί την ομαλή χρηματοδότηση των σκοπών τους.

Το πώς είναι προφανές: προτού αρχίσει η κατρακύλα των τιμών, με την τιμή έως και στα 100 δολάρια, το ISIS είχε περιθώριο να πουλά σε τιμές «σπασμένες» και να αποκομίζει 2-3 εκατ. δολάρια την ημέρα. Στις αρχές Δεκεμβρίου oι εμπειρογνώμονες υπολόγιζαν ότι τα έσοδα ήταν 1 εκατ. την ημέρα. Τώρα, εκτιμάται ότι τα έσοδα έχουν πέσει επιπλέον 20%-30%, γεγονός που δυσχεραίνει περαιτέρω και τα περιθώρια παζαριού με τους… πελάτες του ISIS. Με δυο λόγια, το πτωτικό ράλι των τιμών του πετρελαίου, που μάλιστα συνεχίζεται και ήδη έχει στείλει την τιμή του μαύρου χρυσού κάτω και από τα 46 δολάρια, απειλεί να καταστήσει προβληματική τη συνέχιση της δράσης της οργάνωσης, η οποία εν τω μεταξύ έχει ενισχυθεί σε άνδρες και εξοπλισμό, γεγονός που σημαίνει πως οι ανάγκες της σε ρευστό μεγαλώνουν ώρα με την ώρα!

Για του λόγου το αληθές, οι στρατιωτικοί παρατηρητές των ΗΠΑ υπολογίζουν πως το Ισλαμικό Κράτος έχει στις τάξεις του σήμερα πάνω από 50.000 μαχητές, από τους οποίους 15.000 από το εξωτερικό ή στο εξωτερικό. Δηλαδή ενεργά μέλη της οργάνωσης που κατοικούν ή έχουν επί τούτου αποσπαστεί σε τρίτη χώρα, δυτική, αναμένοντας οδηγίες να γίνουν ενδεχομένως οι «νέοι μάρτυρες», όπως ο Κουλιμπαλί ή τα αδέρφια Κουασί. Ολοι αυτοί πληρώνονται λοιπόν από το Ισλαμικό Κράτος, που πια δεν έχει λεφτά – ή έστω δυσκολεύεται πλέον να τα βρει.