Η πανδημία μπορεί να απομακρύνθηκε από τις πρώτες σελίδες των ειδήσεων, αλλά η σφραγίδα της μένει έντονα στο πώς οργανώνουμε την καθημερινότητά μας. Μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές που επέφερε στις επαγγελματικές συνήθειες είναι η πλήρης ή μερική απεξάρτηση από το γραφείο. Όλο και περισσότεροι εργαζόμενοι δεν δεσμεύονται από μία σταθερή τοποθεσία για να παράγουν έργο — και αυξάνει σύμφωνα με μελέτες η επιλογή να εργάζονται από το εξοχικό, από νησιά, βουνά ή χωριά με φυσική ομορφιά. Αυτό δεν είναι απλώς ένα lifestyle trend. Η μετάβαση σε ευέλικτους χώρους εργασίας εξ αποστάσεως, συχνά πολύ πιο κοντά στη φύση, αγγίζει βαθύτερες οικονομικές και κοινωνικές αντιθέσεις: μειώνει τα σταθερά έξοδα διαβίωσης, επηρεάζει την αξία της κατοικίας σε αστικές και αγροτικές περιοχές και αλλάζει τον χάρτη του τουρισμού και της φιλοξενίας.
Η ιδέα είναι απλή: γιατί να αναγκάζεσαι να ζεις και να δουλεύεις με αστικό κόστος, όταν μπορείς να συνδυάσεις επαγγελματική παραγωγικότητα με αυξημένη ποιότητα ζωής, αξιοποιώντας φυσικά περιβάλλοντα και λιγότερο επιβαρυμένα οικονομικά περιβάλλοντα; Η τάση αυτή δεν αφορά μόνο ελεύθερους επαγγελματίες· αφορά επίσης εργαζόμενους σε εταιρείες που υιοθετούν μοντέλα υβριδικής εργασίας με πλήρη τεχνολογική υποστήριξη.
Οικονομική ευελιξία και κόστος ζωής
Η πρώτη και πιο εμφανής επίδραση αυτής της αλλαγής είναι στο κόστος ζωής. Οι εργαζόμενοι που επιλέγουν να εγκαταλείψουν τις μεγαλουπόλεις και να εργαστούν εξ αποστάσεως από πιο φτηνές περιοχές μειώνουν άμεσα τα σταθερά τους κόστη — στέγαση, μετακινήσεις, καθημερινά έξοδα. Αυτό δεν είναι ευεργετικό μόνο για τα νοικοκυριά που βρίσκονται σε φάση οικονομικής αναδιάρθρωσης, αλλά δημιουργεί και νέες ευκαιρίες στις αγορές ακινήτων των περιοχών αυτών. Οι τιμές κατοικιών στις παραδοσιακά παραμελημένες αγροτικές ή μικροαστικές περιοχές έχουν αρχίσει να ανακάμπτουν, καθώς η ζήτηση για εξοχικά που μπορούν να φιλοξενήσουν εργαζόμενους αυξάνεται σταθερά.
Ταυτόχρονα, οι επιχειρηματίες στις περιοχές αυτές βλέπουν αύξηση στη ζήτηση υπηρεσιών φιλοξενίας, εστίασης, μεταφορών και τοπικών υπηρεσιών. Η τηλεργασία με φόντο τη φύση λειτουργεί εν μέρει ως μικρός εναλλακτικός τουρισμός όλο τον χρόνο, όχι μόνο σε περιόδους αιχμής, μειώνοντας την εποχικότητα και δίνοντας σταθερότητα στα εισοδήματα των παρόχων τοπικών υπηρεσιών.
Επιπτώσεις στις αγορές εργασίας και επιχειρηματικότητας
Η ευέλικτη εργασία από απομακρυσμένες τοποθεσίες δημιουργεί μια νέα δυναμική στην αγορά εργασίας. Οι επιχειρήσεις που παλιότερα λειτουργούσαν αποκλειστικά σε μεγάλες πόλεις τώρα αναδιαμορφώνουν τα μοντέλα πρόσληψης και λειτουργίας τους για να προσελκύσουν και να διατηρήσουν ταλέντα που δεν επιθυμούν να ζουν στο αστικό περιβάλλον. Αυτό ανοίγει την αγορά σε πληθυσμιακές ομάδες που μέχρι πρότινος αντιμετώπιζαν περιορισμούς λόγω κόστους κατοικίας, μετακίνησης ή άλλων σταθερών εξόδων.
Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η αύξηση της τηλεργασίας από την περιφέρεια σημαίνει μεγαλύτερη πρόσβαση σε εργατικό δυναμικό με διαφορετικές δεξιότητες, αλλά και την ανάγκη προσαρμογής του τρόπου λειτουργίας. Υπηρεσίες υποστήριξης από απόσταση, cloud λύσεις, ψηφιακή διαχείριση προσωπικού και εικονικές συνεργασίες γίνονται καθημερινότητα.
Πρόκληση για υποδομές και πολιτική
Η νέα αυτή τάση δεν έρχεται χωρίς προκλήσεις. Για να λειτουργήσει αποδοτικά, απαιτεί αξιόπιστη ψηφιακή υποδομή σε απομακρυσμένες περιοχές, συνδεσιμότητα υψηλών ταχυτήτων και πολιτικές στήριξης που μειώνουν τα εμπόδια για την εγκατάσταση και τη λειτουργία επιχειρήσεων και ελευθέρων επαγγελματιών εκεί. Χωρίς σταθερή πρόσβαση στο διαδίκτυο, ψηφιακά εργαλεία και υπηρεσίες υποστήριξης, η τηλεργασία σε φυσικά περιβάλλοντα μένει απλώς ένα ευοίωνο όραμα.
Κάποιες περιφέρειες ήδη ανταποκρίνονται με επενδύσεις σε υποδομές, φορολογικά κίνητρα και προγράμματα στήριξης νεοφυών επιχειρήσεων. Άλλες πάλι αντιμετωπίζουν δυσκολίες, είτε οικονομικές είτε γραφειοκρατικές, στο να προσαρμοστούν στο νέο αυτό περιβάλλον.
Επίδραση στον τουρισμό και στη μοριακή οικονομία των τοπικών κοινωνιών
Η τάση της εργασίας από αποστάσεως με φόντο τη φύση ξεφεύγει από τη στενή έννοια της επαγγελματικής λειτουργικότητας. Ενσωματώνεται σταδιακά στο ευρύτερο πλαίσιο του τουρισμού, καθώς πολλοί εργαζόμενοι συνδυάζουν την εργασία με εμπειρίες που κάποτε θεωρούνταν ταξίδια αναψυχής. Ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και καταλύματα προσφέρουν now long-stay πακέτα υπηρεσιών που περιλαμβάνουν ψηφιακή πρόσβαση, χώρους συνεργασίας και τοπικές εμπειρίες, δημιουργώντας μια νέα αγορά – αυτόν του «εργασιακού τουρισμού».
Οι συνέργειες μεταξύ τηλεργασίας και τοπικών οικονομιών ενισχύουν τη ροή κεφαλαίων σε περιοχές που μέχρι πρότινος ήταν εξαρτημένες από κλασικούς κύκλους τουρισμού, όπως η θερινή περίοδος, και δίνουν στα άτομα κίνητρο να επενδύσουν σε περιουσιακά στοιχεία σε αυτές τις περιοχές. Αυτή η επένδυση, είτε σε κατοικίες είτε σε μικρές επιχειρηματικές δραστηριότητες, ενδυναμώνει τη γεωγραφική και οικονομική ανάπτυξη εκτός των αστικών κέντρων.
Νέα δεδομένα στην αγορά εργασίας
Το μοντέλο εργασίας με φόντο τη φύση αναδιαμορφώνει όχι μόνο τον τρόπο που δουλεύουμε αλλά και το πώς αντιλαμβανόμαστε τον επαγγελματικό και προσωπικό χρόνο. Με την αύξηση της ευελιξίας, εργαζόμενοι που παλιότερα ένιωθαν εγκλωβισμένοι από δεσμεύσεις τόπου εργασίας, αποκτούν τη δυνατότητα να εξισορροπήσουν καλύτερα τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις με την ποιότητα ζωής. Αυτό ενδέχεται να επιφέρει μεγαλύτερη παραγωγικότητα, λιγότερο άγχος και καλύτερη μακροπρόθεσμη επαγγελματική απόδοση.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις που θα αγκαλιάσουν αυτή τη νέα πραγματικότητα αναμένεται να έχουν συγκριτικό πλεονέκτημα στην προσέλκυση ταλέντων, ενώ εκείνες που θα επιμείνουν σε παραδοσιακά γραφειακά μοντέλα ίσως βρεθούν αντιμέτωπες με δυσκολίες στην ανταγωνιστικότητά τους.
Διαβάστε ακόμη
Barclays: Τα ελληνικά ομόλογα αντέχουν και το πολιτικό ρίσκο παραμένει ελεγχόμενο
Η χρυσή εποχή των κατοικιδίων – Πώς η μοναξιά γεμίζει τα ταμεία μιας αναπτυσσόμενης αγοράς
Ενα καταφύγιο στα υψίπεδα του Θιβέτ που είναι εμπειρία ζωής
Για όλες τις υπόλοιπες ειδήσεις της επικαιρότητας μπορείτε να επισκεφτείτε το Πρώτο Θέμα