Α. Μπελλές: Ζητά νέο δάνειο 20 εκατ. ευρώ και δεν βάζει λεφτά για αυξήσεις

Μπορεί χθές, κατά την κοινή σύσκεψη στο υπουργείο Ανάπτυξης για τις ιχθυοκαλλιέργειες όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς- υπουργείο, τράπεζες, εταιρείες και εκπρόσωποι του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας- να συμφώνησαν ότι ο κλάδος στην Ελλάδα είναι βιώσιμος, ωστόσο το αδιέξοδο για τις μεγαλύτερες εταιρείες ιχθυοκαλλιεργειών στη χώρα μας, παραμένει με το σενάριο εξεύρεσης λύσης μέσα στον Απρίλιο να είναι μάλλον αισιόδοξο. Κοινή διαπίστωση στη χθεσινή σύσκεψη ήταν ότι τα χρονικά περιθώρια έχουν στενέψει επικίνδυνα και οι καθυστερήσεις θα αποβούν καταστροφικές για τον κλάδο στην Ελλάδα, σε μία περίοδο μάλιστα κατά την οποία η ανταγωνίστριά μας Τουρκία κερδίζει συνεχώς μερίδια αγοράς.  

Οι εκπρόσωποι των εταιρειών (Νηρέας, Σελόντα, Δίας Ιχθυοκαλλιέργειες αλλά και Ανδρομέδα) εκτίμησαν ότι οι άμεσες κεφαλαιακές ανάγκες των εταιρειών διαμορφώνονται αυτή την στιγμή στα πέριξ των 20 εκατ. ευρώ προκειμένου να εξυπηρετηθούν άμεσες ανάγκες ρευστότητας. Στο ‘’μέτωπο’’ των πιστωτριών τραπεζών δε φαίνεται να υπάρχει κοινή στάση, με κάποιες από τις τράπεζες, κατά τις πληροφορίες, (όπως π.χ. η Πειραιώς) να τηρούν πιο σκληρή στάση και κάποιες άλλες (π.χ. Alpha Bank) να εμφανίζεται πιο διαλλακτική. Οι τράπεζες θεωρούν μεν ότι η μετοχοποίηση των δανείων των εταιρειών του κλάδου μπορεί να είναι η λύση, ωστόσο εκτιμούν ότι οι μέτοχοι δεν τους παρέχουν επαρκή στοιχεία, την ίδια στιγμή που γενικότερα φαίνεται να υπάρχει συνολικό θέμα με τις αναδιαρθρώσεις εταιριών και να απαιτούνται αλλαγές στο πτωχευτικό δίκαιο.

Όπως προέκυψε από τη χθεσινή σύσκεψη πάντως, το σίγουρο είναι ότι μέχρι να βρεθεί λύση, στο μεσοδιάστημα οι εταιρείες χρειάζονται κεφάλαια κίνησης, ζητώντας από τις τράπεζες bridge financing για την κάλυψη άμεσων αναγκών τους κι επισημαίνοντας ότι θα επιστρέψουν τα κεφάλαια τον Ιούνιο. «Έχουμε ανοίξει τις εταιρείες μας, έχουμε δώσει τα στοιχεία και περιμένουμε από τις τράπεζες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Αρ. Μπελλές του ομίλου Νηρέα, ο οποίος επιθυμεί να κρατήσει τη διοίκηση του ομίλου ωστόσο δεν θέλει να βάλει χρήματα για αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Οι ελληνικές εταιρείες ιχθυοκαλλιέργειας υποστηρίζουν ότι ουσιαστικά «στραγγαλίζονται» λόγω των μεγάλων καθυστερήσεων στην έγκριση από τις πιστώτριες τράπεζες των σχεδίων αναδιάρθρωσης ή μετοχοποίησης των δανειακών τους υποχρεώσεων, ενώ η πλευρά των τραπεζών θεωρεί ότι τα προβλήματα ρευστότητας στον κλάδο δεν έχουν προκύψει λόγω της κρίσης.

Οι τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες ουσιαστικά ελέγχουν την ελληνική ιχθυοκαλλιέργεια. Στην εταιρεία Δίας,  ελέγχουν το 42,79% του μετοχικού κεφαλαίου και στη Σελόντα το 21%, ενώ στο Νηρέα,  οι τράπεζες δεν ελέγχουν μετοχές αλλά δάνεια 222 εκατ. ευρώ. Στη  Δίας, από το Σεπτέμβριο του 2013, οπότε κατέθεσε και την αίτηση υπαγωγής στο άρθρο 99 του Πτωχευτικού Κώδικα, έως σήμερα οι κεφαλαιακές του ανάγκες έχουν αυξηθεί δραματικά καθώς, όπως επισημάνθηκε χθές «το Σεπτέμβρη ήθελε 8 εκατομμύρια για να σωθεί και είχε ψάρια αξίας 40 εκατ. ευρώ. Τώρα θελει 50 εκατ. για να σωθεί» και μετά από ένα πεντάμηνο η εταιρεία δε γνωρίζει όχι μόνο αν θα μπορέσει να εξυπηρετήσει τα χρέη της, αλλά πώς θα αντεπεξέλθει γενικά.
 

H δυναμική του κλάδου

Σημειωτέον ότι οι ιχθυοκαλλιέργειες/υδατοκαλλιέργειες στην Ελλάδα αποτελούν κλάδο με έντονη δυναμική και εξωστρέφεια που μπορεί να καταστεί μοχλός ανάπτυξης για την ταλαιπωρημένη ελληνική οικονομία. Η καλλιέργεια και πώληση ιχθυηρών γενικά συνιστούν το δεύτερο σημαντικότερο εξαγωγικό προϊόν της χώρας (έπειτα από το λάδι και την ελιά) βάσει της πρόσφατης έκθεσης McKinsey, ενώ εντυπωσιακές είναι οι επιδόσεις του επιχειρηματικού αυτού τομέα στους αριθμητικούς δείκτες. Τα νούμερα μιλούν από μόνα τους:
– η χώρα μας παράγει 123.000 τόνους {στοιχεία της KontaliAnalyse για το 2013} ψαριού ετησίως (κατά πλειοψηφία τσιπούρα και λαβράκι), ποσό που αντιστοιχεί στο 50 % περίπου της διεθνούς αγοράς
– κάθε βδομάδα εξάγονται περίπου 2.000 τόνοι φρέσκιας ελληνική τσιπούρας και λαβρακιού οδικώς και αεροπορικώς σε περισσότερες από 30 χώρες ανά τον κόσμο
– το 80% της παραγωγής αυτής εξάγεται στο εξωτερικό, με τα ετήσια έσοδα να ανέρχονται σε 400 εκατ. ευρώ, ενώ ο συνολικός τζίρος φτάνει τα 500 εκατ.
– στην ελληνική αγορά δραστηριοποιούνται περί τις 65 εταιρείες, με τις 4 σημαντικότερες από αυτές να έχουν το 70% του τζίρου
– ο κλάδος απασχολεί περίπου 10.000 εργαζομένους

Παρά το δυναμισμό και την εξωστρέφειά του, ο κλάδος των ιχθυοκαλλιεργειών έχει βρεθεί σε αδιέξοδο, εξαιτίας του υπερδανεισμού τους και πλέον των ασφυκτικών πιέσεων που ασκούνται από τις τράπεζες. Γι’ αυτό και παρόλη την εντυπωσιακή παρουσία της ελληνικής ιχθυοπαραγωγής στην εγχώρια και –κυρίως– ξένη αγορά, δεν έχει παρατηρηθεί ανάλογη συμβολή του στην ανάκαμψη της εθνικής οικονομίας.
Tα τέσσερα μεγαλύτερα ονόματα του χώρου (Νηρεύς, Δίας, Σελόντα και Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες) βρίσκονται πλέον στη δυσμενή θέση να επιβαρύνονται με δανειακές υποχρεώσεις ύψους περίπου 600 εκατ. ευρώ. Οι εταιρείες, υποστηρίζουν ότι μία από τις αιτίες συσσώρευσης χρεών είναι η φύση της ιχθυοκαλλιεργητικής εργασίας που λόγω της μακράς παραγωγικής διαδικασίας (16-22 μήνες) απαιτεί αυξημένα κεφάλαια κίνησης, γεγονός που οδήγησε τις εταιρείες σε υψηλή δανειοδότηση.

Η οικονομική κρίση της χώρας, ωστόσο, και τα νέα δεδομένα που επέβαλε το Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας είχαν ως αποτέλεσμα να κλείσουν οι στρόφιγγες χρηματοδότησης, οι μεγάλες εταιρείες του κλάδου να αντιμετωπίσουν σοβαρότατα προβλήματα ρευστότητας, να αδυνατούν να πληρώσουν τα χρέη τους και να βρίσκονται μπροστά στο φάσμα της χρεωκοπίας.