Μηδενική ελληνική παρουσία στην κρουαζιέρα εν μέσω παγκόσμιας ανάπτυξης

 Του
Μηνά Τσαμόπουλου
 
 Η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει όχι το τρένο αλλά το…κρουαζιερόπλοιο της ανάπτυξης και μαζί με αυτό  εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ έσοδα. 
Οι μεγάλες εταιρείες κρουαζιέρας παρά τις απαισιόδοξες προβλέψεις των οικονομικών αναλυτών συνέταξαν τη Νέα Χάρτα  για τον κλάδο οδηγώντας τις εξελίξεις κόντρα στο ρεύμα.
Αν και  ο κλάδος της κρουαζιέρας ξεκίνησε ουσιαστικά από ελληνικές εταιρείες το τέλος της δεκαετίας του 1950  και εξελίχθηκε σε βασικό παίκτη μετά το 1960 με προγράμματα κρουαζιερών που κάλυπταν με επιτυχία εκτός από τις περιοχές της Μεσογείου, τη Νότια Αμερική, τη Νότια Αφρική ακόμα και την Αλάσκα κάνοντας έντονη την παρουσία της γαλανόλευκης στην πρύμνη των πλοίων καταποντίστηκε μετά το έτος 2000 με αποτέλεσμα σήμερα να μην υπάρχει ούτε ένα κρουαζιερόπλοιο με Ελληνική σημαία.
 
Πρόσφατα κυκλοφόρησαν φήμες ότι η κατάσταση στην  κρουαζιέρας διεθνώς δεν θα είναι ευοίωνη για τα επόμενα χρόνια, κάτι που επίσης κυκλοφόρησε ευρύτερα για την γενικότερη κατάσταση της διεθνούς ναυτιλίας. Όμως ο τομέας της κρουαζιέρας απολαμβάνει μια ταχεία ανάπτυξη που σηματοδοτεί ραγδαίες διεθνείς εξελίξεις και δραματικές αλλαγές ως προς το γενικότερο profile του κλάδου  σύμφωνα με πρόσφατες πληροφορίες και διαπιστώσεις των συμβούλων της αγοράς OCEAN SHIPPING CONSULTANTS που εδρεύει στην Αγγλία.
 
Η  παγκόσμια ζήτηση για κρουαζιέρες αναμένεται να έχει ραγδαία ανάπτυξη. Βάσει  υπολογισμών, από το  2014 έως το   2015, η αύξηση αναμένεται να φθάσει το ποσοστό 68% από σε σύγκριση με το 2013  που ήταν 21,7 εκατομμύρια και θα ανέλθει  στα 36,4 εκατομμύρια επιβάτες το έτος 2025.
 
 Για την καλύτερη εξυπηρέτηση του  μεγαλύτερου αριθμού  επιβατών κρουαζιέρας ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη κατασκευές νέων προβλητών όχι μόνο στα παραδοσιακά λιμάνια που εξυπηρετούν κρουαζιερόπλοια, αλλά και σε νέους προορισμούς που προωθούν οι περισσότερες μεγάλες εταιρείες σε περιοχές της  Καραϊβικής, της Μεσογείου, της Βορείου Ευρώπης, κλπ.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μεγάλη ζήτηση και αύξηση του ρεύματος τουριστών της κρουαζιέρας στις χώρες της Ασίας, της Άπω Ανατολής και της Αυστραλίας.  Αυτοί οι προορισμοί γίνονται μέρα με τη μέρα αρκετά δημοφιλείς με αποτέλεσμα κρουαζιερόπλοια να αποσύρονται από άλλες αγορές, κυρίως της Ανατολικής Μεσογείου για  να εξυπηρετήσουν  τις νέες.
 
Η αισιοδοξία των μεγάλων εταιρειών κρουαζιεροπλοίων για συνεχή αύξηση των επιβατών που διαλέγουν την κρουαζιέρα για τις διακοπές τους ή για αναψυχή είναι βάσιμη και αποτυπώνεται στο ρυθμό των νέων παραγγελιών που δίνουν στα ναυπηγεία και που μεταφράζονται σε υψηλού βαθμού κόστους επενδύσεις.
 
Συνολικά 161 κρουαζιερόπλοια με μέσον όρο δυναμικότητας 2.500 επιβατών ανά πλοίο θα προστεθούν στο ήδη υπάρχον δυναμικό για να εξυπηρετήσουν την παγκόσμια ζήτηση σε κρουαζιέρες από  2014 έως το  2025.
Ο μέσος όρος επιβατών για τα υπό ναυπήγηση  κρουαζιερόπλοια εξακολουθεί να αυξάνεται. Παράλληλα τα επιπλέον πλοία που χρειάζονται για να εξυπηρετήσουν την μεγάλη ζήτηση,   σε διεθνές επίπεδο, την επόμενη δεκαετία θα είναι μεταξύ 11 με 16 ετησίως και μέχρι το έτος 2025. Για τις χρονιές  2015 και 2016  έχουν επιβεβαιωθεί 20 νέες παραγγελίες με συνολικό κόστος άνω των τεσσάρων δισεκατομμυρίων ευρώ και δυναμικότητα σε κλίνες άνω των 60.000.  Οι κατασκευές των νέων κρουαζιεροπλοίων μέχρι πρότινος ήταν προνόμιο των εξειδικευμένων ναυπηγείων της Ευρώπης, ήτοι κυρίως της Φινλανδίας, Γαλλίας και Ιταλίας, όμως η αύξηση αυτών των νέων κατασκευών άρχισε να γίνεται και στις χώρες της Άπω Ανατολής, όπως της Ιαπωνίας, της Κορέας και της Κίνας.  Στις μελλοντικές παραγγελίες ένα ποσοστό θα δοθεί σίγουρα και στα ναυπηγεία αυτών των χωρών.
 
Ο μέσος όρος ηλικίας των υπαρχόντων σήμερα σε παγκόσμια κλίμακα 335 κρουαζιεροπλοίων είναι  τα 20 έτη.  Από τα 335 πλοία  μόνο τα 47 είναι ηλικίας άνω των 40 ετών τα οποία φυσικά συντηρούνται και ανανεώνονται ούτως ώστε να καθίστανται ανταγωνιστικά.  Η σημερινή δυναμικότητα κρουαζιεροπλοίων σε κλίνες σε παγκόσμιο επίπεδο είναι 480.000.
 
Η Ελλάδα
 
«Στην Ελλάδα το παιχνίδι της πλοιοκτησίας κρουαζιεροπλοίων με ελληνική σημαία έχει χαθεί προ πολλού.  Φοβούμεθα ότι με τις σημερινές συνθήκες της έλλειψης ανταγωνιστικότητας για το υπό Ελληνική σημαία κρουαζιερόπλοιο, οποιαδήποτε σκέψη αλλαγής των δεδομένων είναι αρνητική» επισημαίνει  ο Μιχάλης Λάμπρος, Αντιπρόεδρος Ένωσης Εφοπλιστών κρουαζιεροπλοίων και Φορέων Ναυτιλίας
Γενικός Διευθυντής MAJESTIC INTERNATIONAL CRUISES INC.
 
«Γι’ αυτό τον λόγο και σε μια αγωνιώδη προσπάθεια να στηρίξουμε και να βοηθήσουμε την ταλαίπωρη εθνική μας οικονομία μέσα στο πλαίσιο του κλάδου της κρουαζιέρας μας έχει απομείνει μία και μοναδική διέξοδος. Η ενίσχυση του homeporting.
Η προσδοκώμενη διέξοδος σε μια προσπάθεια να αυξήσουμε τους homeporting επιβάτες της κρουαζιέρας είναι μία και μοναδική.
Συντονισμένες προσπάθειες όλων των φορέων με επικεφαλής τα Υπουργεία Ναυτιλίας και Αιγαίου και Τουρισμού σε μια σταυροφορία διεθνούς προβολής και διαφήμισης της χώρας μας κυρίως προς τις μεγάλες εταιρείες κρουαζιεροπλοίων που εδρεύουν στο Μαϊάμι.  Αυτό θα επιτευχθεί με την σύσταση μια ξεχωριστής επιτροπής η οποία θα αποτελείται από εκπροσώπους των φορέων κρουαζιέρας, του ΣΕΤΕ, της ΗΑΤΤΑ, με προεδρεύοντα αν όχι Υπουργό, τουλάχιστον Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Ναυτιλίας και Αιγαίου» και προσθέτει:
«Αυτή η επιτροπή θα επισκέπτεται τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο το Μαϊάμι, και  θα πρέπει να συμπίπτει με την ετήσια έκθεση κρουαζιέρας Seatrade κατά τον μήνα Μάρτιο, ώστε  να προβάλει τις ομορφιές των νησιών μας που είναι μοναδικές στον κόσμο, να βεβαιώνει τις εταιρείες ότι δεν έχουν να φοβηθούν τίποτα στα λιμάνια μας, ότι εγγυώμεθα την ασφάλεια των πλοίων των επιβατών και των πληρωμάτων και ότι οι λιμενικές μας υποδομές έχουν βελτιωθεί σημαντικά και συνεχίζουν να βελτιώνονται».
Ο Μιχ.Λάμπρος δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην παρουσίαση ενός αναπτυξιακού προγράμματος προς τις ξένες εταιρείες κρουαζιέρας: 
 
«Θα πρέπει να παρουσιάσουμε σε αυτές τις εταιρείες τα σχέδια και τα προγράμματά μας για την αναβάθμιση των λιμενικών μας υποδομών και να ζητήσουμε την συμμετοχή τους στην υλοποίηση των στόχων μας. Πρέπει να καταργηθεί άμεσα η σχέση του ελέγχου του κράτους σε πλειοψηφικό ποσοστό των αναδόχων εταιρειών.
 
Πρέπει να καταλάβουν οι εταιρείες ότι η Ελλάδα διαθέτει σε μεγάλο ποσοστό μια στρατηγική που εγγυάται την ομαλή άφιξη και την εξυπηρέτηση των επιβατών και ότι η χώρα μας μπορεί να ανταποκριθεί θετικά στις αναμενόμενες αφίξεις κρουαζιεροπλοίων στα λιμάνια μας κατά το έτος 2014»και καταλήγει:
 
«Για να επιτύχουμε τους στόχους μας πρέπει να δουλέψουμε σκληρά ούτως ώστε να βελτιώσουμε εκτός από τις λιμενικές υποδομές όλες τις άλλες δραστηριότητες που έχουν σχέση με το homeporting, π.χ στους τομείς επισκευών των πλοίων, φυσικά με ανταγωνιστικές τιμές σε σχέση με τις γειτονικές μας χώρες Τουρκία και Κροατία, στην τροφοδοσία εφοδίων και καυσίμων και στους άλλους παραναυτιλιακούς τομείς. Να γίνομε πραγματικά ανταγωνιστικοί.
 
Η Ελλάδα υπό την προϋπόθεση ότι θα εφαρμόσει εδώ και τώρα κατάλληλες πολιτικές μπορεί να αποτελέσει σύμφωνα με μια έρευνα της Alpha Bank, έναν Ευρωπαϊκό κόμβο υψηλού επιπέδου διαβίωσης και αναψυχής που θα ανταγωνίζεται επί ίσοις όροις χώρες όπως την Ισπανία, την Ιταλία, και γιατί όχι και την Τουρκία, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει επιτύχει άλματα στον τομέα του Τουρισμού».