Με άρθρο γνώμης του στους New York Times, ο διευθύνων σύμβουλος της Goldman Sachs, Ντέιβιντ Σόλομον, εκτιμά ότι οι προβλέψεις για μαζική ανεργία εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης είναι υπερβολικές, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική οικονομία έχει αποδείξει επανειλημμένα πως μπορεί να προσαρμόζεται σε τεχνολογικές ανατροπές και να δημιουργεί νέες θέσεις εργασίας.
Σε συζητήσεις που είχε τους τελευταίους μήνες με εκατοντάδες επιχειρηματικούς ηγέτες, ο Σόλομον διαπίστωσε έναν έντονο διχασμό στις απόψεις για την τεχνητή νοημοσύνη. Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι προειδοποιούν για μια «αποκάλυψη» στην αγορά εργασίας και εκτεταμένη ανεργία. Από την άλλη, όσοι βλέπουν μια νέα εποχή παραγωγικότητας και προόδου για την κοινωνία.
Ο ίδιος δηλώνει ξεκάθαρα ότι ανήκει στη δεύτερη κατηγορία, αν και αναγνωρίζει ότι η μετάβαση δεν θα είναι ανώδυνη.
«Θα αναστατώσει η τεχνητή νοημοσύνη την αγορά εργασίας; Αναμφίβολα», σημειώνει. «Όπως κάθε μεγάλη τεχνολογική μετάβαση στην ιστορία, θα δημιουργήσει νέες προκλήσεις, ιδιαίτερα επειδή διαχωρίζει την εργασία από την παραγωγικότητα σε βαθμό που δεν έχουμε ξαναδεί. Ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν μακρά ιστορία δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας ως απάντηση στις ανατροπές, από τον εξηλεκτρισμό των αρχών του 20ού αιώνα έως την ψηφιακή επανάσταση της δεκαετίας του 1990».
Η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει τις δουλειές γραφείου
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μεταμορφώσει την καθημερινότητα και τον τρόπο εργασίας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις των οικονομολόγων της Goldman Sachs, μέσα στην επόμενη δεκαετία η AI θα μπορούσε να αυτοματοποιήσει έως και το 25% των σημερινών ωρών εργασίας.
Η επίδραση αναμένεται να είναι εντονότερη στα επαγγέλματα γραφείου. Λογιστές, τραπεζίτες, δικηγόροι και άλλοι εργαζόμενοι στον τομέα των υπηρεσιών είναι πιθανό να δουν σημαντικό μέρος των καθημερινών καθηκόντων τους να εκτελείται πλέον από αλγορίθμους και έξυπνα συστήματα.
Αντίθετα, παραμένει πιο δύσκολο να εκτιμηθεί η επίδραση σε επαγγέλματα που απαιτούν φυσική παρουσία και χειρωνακτική εργασία, όπως η εστίαση, οι κατασκευές ή οι προσωπικές υπηρεσίες.
Μελέτη του Πανεπιστημίου Στάνφορντ δείχνει ήδη ότι στα επαγγέλματα που είναι περισσότερο εκτεθειμένα στην αυτοματοποίηση, όπως η μηχανική λογισμικού και η εξυπηρέτηση πελατών, οι θέσεις εργασίας εισαγωγικού επιπέδου έχουν μειωθεί κατά 16% σε σχέση με επαγγέλματα που επηρεάζονται λιγότερο από την τεχνολογία.
Νέες θέσεις εργασίας από τα data centers
Ο Σόλομον υποστηρίζει, ωστόσο, ότι η συζήτηση δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στις θέσεις εργασίας που χάνονται.
Όπως επισημαίνει, η εκρηκτική ανάπτυξη των data centers που απαιτούνται για την υποστήριξη της τεχνητής νοημοσύνης έχει δημιουργήσει περισσότερες από 200.000 θέσεις εργασίας στις κατασκευές από το 2022 μέχρι σήμερα.
Η λογική είναι ότι ενώ η AI θα εξαλείψει ορισμένους ρόλους, θα δημιουργήσει νέες ανάγκες σε άλλους τομείς. Η ίδια η Goldman Sachs, όπως αναφέρει, μπορεί να χρειάζεται λιγότερους εργαζόμενους σε διαδικασίες κανονιστικής συμμόρφωσης ή ένταξης νέων πελατών, αλλά ταυτόχρονα να αυξάνει τις προσλήψεις τραπεζιτών, διαχειριστών κεφαλαίων και traders που βρίσκονται σε συνεχή επαφή με τους πελάτες.
Τα μαθήματα της ιστορίας
Ο επικεφαλής της Goldman Sachs αναγνωρίζει ότι κάθε τεχνολογική μετάβαση συνοδεύεται από κοινωνικό κόστος.
Υπενθυμίζει ότι η Βιομηχανική Επανάσταση βελτίωσε τελικά το βιοτικό επίπεδο, αλλά προηγήθηκαν δεκαετίες σκληρής εργασίας σε εργοστάσια και ορυχεία, καθώς και δύσκολες συνθήκες διαβίωσης στα ταχέως αναπτυσσόμενα αστικά κέντρα.
Αντίστοιχα, τις τελευταίες δεκαετίες, η αυτοματοποίηση και η μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων στο εξωτερικό οδήγησαν σε μεγάλη συρρίκνωση της βιομηχανικής απασχόλησης στις Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές δυσκολίες σε πολλές κοινότητες.
Παρά τα προβλήματα αυτά, ο Σόλομον τονίζει ότι το συνολικό βιοτικό επίπεδο των Αμερικανών έχει βελτιωθεί θεαματικά.
Όταν γεννήθηκε το 1962, ο κλιματισμός ήταν πολυτέλεια για τον μέσο πολίτη. Σήμερα αποτελεί βασικό αγαθό σχεδόν για κάθε νοικοκυριό. Στη δεκαετία του 1950 μόνο λίγες μεγάλες εταιρείες, όπως η IBM, διέθεταν υπολογιστές. Πλέον, περίπου το 90% των Αμερικανών ενηλίκων έχει στην τσέπη του ένα smartphone με υπολογιστική ισχύ που ξεπερνά κατά πολύ εκείνη των παλαιότερων συστημάτων.
Παράλληλα, το παγκόσμιο προσδόκιμο ζωής έχει αυξηθεί από τα 32 έτη το 1900 σε περισσότερα από 70 έτη σήμερα.
Η απασχόληση αυξάνεται ταχύτερα από τον πληθυσμό
Ο Σόλομον υπογραμμίζει επίσης ότι η απασχόληση στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκε ταχύτερα από τον πληθυσμό τις τελευταίες δεκαετίες.
Από το 1962 έως σήμερα, η πολιτική απασχόληση έχει αυξηθεί περίπου κατά 145%, ενώ ο πληθυσμός ηλικίας άνω των 16 ετών αυξήθηκε κατά 128%.
Κατά την ίδια περίοδο, ορισμένοι κλάδοι συρρικνώθηκαν, ενώ άλλοι αναπτύχθηκαν εντυπωσιακά. Η μεταποίηση έχασε περίπου τρία εκατομμύρια θέσεις εργασίας, όμως ο τομέας της υγείας απασχολεί πλέον περισσότερους από 18 εκατομμύρια εργαζομένους.
«Η αμερικανική οικονομία παραμένει η πιο καινοτόμος, δυναμική και επιχειρηματική στον κόσμο», σημειώνει.
Γιατί δεν βλέπει κατάρρευση της αγοράς εργασίας
Ο Σόλομον παρουσιάζει τρεις βασικούς λόγους για τους οποίους θεωρεί ότι οι ΗΠΑ θα προσαρμοστούν και σε αυτή τη μετάβαση.
Πρώτον, η αυτοματοποίηση του 25% των ωρών εργασίας δεν σημαίνει εξαφάνιση του 25% των θέσεων εργασίας. Αντίθετα, οι εργαζόμενοι θα αφιερώνουν τον χρόνο τους σε πιο παραγωγικές δραστηριότητες.
Θυμάται ότι όταν ξεκίνησε ως αναλυτής στη Goldman Sachs, χρειαζόταν περίπου έξι ώρες για να δημιουργήσει ένα απλό γράφημα απόδοσης μιας μετοχής, αναζητώντας στοιχεία σε παλιά φύλλα της Wall Street Journal. Σήμερα, η ίδια εργασία ολοκληρώνεται σε λίγα δευτερόλεπτα, χωρίς αυτό να έχει μειώσει τη συνολική ανάγκη για ανθρώπινο δυναμικό.
Δεύτερον, υποστηρίζει ότι το γεγονός πως μια εργασία μπορεί τεχνολογικά να αντικατασταθεί δεν σημαίνει ότι θα εξαφανιστεί. Η τηλεόραση δεν κατήργησε τη ζωντανή ψυχαγωγία, ενώ το διαδίκτυο δεν εξαφάνισε τους μεσίτες ακινήτων ή τους γυμναστές. Αντίθετα, συχνά ανέδειξε ακόμη περισσότερο την αξία τους.
Αναφέρει μάλιστα ότι παρά τα ΑΤΜ, την ψηφιακή τραπεζική και τις συγχωνεύσεις στον κλάδο, η απασχόληση στις εμπορικές τράπεζες παραμένει περίπου στα ίδια επίπεδα με εκείνα των μέσων της δεκαετίας του 1990.
Τρίτον, θεωρεί ότι η αμερικανική αγορά εργασίας είναι εξαιρετικά ευέλικτη. Παρότι οι καθαρές νέες θέσεις εργασίας ανέρχονται σε μερικά εκατομμύρια ετησίως, οι αμερικανικές επιχειρήσεις δημιουργούν και καταργούν συνολικά μεταξύ 25 και 35 εκατομμυρίων θέσεων κάθε χρόνο.
Ο ρόλος της πολιτείας
Ο επικεφαλής της Goldman Sachs παραδέχεται ότι η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να καταργήσει θέσεις εργασίας με ταχύτερο ρυθμό από προηγούμενες τεχνολογικές αλλαγές.
Σε αυτή την περίπτωση, υποστηρίζει ότι η δημόσια πολιτική πρέπει να ανταποκριθεί χρηματοδοτώντας προγράμματα επανεκπαίδευσης μεγάλης κλίμακας και ενθαρρύνοντας την ανάπτυξη τεχνολογιών που ενισχύουν τους εργαζομένους αντί να τους αντικαθιστούν.
Κατά την άποψή του, η προσαρμογή απαιτεί στενή συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Το κράτος πρέπει να επενδύσει περισσότερο στην επαγγελματική εκπαίδευση και στα κοινοτικά κολέγια, ενώ οι επιχειρήσεις οφείλουν να βοηθήσουν τους εργαζομένους να αναβαθμίσουν τις δεξιότητές τους.
Ο Σόλομον καταλήγει ότι η ιστορία δείχνει πως η αμερικανική οικονομία μπορεί να προσαρμόζεται στις μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές και υπενθυμίζει πως ακόμη και οι πιο διάσημες προβλέψεις συχνά διαψεύδονται.
Φέρνει ως παράδειγμα τον οικονομολόγο Τζον Μέιναρντ Κέινς, ο οποίος το 1930 είχε προβλέψει ότι μέχρι το 2030 οι άνθρωποι θα εργάζονταν μόλις 15 ώρες την εβδομάδα.
Η πρόβλεψη αυτή δεν επιβεβαιώθηκε, αλλά για τον επικεφαλής της Goldman Sachs αποτελεί υπενθύμιση ότι οι φόβοι για μια «Αποκάλυψη» στην αγορά εργασίας μπορεί να υποτιμούν τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης να ενισχύσει την παραγωγικότητα και να αναζωογονήσει την οικονομική ανάπτυξη.
Διαβάστε ακόμη
ΔΝΤ: Βαρίδι για την ανάπτυξη τα παλιά κόκκινα δάνεια (πίνακες)
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.