Νέες προβλέψεις του ΟΟΣΑ για το δημογραφικό καταγράφουν δραματική επιδείνωση της αναλογίας νέων προς ηλικιωμένους, με τον δείκτη να έχει υποχωρήσει από 1 προς 10 τη δεκαετία του 1960 σε 1 προς 3 σήμερα και να εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 1 προς 2 μέσα στις επόμενες δύο έως τρεις δεκαετίες. Οι εκτιμήσεις παρουσιάστηκαν στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, όπου στελέχη του ΟΟΣΑ προειδοποίησαν ότι η γήρανση του πληθυσμού εξελίσσεται «σιωπηλά», αλλά ασκεί ολοένα μεγαλύτερη πίεση στις οικονομίες, στα ασφαλιστικά συστήματα και στα δημόσια οικονομικά.
Ο Οικονομικός Σύμβουλος του ΟΟΣΑ Τόμας Κόζλουκ εξήγησε ότι η μείωση των γεννήσεων και η συρρίκνωση του εργατικού δυναμικού οδηγούν σε μια πραγματικότητα όπου ολοένα λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να στηρίζουν μέσω εισφορών και φορολογίας έναν αυξανόμενο αριθμό ηλικιωμένων. Ενώ το 1960 αντιστοιχούσαν 10 εργαζόμενοι για κάθε άτομο άνω των 65 ετών, σήμερα αντιστοιχούν μόλις 3 και στο μέλλον αναμένεται να μειωθούν σε 2.
Οι εξελίξεις αυτές αναμένεται να έχουν σοβαρές συνέπειες για τα ασφαλιστικά συστήματα, καθώς αυξάνονται οι δαπάνες για συντάξεις και υγεία. Στην Ελλάδα, τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης συνδέονται ήδη με το προσδόκιμο ζωής και επανεξετάζονται ανά τριετία. Η επόμενη αξιολόγηση θα γίνει το 2027, με βάση τα στοιχεία της περιόδου 2016-2026, αν και τα πρώτα δεδομένα δεν δείχνουν ακόμη αύξηση που να δικαιολογεί άμεση αναπροσαρμογή. Ωστόσο, για την περίοδο 2029-2030 θεωρείται ιδιαίτερα πιθανή νέα αύξηση στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.
Σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, η γήρανση του πληθυσμού εντείνει την πίεση στα συνταξιοδοτικά συστήματα τύπου pay-as-you-go, όπου οι σημερινοί εργαζόμενοι χρηματοδοτούν τις τρέχουσες συντάξεις μέσω εισφορών και φορολογίας.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η πορεία του δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων, που αποτυπώνει τη σχέση των ατόμων άνω των 65 ετών με τον πληθυσμό παραγωγικής ηλικίας. Στην Ελλάδα ο δείκτης αναμένεται να ξεπεράσει το 70% έως το 2050, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε 100 πολίτες ηλικίας 20-64 ετών θα καλούνται να στηρίζουν περίπου 70 ηλικιωμένους, έναντι περίπου 40 σήμερα.
Παράλληλα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το δημογραφικό πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στις συντάξεις, αλλά επηρεάζει άμεσα την αγορά εργασίας, την παραγωγικότητα και τη συνολική αναπτυξιακή πορεία των οικονομιών.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογραμμίστηκε η ανάγκη χάραξης σαφούς στρατηγικής: είτε με πολιτικές ενίσχυσης της γεννητικότητας για τη διατήρηση του πληθυσμού είτε με επενδύσεις στην εκπαίδευση, στην παραγωγικότητα και σε μεταρρυθμίσεις του κοινωνικού κράτους ώστε να αντισταθμιστούν οι επιπτώσεις της πληθυσμιακής συρρίκνωσης.
Διαβάστε ακόμη
Ισχυρό orderbook και γήρανση στόλου διαμορφώνουν τη νέα εικόνα σε bulkers και tankers (πίνακες)
Η τρέλα των NeeDoh: Αποθέματα ενός έτους εξαντλήθηκαν σε 9 εβδομάδες