Συνταξιούχοι που περιμένουν χρόνια για να δουν την επικουρική τους σύνταξη να εκδίδεται, φάκελοι ασφαλισμένων που εξακολουθούν να μεταφέρονται από υπηρεσία σε υπηρεσία και χιλιάδες υποθέσεις διαδοχικής ασφάλισης που «κολλούν» σε εσωτερικές διαδικασίες του e-ΕΦΚΑ συνθέτουν εδώ και χρόνια μία από τις μεγαλύτερες δυσλειτουργίες του ασφαλιστικού συστήματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, δύο υπηρεσίες που βρίσκονται σε απόσταση λίγων μόνο οικοδομικών τετραγώνων μπορεί να χρειαστούν ακόμη και δύο χρόνια για να ολοκληρώσουν την αλληλογραφία που απαιτείται για την πιστοποίηση ασφαλιστικού χρόνου και την τελική έκδοση επικουρικής σύνταξης.
Το πρόβλημα αφορά κυρίως τις συντάξεις με διαδοχική ασφάλιση, δηλαδή περιπτώσεις εργαζομένων που πέρασαν από περισσότερα του ενός ταμεία κατά τη διάρκεια του εργασιακού τους βίου. Πρόκειται πλέον για την πλειονότητα των ασφαλισμένων, καθώς ένας στους δύο εργαζόμενους έχει ασφαλιστεί σε δύο ή και περισσότερους φορείς επικουρικής ασφάλισης, όπως το ΕΤΕΑΜ, ο ΟΑΕΕ ή τα πρώην ειδικά ταμεία.
Σε αρκετές ακραίες περιπτώσεις, η αναμονή για την απονομή επικουρικής σύνταξης μπορεί να αγγίξει ακόμη και την τετραετία. Τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίζονται σε πρώην ταμεία μηχανικών, βενζινοπωλών, εμποροϋπαλλήλων και εργαζομένων μετάλλου, όπου σημαντικό μέρος του ασφαλιστικού ιστορικού παραμένει ακόμη σε φυσική μορφή, μέσα σε φακέλους και χαρτοκιβώτια. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να καθυστερούν τόσο οι καταμετρήσεις ενσήμων όσο και οι διαβιβάσεις στοιχείων μεταξύ υπηρεσιών.
Τι αλλάζει με τη νέα ρύθμιση
Το νέο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επιχειρεί να αλλάξει ριζικά τον τρόπο απονομής των επικουρικών συντάξεων, ενισχύοντας τα εργαλεία επιτάχυνσης του e-ΕΦΚΑ.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την αποκλειστική αρμοδιότητα έκδοσης της επικουρικής σύνταξης. Πλέον, υπεύθυνο για ολόκληρη τη διαδικασία θα είναι το τελευταίο ταμείο στο οποίο υπάγεται ο ασφαλισμένος κατά την υποβολή της αίτησης, ανεξάρτητα από τα προηγούμενα ταμεία στα οποία είχε ασφαλιστεί.
Στην πράξη, η ρύθμιση καταργεί τη χρονοβόρα εσωτερική αλληλογραφία ανάμεσα στις υπηρεσίες για τον προσδιορισμό αρμοδιότητας. Η αίτηση θα παραμένει στο τελευταίο ταμείο και εκεί θα εξετάζεται συνολικά ο χρόνος διαδοχικής επικουρικής ασφάλισης, ο οποίος πλέον θα αντιμετωπίζεται ως ενιαίος εντός του κλάδου επικουρικής ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ.
Η προηγούμενη παρέμβαση του νόμου 5078/2023, που επέτρεπε την απονομή επικουρικής σύνταξης με βάση τη συμπλήρωση 15ετίας, είχε ήδη επιταχύνει αρκετές διαδικασίες. Ωστόσο, δεν έλυσε πλήρως το πρόβλημα.
Σε πολλές περιπτώσεις, οι συνταξιούχοι λάμβαναν αρχικά μόνο ένα μέρος της επικουρικής σύνταξης μέσω fast-track διαδικασίας, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία της 15ετίας, ενώ για την οριστική εκκαθάριση και την καταβολή του υπόλοιπου ποσού έπρεπε να περιμένουν ακόμη και δύο χρόνια.
Με τη νέα διάταξη, και ειδικότερα με το άρθρο 110, επιχειρείται η πλήρης απλοποίηση μιας από τις πιο περίπλοκες διαδικασίες του ασφαλιστικού συστήματος. Ο τελευταίος φορέας θα έχει πλέον πλήρη ευθύνη τόσο για τη θεμελίωση του δικαιώματος όσο και για τον υπολογισμό της σύνταξης.
Στόχος είναι η επικουρική σύνταξη να εκδίδεται σχεδόν άμεσα μετά την απονομή της κύριας σύνταξης.
Ψηφιοποίηση και νέο πληροφοριακό σύστημα
Σύμφωνα με τον διοικητή του e-ΕΦΚΑ Αλέξανδρος Βαρβέρης, η κατάργηση της εσωτερικής αλληλογραφίας εκτιμάται ότι θα περιορίσει τον χρόνο απονομής των επικουρικών συντάξεων με διαδοχική ασφάλιση κατά τουλάχιστον τρεις μήνες.
Όπως σημειώνει, οι επικουρικές συντάξεις του Δημοσίου εκδίδονται ήδη σε ποσοστό άνω του 90% χωρίς μεγάλες καθυστερήσεις, ενώ οι εκκρεμείς υποθέσεις στον δημόσιο τομέα έχουν περιοριστεί κάτω από τις 1.000.
Αντίστοιχα, οι επικουρικές του πρώην ΙΚΑ απονέμονται πλέον μέσα σε έναν έως δύο μήνες από την έκδοση της κύριας σύνταξης.
Καθοριστικό ρόλο στην επιτάχυνση των διαδικασιών αναμένεται να παίξει και το πρόγραμμα ψηφιοποίησης του ασφαλιστικού αρχείου. Σύμφωνα με τη διοίκηση του φορέα, έχει ήδη ολοκληρωθεί η σάρωση 53 εκατομμυρίων εγγράφων που βρίσκονταν αποθηκευμένα σε κούτες και φυσικά αρχεία.
Το επόμενο στάδιο περιλαμβάνει τον έλεγχο και τη διόρθωση των δεδομένων, ώστε να ενσωματωθούν πλήρως στο ασφαλιστικό ιστορικό κάθε ασφαλισμένου.
Παράλληλα, μέσα στο καλοκαίρι αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία και το νέο ολοκληρωμένο πληροφοριακό σύστημα του e-ΕΦΚΑ, το οποίο θα διασυνδεθεί με το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ, επιτρέποντας την ψηφιακή επικοινωνία όλων των υπηρεσιών και την αυτόματη διασταύρωση στοιχείων εργασίας και ασφάλισης.
Πάγωμα επιτοκίων για οφειλές
Το ίδιο πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνει και νέα διετή παράταση στο πάγωμα των επιτοκίων για ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ.
Η αναστολή της αύξησης παρατείνεται έως τις 12 Σεπτεμβρίου 2027, αντί της 12ης Σεπτεμβρίου 2025 που ίσχυε μέχρι σήμερα.
Με τη ρύθμιση αυτή, επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες προστατεύονται από περαιτέρω επιβάρυνση των οφειλών τους σε ένα περιβάλλον υψηλών επιτοκίων στην ευρωζώνη.
Έτσι, για χρέη που παραμένουν εκτός ρύθμισης, το επιτόκιο διατηρείται στο 8,5%, ενώ για τις οφειλές που έχουν ενταχθεί σε ρύθμιση το επιτόκιο παραμένει «κλειδωμένο» στο 5,5%, στα επίπεδα δηλαδή που ίσχυαν τον Σεπτέμβριο του 2022.
Διαβάστε ακόμη
Ποιες είναι οι 16 εταιρείες που ελέγχουν το 25% του ελληνόκτητου στόλου
Σόλομον (Goldman Sachs): Οι φόβοι για «Αποκάλυψη» στην αγορά εργασίας λόγω AI είναι υπερβολικοί
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα