Στο τέλος του έφτασε το πιλοτικό πρόγραμμα της ΔΥΠΑ για την εφαρμογή του νέου μοντέλου επιδόματος ανεργίας, με το οποίο καταργείται η ενιαία ενίσχυση και εισάγεται σύστημα υπολογισμού βάσει μισθού, ενσήμων και διάρκειας ανεργίας αλλάζοντας συνολικά τη φιλοσοφία στήριξης των ανέργων.
Το ύψος του νέου επιδόματος μπορεί να ανέλθει έως και 1.375 ευρώ τον μήνα για άνεργους που έχουν διανύσει πολλά χρόνια ασφάλισης με ικανοποιητικό μισθό. Στο πιλοτικό πρόγραμμα εντάχθηκαν 15.000 άνεργοι, όπως προέβλεπε το πλάνο χρηματοδότησης με 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η επιλογή τους έγινε με τη μέθοδο της Τυχαιοποιημένης Ελεγχόμενης Δοκιμής, λαμβάνοντας υπόψη κριτήρια ηλικίας, φύλου και τόπου κατοικίας, υπό την προϋπόθεση ότι το νέο επίδομα ανεργίας που θα λάμβαναν οι δικαιούχοι θα ήταν υψηλότερο συνολικά από το υφιστάμενο.
Ο αλγόριθμος υπολόγιζε αυτόματα το επίδομα τόσο με τα σημερινά δεδομένα (σήμερα το επίδομα ανεργίας μετά την αύξηση του κατώτατου μισθού είναι 565 ευρώ) όσο και με το νέο καθεστώς. Αν ο άνεργος λαμβάνει υψηλότερο επίδομα με το νέο σύστημα, αυτόματα προεπιλέγεται. Κάθε δικαιούχος μετά την ένταξή του στην πιλοτική επιδότηση πληρώνεται μηνιαία, ενώ από τον Απρίλιο του 2025 που ξεκίνησε το πρόγραμμα και μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί πληρωμές ύψους 63.358.649,30 ευρώ.
Αυτή την περίοδο ολοκληρώνονται οι αξιολογήσεις του προγράμματος από διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΟΣΑ ώστε να διαπιστωθεί κατά πόσο το νέο, πιο ευέλικτο και ανταποδοτικό σχήμα συμβάλλει ουσιαστικά στην ταχύτερη και ποιοτικότερη επανένταξη των ανέργων στην αγορά εργασίας. Με βάση τις αξιολογήσεις θα εξεταστούν οι δυνατότητες επέκτασης του νέου σχήματος στο σύνολο των ανέργων αφού εφαρμοστούν οι απαραίτητες προσαρμογές. Οι όποιες αποφάσεις για την καθολική εφαρμογή του νέου επιδόματος θα ληφθούν στο τέλος του 2026.
Αυτό που αξιολογείται είναι η επίδρασή του τόσο σε επίπεδο απασχολησιμότητας όσο και σε κοινωνικο-οικονομικό προκειμένου να διαμορφωθεί ένα σύστημα παροχών ανεργίας πιο αποτελεσματικό, πιο απλό, πιο δίκαιο και πιο ανταποδοτικό, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της σύγχρονης αγοράς εργασίας.
Σε κάθε περίπτωση, τα στοιχεία σύμφωνα με τη ΔΥΠΑ δείχνουν ότι το πρόγραμμα συμβάλλει ουσιαστικά στη στοχευμένη αναζήτηση και επανένταξη των ανέργων στην αγορά εργασίας. Ειδικότερα, με βάση τις μέχρι σήμερα αξιολογήσεις της πιλοτικής επιδότησης προκύπτει ότι το νέο σχήμα είναι ευνοϊκό για ανέργους που προέρχονται από σταθερές εργασιακές διαδρομές, ενώ έχει σημαντικά υψηλότερα οικονομικά οφέλη.
Επιπροσθέτως, αν και βραχυπρόθεσμα δεν επιτυγχάνεται πιο άμεση επιστροφή των ανέργων στην εργασία, εντούτοις η αρνητική επίδραση είναι προσωρινή και εξασθενεί μετά τον έκτο μήνα, γεγονός που υποδηλώνει ότι δεν δημιουργούνται μόνιμα αντικίνητρα, αλλά παρέχεται χρόνος για πιο στοχευμένη αναζήτηση.
Σε δημοσιονομικό επίπεδο, φαίνεται ότι η επίδραση του νέου σχήματος μπορεί να λειτουργήσει θετικά ενισχύοντας την επιστροφή στην απασχόληση και την εξοικονόμηση πόρων για δημόσια κατανάλωση και δημόσιες επενδύσεις.
Πώς λειτουργεί το νέο μοντέλο
Το επίδομα αποτελείται από σταθερό και μεταβλητό ποσό, ενώ η διάρκεια επιδότησης μπορεί να φτάσει τους 24 μήνες, με την προϋπόθεση 175 ημερών ασφάλισης, ενισχύοντας όσους έχουν πληρώσει περισσότερες εισφορές και διαθέτουν μεγαλύτερη εργασιακή εμπειρία. Αντιστρόφως, όσο λιγότερα τα ένσημα και οι αποδοχές, τόσο μικρότερη θα είναι και η παροχή. Το νέο επίδομα, συγκριτικά με το τωρινό πλαίσιο, στηρίζει με μεγαλύτερο ποσό τους ανέργους τους πρώτους 6 μήνες καθώς είναι εμπροσθοβαρές -αρχικά ξεκινάει υψηλότερο και βαίνει μειούμενο ανά τρίμηνο-, δίνοντας κίνητρο για ταχύτερη επιστροφή στην εργασία. Ωστόσο, κανένας δικαιούχος δεν λαμβάνει χαμηλότερο ποσό από αυτό που θα έπαιρνε με το παλαιό σύστημα συνολικά τους 12 μήνες της ανεργίας.
Σήμερα το σύστημα βασίζεται σε δύο διαφορετικές παροχές: την τακτική επιδότηση της ανεργίας και το επίδομα μακροχρονίως ανέργων, που λειτουργούν με ξεχωριστά κριτήρια. Με το νέο μοντέλο οι δύο αυτές παροχές συγχωνεύονται σε ένα ενιαίο επίδομα, απλοποιώντας τη διαδικασία και μειώνοντας τον διοικητικό φόρτο. Το ανώτατο όριο του μηνιαίου επιδόματος που μπορεί να λάβει κάποιος δικαιούχος ισούται με το διπλάσιο του σταθερού μέρους της επιδότησης κατά το α’ τρίμηνο. Ως εκ τούτου, κατά την έναρξη της υλοποίησης της πιλοτικής επιδότησης (28/3/2025) το ανώτατο όριο ανερχόταν σε 1.297,50 ευρώ, ενώ με την αύξηση του κατώτατου μισθού από την 1η/4/2025 ανέρχεται σε 1.375 ευρώ.
«Με το πιλοτικό επίδομα κάναμε ένα αποφασιστικό βήμα», επισημαίνει στο «business stories» η διοικήτρια της ΔΥΠΑ Γιάννα Χορμόβα, «προκειμένου να περάσουμε από ένα οριζόντιο και στατικό μοντέλο στήριξης σε ένα πιο δίκαιο, ανταποδοτικό και ευέλικτο πλαίσιο που ανταποκρίνεται στις πραγματικές διαδρομές εργασίας των πολιτών.
Το γεγονός ότι 15.000 άνεργοι εντάχθηκαν στο νέο σχήμα μάς έδωσε μια ουσιαστική βάση δεδομένων και εμπειρίας, πάνω στην οποία μπορούμε να σχεδιάσουμε το επόμενο στάδιο πολιτικής. Αυτή την περίοδο βρισκόμαστε στη φάση της συνολικής αξιολόγησης του προγράμματος με κεντρικό άξονα την έννοια της απασχολησιμότητας. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσο το νέο, πιο ευέλικτο και ανταποδοτικό σχήμα συμβάλλει ουσιαστικά στην ταχύτερη και ποιοτικότερη επανένταξη των ανέργων στην αγορά εργασίας.
Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ότι δεν δημιουργούνται μόνιμα αντικίνητρα, ενώ παράλληλα παρέχεται ο αναγκαίος χρόνος για πιο στοχευμένη αναζήτηση εργασίας. Το 2026 θα είναι μια χρονιά μετάβασης. Στόχος μας είναι, με βάση τα συμπεράσματα της αξιολόγησης, να διαμορφώσουμε ένα μόνιμο, δικαιότερο και πιο αποτελεσματικό σύστημα επιδότησης ανεργίας, που θα στηρίζει ουσιαστικά τους πολίτες και θα ενισχύει τη βιώσιμη απασχόληση».
Σύμφωνα με τα στοιχεία ταξινόμησης των 15.000 ενταχθέντων στο πιλοτικό πρόγραμμα, οι περισσότεροι προέρχονται από την Αττική (4.152), ενώ ακολουθούν η Κεντρική Μακεδονία (2.630), η Κρήτη (1.423) και το Νότιο Αιγαίο (1.089). Οσο για την ταξινόμηση σε σχέση με το φύλο και την ηλικία, η μεγαλύτερη συγκέντρωση πληθυσμού εντοπίζεται στις ηλικίες 31-54 ετών, εκ των οποίων 4.732 είναι γυναίκες και 4.252 άνδρες.
Παράδειγμα 1
Υπάλληλος σούπερ μάρκετ με 17 συνολικά χρόνια ασφάλισης, ένα παιδί και μέσο μισθό εργασιακής ζωής 1.794 ευρώ εργαζόταν στον τελευταίο του εργοδότη για 39 μήνες. Με βάση το υφιστάμενο σύστημα επιδότησης θα επιδοτούνταν συνολικά με 7.942,52 ευρώ. Σύμφωνα με το σχήμα της πιλοτικής επιδότησης, θα επιδοτηθεί για 12 μήνες και το συνολικό ποσό που θα λάβει θα ανέλθει σε 10.613,67 ευρώ. Το μηνιαίο του επίδομα θα εκκινήσει από τα 1.089 ευρώ τον πρώτο μήνα επιδότησης και θα καταλήξει στα 562,15 ευρώ τον τελευταίο.
Παράδειγμα 2
Σερβιτόρος με 14 συνολικά χρόνια ασφάλισης, δύο παιδιά και μέσο μισθό εργασιακής ζωής 857,25 ευρώ εργαζόταν στον τελευταίο του εργοδότη για 63 μήνες. Με βάση το υφιστάμενο σύστημα επιδότησης θα επιδοτούνταν συνολικά με 8.650,99 ευρώ. Σύμφωνα με το σχήμα της πιλοτικής επιδότησης, θα επιδοτηθεί για 20 μήνες και η συνολική επιδότηση που θα λάβει θα ανέλθει σε 12.724,93 ευρώ. Το μηνιαίο επίδομά του θα εκκινήσει από τα 962 ευρώ τον πρώτο μήνα επιδότησης και θα καταλήξει στα 265,5 ευρώ τον τελευταίο.
Παράδειγμα 3
Υπάλληλος γραφείου με 4,5 συνολικά χρόνια ασφάλισης και μέσο μισθό εργασιακής ζωής 1.065,79 ευρώ εργαζόταν στον τελευταίο της εργοδότη για 48 μήνες. Με βάση το υφιστάμενο σύστημα θα επιδοτούνταν συνολικά με 7.210,27 ευρώ. Σύμφωνα με το σχήμα της πιλοτικής επιδότησης, θα επιδοτηθεί για 16 μήνες και η συνολική επιδότηση που θα λάβει θα ανέλθει σε 9.355,10 ευρώ. Το μηνιαίο επίδομά της θα εκκινήσει από τα 786 ευρώ τον πρώτο μήνα επιδότησης και θα καταλήξει στα 308,25 ευρώ τον τελευταίο.
Διαβάστε ακόμη
Πονοκέφαλος για την τραπεζική εποπτεία η αγορά ακινήτων
Αγορές: Γιατί το πιθανό τέλος του πολέμου στο Ιράν μπορεί να πυροδοτήσει νέα παγκόσμια αστάθεια
ACS: Ανεβάζει ταχύτητες όσο πλησιάζει η ώρα των αποφάσεων για το «χρυσό» deal
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα