Οι ηγέτες του Ιράν επιδιώκουν την επίτευξη συμφωνίας για τα πυρηνικά με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά ταυτόχρονα επιταχύνουν τις προετοιμασίες για πόλεμο σε περίπτωση που οι συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών καταρρεύσουν.

Οπως μεταδίδει η Wall Street Journal, η Τεχεράνη αναπτύσσει τις δυνάμεις της, διασπείρει την εξουσία λήψης αποφάσεων, ενισχύει την προστασία των πυρηνικών εγκαταστάσεων και επεκτείνει την καταστολή της εσωτερικής διαφωνίας. Οι κινήσεις αυτές αντανακλούν την πεποίθηση των ηγετών της ότι διακυβεύεται η ίδια η επιβίωση του καθεστώτος.

Στο εσωτερικό, η Ισλαμική Δημοκρατία είναι πιο ευάλωτη από ό,τι υπήρξε εδώ και δεκαετίες. Οι ηγέτες της αντιμετωπίζουν εκτεταμένη λαϊκή δυσαρέσκεια λόγω της επιδείνωσης της οικονομικής κατάστασης και των μαζικών δολοφονιών διαδηλωτών τον περασμένο μήνα. Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει δύο αεροπλανοφόρα και μεγάλο αριθμό πολεμικών πλοίων και μαχητικών αεροσκαφών στην περιοχή, προετοιμαζόμενες για πιθανή επίθεση.

«Το Ιράν αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη στρατιωτική απειλή από το 1988», όταν έληξε ο οκταετής πόλεμος με το Ιράκ, δήλωσε ο Φαρζάν Σαμπέτ, αναλυτής για το Ιράν και την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή στο Geneva Graduate Institute στην Ελβετία. «Το Ιράν προετοιμάζεται για πλήγματα θέτοντας την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του σε κατάσταση υψηλού συναγερμού, ώστε να αποτραπεί η επίθεση αποκεφαλισμού της ηγεσίας και να προστατευθούν οι πυρηνικές εγκαταστάσεις».

Συνομιλίες και κόκκινες γραμμές

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν παρουσιάσει ορισμένες παραχωρήσεις στην προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας για τα πυρηνικά, αλλά ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς δήλωσε την Τρίτη ότι οι προτάσεις δεν ανταποκρίνονται στις «κόκκινες γραμμές» των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες επιδιώκουν να στερήσουν από το Ιράν τη δυνατότητα κατασκευής πυρηνικού όπλου. Ενώ ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν δήλωσε δημόσια ότι οι συνομιλίες σημείωσαν πρόοδο, η κυβέρνηση φοβάται πλέον ότι το χάσμα μεταξύ όσων είναι διατεθειμένη να προσφέρει η Τεχεράνη και όσων είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί η Ουάσιγκτον μπορεί να αποδειχθεί αγεφύρωτο, σύμφωνα με Ιρανό αξιωματούχο.

Ο Αλί Λαριτζανί, επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, δήλωσε ότι, αν και η χώρα δεν επιθυμεί πόλεμο, είναι έτοιμη σε περίπτωση που ξεσπάσει.

«Εξετάσαμε τις αδυναμίες μας και τις αντιμετωπίσαμε», είπε σε συνέντευξη που μεταδόθηκε την Κυριακή από το Al Jazeera. «Αν μας επιβληθεί πόλεμος, θα απαντήσουμε».

Στρατιωτικές κινήσεις

Οι ηγέτες του Ιράν προετοιμάζονται για ενδεχόμενη επίθεση που θα μπορούσε να διαταράξει την αλυσίδα διοίκησης. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσαν νωρίτερα αυτόν τον μήνα την επανενεργοποίηση της λεγόμενης στρατηγικής «mosaic defense», η οποία παρέχει στους διοικητές μεγαλύτερη αυτονομία στη δυνατότητα να δίνουν εντολές προς τις μονάδες τους. Η στρατηγική αυτή αποσκοπεί στο να καταστήσει την Ισλαμική Δημοκρατία πιο ανθεκτική σε ξένες επιθέσεις.

Το Ιράν επιδεικνύει τη στρατιωτική του ισχύ, επιχειρώντας να στείλει μήνυμα ότι οι ένοπλες δυνάμεις του μπορούν να διαταράξουν το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου και να πλήξουν αμερικανικά συμφέροντα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Ναυτικές μονάδες των παραστρατιωτικών Φρουρών της Επανάστασης αναπτύχθηκαν αυτή την εβδομάδα στα Στενά του Ορμούζ. Η στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδός συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό και περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου διέρχεται από αυτήν.

