Πώς η Ελλάδα σε 2,5 μήνες έγινε μη επενδύσιμη σε ομόλογα και μετοχές

Του Δημήτρη Παφίλα

Σε πολύ δεινή θέση βρέθηκαν την περασμένη εβδομάδα οι ελληνικές χρηματιστηριακές που έχουν πελάτες ξένους καθώς οι τιμές των τραπεζών και των ελληνικών ομολόγων υποδείκνυαν ότι, η Ελλάδα δεν είναι ακόμη επενδύσιμη.

Το ελληνικό Δημόσιο και οι τράπεζες δεν είχαν εξασφαλίσει ακόμη την χρηματοδότηση τους, εξαιτίας της μη επίτευξης συμφωνίας μεταξύ Ελλάδας και δανειστών (σ.σ. η απόφαση για την επέκταση του Ela αναμενόταν την Πέμπτη το μεσημέρι).

Μέσα σε 2,5 μήνες του 2015 η Ελλάδα κατέστη μη επενδύσιμη, και αυτό φαίνεται πιο ξεκάθαρα όταν δεν γίνονται αποδεκτές από ξένους εισαγωγείς οι εγγυητικές επιστολές ελληνικών τραπεζών για μεγάλους ελληνικούς ομίλους (διυλιστήρια). Πιο ευκρινής είναι η εικόνα στις τράπεζες : Με τον χρόνο που χάθηκε στις συνομιλίες στην Ευρώπη , τα “κόκκινα” δάνεια αυξάνονται με τις καθυστερήσεις να ανεβαίνουν 400 εκατ. ευρώ τον μήνα. Εκ των πραγμάτων, οι τράπεζες θα χρειαστούν κεφάλαια και οι παλιοί επενδυτές δεν είναι διατεθειμένοι να “κάψουν” νέα κεφάλαια. Στο επόμενο εξάμηνο,όμως, θα κριθεί αν χρειαστούν τελικώς νέες αυξήσεις κεφαλαίου, όπως επισημαίνουν τραπεζίτες.
Το κύριο, όμως, πρόβλημα που αντιμετώπιζαν οι Έλληνες χρηματιστές, επιχειρηματίες κλπ στις συνομιλίες με τους ξένους ήταν οι πράξεις της ελληνικής κυβέρνησης: Ενώ θα ξεκινούσαν υποτίθεται οι συνομιλίες με τους ” θεσμούς” για να ληφθούν μέτρα, στην πράξη ο πρωθυπουργός και οι υπουργοί κήρυτταν τον ανένδοτο για τις γερμανικές αποζημιώσεις και την κατάσχεση του γερμανικού κτιρίου του Ινστιτούτου Γκαίτε.

Ουσιαστικά, οι ελληνικές χρηματιστηριακές βρέθηκαν σ ένα κενό : Δεν μπορούν να υποδείξουν αγορές ούτε σε ομόλογα, ούτε σε μετοχές. Μάλιστα, οι χαμηλές τιμές των ελληνικών τραπεζών έδειχναν κάτι πολύ χειρότερο, ότι, τα κεφάλαια του 2014 είχαν χαθεί, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά στέλεχος μεγάλης ελληνικής χρηματιστηριακής η οποία διαθέτει κυρίως ξένους επενδυτές.

Γιατί, όμως, η Ελλάδα είναι μη επενδύσιμη; Σε αντίθεση με το καλοκαίρι του 2012, σήμερα ακόμα δεν έχει ξεδιπλωθεί ένα ξεκάθαρο σχέδιο χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας. Ακόμη και για την δόση των 7,5 δισ. ευρώ οι προθέσεις της κυβέρνησης δεν είναι ξεκάθαρες και οι απαντήσεις του υπουργού οικονομικών είναι ήξεις- αφίξεις.

Όταν, όμως, έχει ξεκινήσει το πακέτο ποσοτικής χαλάρωσης στην Ευρώπη και η Ελλάδα βρίσκεται εκτός του προγράμματος, οι ξένοι επενδυτές δεν μπορούν να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα παρόλο που προσφέρουν αποδόσεις της τάξης του 10,6%. Αντίθετα, οι αποδόσεις στα υπόλοιπα ομόλογα της περιφέρειας εμφανίζουν ραγδαία αποκλιμάκωση. Το δεκαετές της Ιρλανδία κινείται στο 0,689% !! της Πορτογαλίας στο 1,55% και της Ισπανίας στο 1,055%. Όπως εξηγεί Έλληνας χρηματιστής ” Αν τα ελληνικά ομόλογα βρίσκονταν με απόδοση 20% πιθανότατα κάποιος να έπαιρνε το ρίσκο να αγοράσει ποντάροντας σε μια αποκλιμάκωση. Τώρα, όμως, που δεν έχουμε συμφωνία και η απόδοση είναι στο 10% κανένας δεν παίρνει το ρίσκο. Η απόδοση μπορεί να πάει στο 15%.” τονίζει.
Ακόμα πιο χειρότερη είναι η κατάσταση στις μετοχές των ελληνικών τραπεζών. Σε σύγκριση με τις αυξήσεις κεφαλαίου του 2014 οι βασικοί μέτοχοι που έλαβαν μέρος σ αυτές καταγράφουν απώλειες έως και 70-73%. Σε ορισμένες περιπτώσεις (Πειραιώς- Eurobank λ.χ.) οι τιμές δείχνουν ότι, τα χρήματα έχουν χαθεί ή καλύτερα τα κεφάλαια που τοποθετήθηκαν πέρυσι έχουν “καεί” οριστικά.

