Του Κωστή Πλάντζου
(upd) Πάνω από έξι μήνες διαρκούν ήδη οι προετοιμασίες και οι διαξιφισμοί μεταξύ Ελλάδος και Ευρωπαίων εταίρων για τα μέτρα ελάφρυνσης που ζητά η Αθήνα για το ελληνικό χρέος. Απόψε όμως για πρώτη φορά, στο συμβούλιο Eurogroup, ο κύριος Γιάννης Στουρνάρας και ο κύριος Σόιμπλε θα βρεθούν και επισήμως αντιμέτωποι στην «σέντρα» του αγώνα, σε ένα «βαρύ γήπεδο» όμως λόγω των γεγονότων στην Ουκρανία, που αποσπούν το ενδιαφέρον των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης από την ελληνική υπόθεση.
Ο πρόεδρος του Eurogroup, Jeroen Dijsselbloem, δήλωσε ότι η ελάφρυνση του ελληνικού χρέους θα συζητηθεί μεν σήμερα, αλλά οι αποφάσεις θα ληφθούν μετά την ολοκλήρωση της επόμενης αξιολόγησης του ελληνικού προγράμματος, όταν θα είναι διαθέσιμη και η αναθεωρημένη έκθεση για τη βιωσιμότητα του χρέους.
Τα «προεόρτια» για τη σημερινή αναμέτρηση έχουν αρχίσει πριν εννέα μήνες ήδη όταν, από τον περασμένο Αύγουστο ήδη, η Αθήνα έδειξε αποφασισμένη να φτάσει στο στόχο που είχε θέσει να επιτύχει πρωτογενές πλεόνασμα νωρίτερα από τον καθορισμένο χρόνο (2013 αντί το 2014) και να κινήσει πιο γρήγορα τις διαδικασίες για τη λήψη μέτρων ελάφρυνσης του δανειακού «ζυγού» της χώρας. Από τότε ήδη οι Ευρωπαίοι εταίροι και κορυφαίοι αξιωματούχοι της ευρωζώνης προτιμούσαν, με δηλώσεις τους, να βάζουν εμπόδια στην προσπάθεια της ελληνικής κυβέρνησης, για να αποφύγουν να βρεθούν αντιμέτωποι με τις δεσμεύσεις που είχαν αναλάβει τον Δεκέμβριο του 2012.
Και απόψε πάλι, όπως και τότε, ο κύριος Στουρνάρας ξέρει ότι στο Βερολίνο έχουν πάλι εκλογές και ότι οι ευρωσκεπτικιστές περιμένουν να βρουν «πάτημα» στην ελληνική υπόθεση για να αποκομίσουν κομματικά κέρδη, λίγο πριν την αναμέτρηση των ευρωεκλογών. Επιπλέον, η τύχη της Ουκρανίας έχει μεταβάλει το διεθνές σκηνικό και διαταράσσει τις ισορροπίες σε Ευρώπης και Αμερική, σε οικονομικό και γεωπολιτικό επίπεδο. Και όταν οι μεγάλες οικονομικές δυνάμεις συζητούν σχέδια και πακέτα βοήθειας για την «εύφλεκτη» υπόθεση της Ουκρανίας, η κουβέντα γίνεται για πολλά δισεκατομμύρια ευρώ, που δεν φτάνουν όμως στην Ελλάδα αλλά αφορούν άλλους.
Μια βαλίτσα γεμάτη …επιχειρήματα
Ο κύριος Στουρνάρας ξέρει όμως και ότι στην Ελλάδα όλοι πλέον περιμένουν να ανοίξει η συζήτηση για «κούρεμα» του ελληνικού χρέους. Με τα δεδομένα που διαμορφώνονται, ο δρόμος που θα ανοίξει σήμερα αναμένεται να αποδειχθεί μακρύς. Στις βαλίτσες του πετώντας στις Βρυξέλλες, ο κ. Στουρνάρας έχει τον φάκελο με τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι η Ελλάδα έχει εκπληρώσει τους όρους που του είχαν θέσει οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης το 2012 (επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος, εφαρμογή των συμφωνηθέντων δράσεων με την τρόικα), ώστε να αναλάβουν δράση για τη διευθέτηση του ελληνικού χρέους.
Ωστόσο οι αποφάσεις δεν αναμένεται να ληφθούν πριν το τέλος του 2014, πριν τουλάχιστον αλλάξουν τα πρόσωπα και οι συσχετισμοί στην Κομισιόν και τα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μετά τις ευρωεκλογές.
Ο κύριος Στουρνάρας θα εξηγήσει πως η Ελλάδα έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι της κι δεσμεύεται για νέα πρωτογενή πλεονάσματα, αλλά αυτό δεν θα ήταν αρκετό χωρίς την ελάφρυνση του χρέους την οποία υποσχέθηκαν οι εταίροι.Σ
τη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών θα ακουστεί και η άποψη του ΔΝΤ ότι απαιτείται «κούρεμα» του χρέους. