H Επιτροπή Ανταγωνισμού, η υπόθεση Siemens και οι πολυεθνικές

Του Γιάννη Πετρίδη

Λίγο μετά τον Δεκαπενταύγουστο ο πρόεδρος της Επιτροπής Ανταγωνισμού Δημήτρης Κυριτσάκης (φωτ.) αποφάσισε εσπευσμένα να κάνει απολογισμό του έργου της και να ανακοινώσει ότι έπεται σειρά αποφάσεων για αγορές όπως η μπίρα, τα πετρελαιοειδή, τα καπνά, οι χαλυβουργίες.

Υποθέσεις που πολλές εξ αυτών έχει καταγγελθεί ότι αράχνιαζαν στα συρτάρια της Επιτροπής Ανταγωνισμού εδώ και καιρό και αφορούν κατά κύριο λόγο ισχυρές επιχειρήσεις πολυεθνικών συμφερόντων. Ποια μύγα του Αυγούστου τσίμπησε άραγε την επιτροπή και την έκανε ξαφνικά να θυμηθεί τις πολυεθνικές; Γιατί τέτοια επικοινωνιακή δραστηριότητα παραμονές εκλογών;

Για να δοθεί απάντηση χρειάζεται να θυμίσουμε ότι η επιτροπή έχει τη σπάνια διεθνώς πρωτοτυπία να έχει πρόσφατα καταδικαστεί τελεσίδικα από την Ελληνική Δικαιοσύνη γιατί κατέστρεψε μια μεσαία ελληνική εταιρεία ξενόγλωσσων βιβλίων, με τους χειρισμούς της στην υπόθεση του καρτέλ που λειτουργούσε στον συγκεκριμένο χώρο. Eπιδικάστηκε μάλιστα εις βάρος της και πρόστιμο ύψους περίπου 500.000 ευρώ. Η καταστροφή μιας μεσαίας ελληνικής επιχείρησης προς όφελος εν τέλει των offshore ανταγωνιστών της δεν είναι η μόνη περίπτωση με την οποία η επιτροπή δείχνει αυτή την ιδιότυπη αρνητική «προτίμηση» στις ελληνικές επιχειρήσεις σε σχέση με τις πανίσχυρες πολυεθνικές.

Το ίδιο δείχνει και η πολιτική των προστίμων που επιβάλλει η επιτροπή. Πρόστιμα που στην πλειονότητά τους αφορούν ελληνικές επιχειρήσεις, ενώσεις κ.λπ., με το μεγαλύτερο να έχει επιβληθεί στον 100% ελληνικό κλάδο της πτηνοτροφίας. Το υπέρογκο πρόστιμο των 40 εκατ. ευρώ είναι το μεγαλύτερο που έχει επιβληθεί στην Ευρώπη στον συγκεκριμένο κλάδο.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η ελληνική πτηνοτροφία κλήθηκε να πληρώσει για παρεμφερείς υποθέσεις 40 φορές περισσότερα από τη γαλλική και 70 φορές περισσότερα από τη βουλγαρική πτηνοτροφία, που είναι ο άμεσος ανταγωνιστής της.
Οσον αφορά στη γαλλική περίπτωση, αν και ήταν σχεδόν πανομοιότυπη με την ελληνική, τα πρόστιμα ήταν αναλογικά δεκάδες φορές μεγαλύτερα στην Ελλάδα. Το γιατί συνέβη αυτό εξηγείται αν ανατρέξει κανείς στο σκεπτικό που υιοθέτησε η γαλλική Αρχή Ανταγωνισμού, η οποία αναφέρει ρητά ότι αποφεύγει εξοντωτικές πρακτικές εις βάρος των εθνικών της κλάδων, γράφοντας: «Λαμβάνοντας υπόψη τη συλλογική δέσμευση σχεδόν όλων των παραγωγών στον κλάδο να δημιουργήσουν καρτέλ, η Αρχή Ανταγωνισμού, για λόγους γενικού συμφέροντος, αποφάσισε να αποστεί της συνήθους μεθόδου υπολογισμού και να επιβάλει πολύ πιο ήπια πρόστιμα στις εταιρείες αυτές».

Το χειρότερο όμως με την Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία τώρα «θυμήθηκε» τις πολυεθνικές, είναι ο ρόλος της στο μεγαλύτερο σκάνδαλο πολυεθνικής στην Ελλάδα, αυτό της Siemens. Η γερμανική εταιρεία απασχόλησε την επιτροπή για πλήθος παραβάσεων, ορισμένες εκ των οποίων αφορούσαν και στη λειτουργία των κανόνων ανταγωνισμού. Η κατηγορία ήταν για σύσταση καρτέλ ιδίως στον χώρο των τηλεπικοινωνιών εις βάρος του ΟΤΕ και παραβίαση των κανόνων ανταγωνισμού. Τι έκανε η Επιτροπή Ανταγωνισμού; Εφόσον είχε γίνει γνωστό, τίποτε. Ηταν απούσα ακόμα και από τις εξεταστικές επιτροπές της Βουλής, όταν στις αρχές του 2011 διαπίστωναν ότι «η εταιρεία Siemens και τα στελέχη της, οργανωμένα σε εγκληματική ομάδα, όπως περιγράφεται στο άρθρο 187 Π.Κ., συγκρότησαν έναν οργανωμένο καρτελικό μηχανισμό με μακροχρόνια προοπτική και συστηματική δράση».

Παρ’ όλα αυτά, η Επιτροπή Ανταγωνισμού παρέμεινε αδρανής, ακόμα κι όταν ο τότε πρωθυπουργός ζήτησε δημόσια από αυτή να ξεκινήσει έρευνα εις βάρος της Siemens για θέματα παραβίασης του ανταγωνισμού. Παρά τις ρητές εντολές της κυβέρνησης και τα συντριπτικά στοιχεία, η επιτροπή άφησε να περάσει ο χρόνος χωρίς να κάνει καμία ουσιαστική ενέργεια. Πώς εξηγεί την αδράνεια αυτή ο κ. Κυριτσάκης; Είναι ή δεν είναι διαφορετική η μεταχείριση που επιφύλαξε στην πολυεθνική Siemens σε σχέση με τις ελληνικές εταιρείες;