Oι μετοχές των τραπεζών Alpha Bank και Εθνικής κινούνται στο 0,50% της λογιστικής τους αξίας ενω αντίθετα Πειραιώς και Eurobank στο 0,30-033% καθώς διαθέτουν μεγαλύτερη έκθεση στα “κόκκινα” δάνεια. Ακριβώς, όπως δηλαδή διαπραγματεύονται τα ελληνικά ομόλογα, έτσι και οι ελληνικές τραπεζικές μετοχές, ενω φαίνονται φθηνές κανείς δεν προχωρά σε τοποθετήσεις. Όλοι φοβούνται ενα εγκλωβισμό, όταν έχουν επιλογές αφού οι ξένες αγορές καταγράφουν συνεχή ρεκόρ.

Ένα από τα εμπόδια είναι και η αποχώρηση μεγάλων επενδυτών (βλέπε Capital) οι οποίοι προχωρούν σε πωλήσεις μέσα στην αγορά, αρνούμενοι προς το παρόν να δώσουν την θέση τους με μια πώληση ενός πακέτου σ ότι αφορά λ. Χ την Eurobank. Στην Πειραιώς, οι πληροφορίες ήθελαν την πλήρη αποχώρηση του Capital, αλλά αυτό δεν επιβεβαιώθηκε από τα στοιχεία.

Παρά τις προσπάθειες ελληνικών χρηματιστηριακών να προσεγγίσουν το capital αυτό δεν επετεύχθη καθώς ήταν μεταξύ των κύριων επενδυτών, έτσι αυτοί που έχουν πρόσβαση στο capital είναι μόνο το Fairfax, o κ. W. Ross. Σύμφωνα, όμως, με πληροφορίες, η πώληση του πακέτου θα πραγματοποιηθεί σε υψηλότερες τιμές από τις τρέχουσες ( πάνω από τα 0,18 ) εξ ου και οι τιμές- στόχοι μετά τις ζημιές του 1,2 δισ. ευρώ.

Ποιοι βλέπουν φως στο τούνελ και αναζητούν κεφάλαια από το εξωτερικό

Παρά τα όσα άσχημα προεξοφλούνται αυτή την περίοδο στις τιμές των ελληνικών τραπεζών και ομολόγων – τουλάχιστον για το επόμενο εξάμηνο – στην ελληνική αγορά υπάρχουν ελάχιστοι Έλληνες επενδυτές με funds που βλέπουν φως στο τούνελ, βασιζόμενοι σε ένα θετικό σενάριο. Ότι, παρά την πολεμική της κυβέρνησης έναντι των Γερμανών δανειστών, στο τέλος θα υπογραφεί ένα πρόγραμμα για την χρηματοδότηση της Ελλάδας με αντάλλαγμα τις όποιες μεταρρυθμίσεις θα συμφωνήσει με τους θεσμούς η κυβέρνηση μέχρι τον Απρίλιο, ένα όριο που έθεσαν και ξένοι αξιωματούχοι.

Σύμφωνα με το συγκεκριμένο σενάριο, η κυβέρνηση του Σύριζα θα υπογράψει το νέο μνημόνιο και αργότερα ο “πόλεμος” δεν θα είναι με τους δανειστές, αλλά με το εσωτερικό του κόμματος. Σ αυτή την περίπτωση, όπως υπολογίζουν, οι βουλευτές που υποστηρίζουν την κυβέρνηση θα μειωθούν σε 128, αλλά θα λάβουν την ψήφο ανοχής απο τα κόμματα της Ν.Δ του ΠΑΣΟΚ και του Ποταμιού.

Παρά την πολιτική αναταραχή που κρύβεται στις παραπάνω εξελίξεις λοιπόν, οι ανωτέρω επενδυτές ποντάρουν στην επίτευξη συμφωνίας και στα κέρδη που θα καταγραφούν εφόσον ομαλοποιηθεί η χρηματοδοτική εικόνα της χώρας. Τα ίδια αυτά funds που στηρίζουν αυτό το σενάριο διαθέτουν σημαντική ρευστότητα καθώς από πέρυσι το καλοκαίρι προχωρούσαν σε ρευστοποιήσεις όταν είδαν ότι, η προηγούμενη κυβέρνηση έχασε τον έλεγχο στο εσωτερικό μετά τις ευρωεκλογές και το φιάσκο του φόρου ΕΝΦΙΑ.

Η τακτική τους απεδείχθη σωστή, καθώς πούλησαν σε υψηλότερες τιμές τις μετοχές και τώρα που το τοπίο φαίνεται “θολό” ξαναγοράζουν ποντάροντας σε μια περίοδο ομαλής διακυβέρνησης απο τον Σύριζα. Για να ενισχύσουν, μάλιστα, την δύναμη “πυρός” τους έχουν απευθυνθεί σε κεφάλαια του εξωτερικού ώστε να διαθέτουν περισσότερα κεφάλαια.
Εκτός από τις μετοχές εισηγμένων εταιρειών που ξαναγοράζουν έχουν κάνει τοποθετήσεις και σε τραπεζικές μετοχές ποντάροντας σε μια υψηλή αντίδραση τους – έως και 100% – στην περίπτωση μιας συμφωνίας.