Πλάνα που μεταδόθηκαν από ιρανικά κρατικά μέσα έδειξαν πυραύλους cruise να εκτοξεύονται από φορτηγά κατά μήκος της ακτής και από σκάφη, ενώ στο φόντο περνούσε πετρελαιοφόρο. Η θαλάσσια οδός βρίσκεται πλέον υπό συνεχή επιτήρηση, δήλωσε ο Αλιρεζά Τανγκσίρι, διοικητής του ναυτικού των Φρουρών της Επανάστασης.

Ρωσικό πολεμικό πλοίο έφτασε στα Στενά του Ορμούζ και αγκυροβόλησε στο ιρανικό λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς πριν από στρατιωτική άσκηση που έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη, σύμφωνα με ιρανικά και ρωσικά κρατικά μέσα. Οι ασκήσεις πραγματοποιούνται κοντά στο αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, που πλέει ανοιχτά των ακτών του Ομάν.

«Πιο επικίνδυνο από το αμερικανικό πολεμικό πλοίο είναι το όπλο που μπορεί να το στείλει στον βυθό της θάλασσας», δήλωσε την Τρίτη ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ.

Η 12ήμερη σύγκρουση του Ιράν με το Ισραήλ τον Ιούνιο ανέδειξε τη στρατιωτική κατωτερότητα του πρώτου και τα όρια των περιφερειακών συμμάχων του, όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Παράλληλα, έδωσε στην Τεχεράνη την ευκαιρία να δοκιμάσει και να βελτιώσει τις πολεμικές της τακτικές, αυξάνοντας την ακρίβεια των πυραύλων μεγαλύτερου βεληνεκούς καθώς η σύγκρουση συνεχιζόταν.

Η Τεχεράνη διαθέτει περίπου 2.000 βαλλιστικούς πυραύλους μεσαίου βεληνεκούς που μπορούν να φτάσουν έως το Ισραήλ. Διαθέτει επίσης σημαντικά αποθέματα πυραύλων μικρού βεληνεκούς που μπορούν να πλήξουν αμερικανικές βάσεις στον Κόλπο και πλοία στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και πυραύλους cruise κατά πλοίων και ταχύπλοα με τορπίλες.

Το Ιράν έχει δοκιμάσει πρόσφατα τα συστήματα αεράμυνάς του σε σειρά ασκήσεων που επικεντρώθηκαν στην αντιμετώπιση πιθανών επιθέσεων με drones και πυραύλους σε ευαίσθητες εγκαταστάσεις, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών εγκαταστάσεων, σύμφωνα με κρατικά μέσα.

Η δημοτική αρχή της Τεχεράνης έχει εντοπίσει σταθμούς μετρό, χώρους στάθμευσης και άλλες τοποθεσίες που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως καταφύγια, δήλωσε ο Αλί Νασίρι, αξιωματούχος διαχείρισης κρίσεων, σε κρατικά μέσα στα τέλη Ιανουαρίου. Ιρανοί πολίτες είχαν επικρίνει την κυβέρνηση για την αποτυχία παροχής προστασίας τον περασμένο Ιούνιο.

Ενίσχυση πυρηνικών εγκαταστάσεων

Το Ιράν πραγματοποιεί επίσης εργασίες στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του για να τις προστατεύσει καλύτερα από επιθέσεις, σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες που δημοσίευσε και ανέλυσε το Institute for Science and International Security, ερευνητικό κέντρο με έδρα την Ουάσιγκτον.

Οι εικόνες δείχνουν ότι η Τεχεράνη ενισχύει τις εισόδους σηράγγων στις εγκαταστάσεις της στην Ισφαχάν — όπου εκτιμάται ότι φυλάσσεται μεγάλο μέρος του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου και που υπέστη σοβαρές ζημιές από αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις τον περασμένο Ιούνιο — καθώς και σε υπόγειο συγκρότημα σηράγγων στο λεγόμενο Pickaxe Mountain.

Οι σήραγγες Pickaxe, στις οποίες σύμφωνα με δυτικούς αξιωματούχους το Ιράν εργάζεται εδώ και χρόνια, δεν αποτέλεσαν στόχο των ΗΠΑ ή του Ισραήλ το περασμένο καλοκαίρι. Δυτικοί και ισραηλινοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το Ιράν αναπτύσσει τις σήραγγες για αδήλωτες πυρηνικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου πιθανού εμπλουτισμού ουρανίου. Οι εικόνες δείχνουν κίνηση οχημάτων, όπως φορτηγά, μπετονιέρες και γερανούς, για την ενίσχυση των εισόδων με σκυρόδεμα, βράχους και χώμα.

Οι εργασίες αποσκοπούν στο να «μειώσουν την αποτελεσματικότητα πιθανών αεροπορικών επιθέσεων και να καταστήσουν δυσκολότερη την πρόσβαση από ειδικές δυνάμεις σε περίπτωση επιχείρησης για την κατάληψη ή καταστροφή αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου», ανέφερε το ινστιτούτο σε έκθεσή του.

Το ινστιτούτο διαπίστωσε επίσης ότι το Ιράν κατασκεύασε πρόσφατα περίβλημα από σκυρόδεμα πάνω από κτήριο στη στρατιωτική εγκατάσταση του Παρτσίν, όπου είχαν πραγματοποιηθεί πυρηνικές δραστηριότητες. Το Ισραήλ βομβάρδισε την εγκατάσταση το 2024.

Καταστολή διαφωνίας

Οι ηγέτες του Ιράν επιδιώκουν να αποκλείσουν το ενδεχόμενο αμερικανικά πλήγματα να προκαλέσουν νέο κύμα αντικυβερνητικών ταραχών.

Οι Φρουροί της Επανάστασης και οι υπηρεσίες πληροφοριών έχουν δημιουργήσει περίπου 100 σημεία επιτήρησης γύρω από την Τεχεράνη για να εμποδίσουν πιθανούς αντάρτες ή ξένες δυνάμεις, δήλωσε ο διοικητής των Φρουρών Χοσεΐν Νετζάτ σε δηλώσεις που δημοσιεύθηκαν από το πρακτορείο Tasnim.

Οι δυνάμεις ασφαλείας συνεχίζουν επίσης να αναζητούν άτομα που συμμετείχαν στις διαδηλώσεις του περασμένου μήνα, ακόμη και σε σχολεία ή μέσω αναζήτησης ιατρικών αρχείων σε νοσοκομεία, σύμφωνα με οργανώσεις δικαιωμάτων και κατοίκους.

Αντιφρονούντες, μεταξύ των οποίων ακτιβιστές και μεταρρυθμιστές πολιτικοί που επέκριναν τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων, συλλαμβάνονται. Πολιτικοί κρατούμενοι υφίστανται σκληρή μεταχείριση και συχνά στερούνται πρόσβασης σε δικηγόρους, σύμφωνα με οργανώσεις δικαιωμάτων. Μεταξύ αυτών βρίσκεται και η βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης Ναργκές Μοχαμαντί, η οποία πρόσφατα κακοποιήθηκε σωματικά στη φυλακή, σύμφωνα με ίδρυμα που διαχειρίζονται μέλη της οικογένειάς της. Η Μοχαμαντί χτυπήθηκε και σύρθηκε από τα μαλλιά, σύμφωνα με το ίδρυμα.

Περισσότεροι από 53.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί από την έναρξη των διαδηλώσεων, σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists in Iran. Η οργάνωση με έδρα τις ΗΠΑ έχει επιβεβαιώσει μέχρι στιγμής τον θάνατο περισσότερων από 7.000 ανθρώπων από την έναρξη των διαδηλώσεων στα τέλη Δεκεμβρίου.

Οι δολοφονίες έχουν προκαλέσει δεύτερο κύμα λαϊκής οργής. Πολλοί Ιρανοί φωνάζουν αντικυβερνητικά συνθήματα από τα παράθυρά τους τη νύχτα. Παραδοσιακές τελετές πένθους μετατρέπονται σε ευκαιρίες για φίλους και συγγενείς των θυμάτων να εκφράσουν την αντίθεσή τους στο καθεστώς.

Διαβάστε ακόμη 

Το κράτος ζητά συνέπεια αλλά… χρωστά 3,2 δισ. ευρώ!

Βατικανό: Από τον Άγιο Πέτρο στη Wall Street με τη σφραγίδα του Πάπα και της Morningstar

Ελληνο-ινδικές σχέσεις: Πώς η χώρα μας ξεκλειδώνει τη μεγαλύτερη αγορά στον κόσμο

Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα