Ο 25χρονος Τζέιμς Βάνταλ μιλώντας στο CNBC, εξηγεί ότι το ενδιαφέρον του να γίνει ηλεκτρολόγος ξεκίνησε, κυριολεκτικά, όταν τεχνικοί επισκεύαζαν πρόσφατα την ηλεκτρική καλωδίωση στον τρίτο όροφο του σπιτιού του. «Τους ρώτησα πώς θα μπορούσα να μπω σε αυτό το επάγγελμα», αναφέρει.
Ένα από τα στοιχεία που του κέντρισαν το ενδιαφέρον ήταν η χειρωνακτική εργασία. «Στην αρχή δεν ήξερα πραγματικά τι ήθελα να κάνω. Πήγα στο πανεπιστήμιο και μετά το άφησα», είπε. «Για χρόνια άλλαζα δουλειές μέχρι που τελικά κατέληξα στα τεχνικά επαγγέλματα».
Σήμερα, ο Βάνταλ φοιτά στο Rosedale Technical College στο Πίτσμπεργκ. Μετά την ολοκλήρωση του προγράμματος διάρκειας 16 μηνών, το πρόγραμμα επαγγελματικής αποκατάστασης του κολεγίου συνήθως βοηθά τους αποφοίτους να βρουν απευθείας εργασία στον κλάδο, κάτι που γίνεται ολοένα πιο σπάνιο στη σημερινή αγορά εργασίας.
Οι φόβοι για τις θέσεις εργασίας
Καθώς η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται, οι ευκαιρίες για θέσεις junior επιπέδου για πτυχιούχους πανεπιστημίων μειώνονται. Πολλοί μεγάλοι εργοδότες έχουν ήδη ανακοινώσει μαζικές περικοπές προσωπικού, ενώ ορισμένοι ειδικοί κάνουν λόγο για την αρχή μιας ύφεσης στα επαγγέλματα γραφείου ή ακόμη και για μια «αποκάλυψη θέσεων εργασίας» που θα προκληθεί από την τεχνητή νοημοσύνη.
Ο φόβος είναι ότι όσο οι δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης βελτιώνονται, οι εταιρείες θα χρειάζονται λιγότερους εργαζομένους, οδηγώντας σε περισσότερες απολύσεις σε επαγγέλματα γραφείου και δημιουργώντας έναν «αρνητικό κύκλο χωρίς φυσικό φρένο», σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Citrini Research. Την ίδια στιγμή όμως, υπάρχει σημαντική έλλειψη εργαζομένων σε τεχνικά επαγγέλματα.
Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι πολλοί έμπειροι εργαζόμενοι συνταξιοδοτούνται, χωρίς να υπάρχουν αρκετοί νέοι για να τους αντικαταστήσουν. Το αποτέλεσμα είναι να αυξάνονται, όχι μόνο οι διαθέσιμες θέσεις εργασίας, αλλά και οι αποδοχές σε ορισμένους κλάδους.
Τα επαγγέλματα που δεν αντικαθίστανται εύκολα
«Τα τεχνικά επαγγέλματα είναι το «αουτσάιντερ» και ταυτόχρονα ιδιαίτερα ανθεκτικές στην τεχνητή νοημοσύνη», υπογραμμίζει η Βίκι Σαλέμι, ειδικός καριέρας στην πλατφόρμα εργασίας Monster. Όπως εξηγεί, αυτές οι δουλειές απαιτούν φυσική παρουσία και πρακτικές δεξιότητες, κάτι που τις καθιστά λιγότερο πιθανό να αυτοματοποιηθούν πλήρως ή να μεταφερθούν σε άλλη χώρα.
Επιπλέον, πολλές από αυτές συνδέονται με συνδικαλιστικές οργανώσεις, γεγονός που παρέχει μεγαλύτερη εργασιακή προστασία. Οι ηλεκτρολόγοι, για παράδειγμα, συγκαταλέγονται στις πιο καλοπληρωμένες τεχνικές ειδικότητες που βρίσκονται σήμερα σε ζήτηση, σύμφωνα με στοιχεία της ιστοσελίδας εργασίας Indeed.
«Εκεί βρίσκονται σήμερα οι δουλειές, και οι αμοιβές είναι καλές», δηλώνει η Σαλέμι. Σύμφωνα με το U.S. Bureau of Labor Statistics, ο μέσος ετήσιος μισθός των ηλεκτρολόγων στις ΗΠΑ το 2024 ήταν 62.350 δολάρια. Παράλληλα, η απασχόληση στον κλάδο αναμένεται να αυξηθεί κατά 9% μέσα στην επόμενη δεκαετία, ρυθμός σημαντικά ταχύτερος από τον μέσο όρο όλων των επαγγελμάτων.
Νεότερα στοιχεία για το 2025 δείχνουν ότι τα εβδομαδιαία μεσαία εισοδήματα των ηλεκτρολόγων φτάνουν τα 1.376 δολάρια, περίπου δηλαδή, 14% υψηλότερα από τον εθνικό μέσο όρο.
Το «κύμα συνταξιοδότησης»
Ένα ακόμη πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο κλάδος είναι το λεγόμενο «κύμα συνταξιοδότησης». Κάθε χρόνο συνταξιοδοτούνται περισσότεροι ηλεκτρολόγοι από όσους εισέρχονται στο επάγγελμα. «Βρισκόμαστε μπροστά σε μια μεγάλη περίοδο συνταξιοδοτήσεων», υποστηρίζει ο Ίαν Άντριους, αντιπρόεδρος εργασιακών σχέσεων στην National Electrical Contractors Association, ένωση που εκπροσωπεί τον κλάδο των ηλεκτρολογικών εργολάβων.
«Στην πλευρά των συνδικάτων χάνουμε περίπου 20.000 ηλεκτρολόγους τον χρόνο, ενώ υπάρχουν περίπου 80.000 ανοιχτές θέσεις», εξηγεί στο CNBC. «Η ζήτηση για εξειδικευμένη εργασία είναι στο υψηλότερο επίπεδο που έχουμε δει ποτέ». Παρόμοια άποψη εξέφρασε και ο πρώην δήμαρχος του Σικάγου Ραμ Εμάνουελ, σε συζήτηση στο Brookings Institution.
«Μεγάλες βιομηχανίες στη χώρα δεν μπορούν να βρουν εργαζομένους για να καλύψουν θέσεις», είπε. «Τα τεχνικά επαγγέλματα μπορούν να προσφέρουν μια παραγωγική επαγγελματική ζωή που η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να καταστρέψει».
Οι νέοι στρέφονται στις τεχνικές ειδικότητες
Πολλοί νέοι φαίνεται να το έχουν ήδη αντιληφθεί. Σύμφωνα με τον Άντριους, οι αιτήσεις για προγράμματα μαθητείας έχουν αυξηθεί κατά περίπου 70% από το 2022. Στο Rosedale Technical College, όπου οι φοιτητές μπορούν επίσης να σπουδάσουν τεχνολογία αυτοκινήτων, μηχανική diesel, ξυλουργική, συγκόλληση και άλλες τεχνικές ειδικότητες, οι εγγραφές έχουν αυξηθεί κατά 36% τα τελευταία πέντε χρόνια.
«Πιστεύω ότι είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να ξεκινήσει κάποιος την καριέρα του, να εκπαιδευτεί και να είναι πλήρως προετοιμασμένος για το επάγγελμα που θα ακολουθήσει», λέει ο Βάνταλ. «Ειδικά σε κάτι όπως τα ηλεκτρολογικά, πρέπει πραγματικά να ξέρεις τι κάνεις».
Το κόστος σπουδών οδηγεί σε αλλαγή πορείας
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας που οδηγεί πολλούς νέους προς τεχνικές σχολές είναι το κόστος της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης είναι συνήθως πολύ φθηνότερα από ένα τετραετές πανεπιστήμιο. Το αυξανόμενο κόστος της ανώτατης εκπαίδευσης και τα φοιτητικά δάνεια που τη συνοδεύουν οδηγούν όλο και περισσότερους φοιτητές σε πιο σύντομα προγράμματα εκπαίδευσης, σύμφωνα με έρευνες.
Στα δημόσια πανεπιστήμια τετραετούς φοίτησης στις ΗΠΑ, τα δίδακτρα και τα τέλη για το ακαδημαϊκό έτος 2025-2026 άγγιξαν κατά μέσο όρο τα 11.950 δολάρια για φοιτητές εντός πολιτείας. Στα ιδιωτικά πανεπιστήμια το αντίστοιχο ποσό αγγίζει περίπου τα 45.000 δολάρια. Αντίθετα, στα δημόσια διετή ιδρύματα, το μέσο κόστος διδάκτρων και τελών είναι περίπου 4.150 δολάρια, σύμφωνα με το College Board. Παράλληλα, όλο και περισσότερες πολιτείες έχουν θεσπίσει προγράμματα που προσφέρουν δύο χρόνια δωρεάν φοίτησης σε κοινοτικά κολέγια ή επαγγελματικές σχολές.
Μετατόπιση στην εκπαίδευση
Παρότι η συνολική εγγραφή φοιτητών στα πανεπιστήμια εξακολουθεί να αυξάνεται, η ανάπτυξη προέρχεται κυρίως από τα κοινοτικά κολέγια και τα σύντομα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης. Σύμφωνα με το National Student Clearinghouse Research Center, οι εγγραφές σε σεμινάρια προγράμματα διετούς φοίτησης αυξήθηκαν περίπου κατά 2% το φθινόπωρο του 2025, ενώ οι εγγραφές σε προγράμματα τετραετούς φοίτησης σημείωσαν αύξηση λιγότερη από 1%. Σήμερα, τα κοινοτικά κολέγια φιλοξενούν περίπου 752.000 φοιτητές σε προγράμματα πιστοποιητικών, αριθμός αυξημένος κατά 28% μέσα σε μόλις τέσσερα χρόνια.
Διαβάστε ακόμη
Σαρωτικός έλεγχος στα Airbnb: Η εφορία ανοίγει τα στοιχεία από τις πλατφόρμες
Πώς κινείται τώρα η κτηματαγορά – Αυξημένο ενδιαφέρον για αγορά σπιτιού
Δημόσιο Χρέος: «Καμπανάκι» λόγω αύξησης του κόστους εξυπηρέτησης
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα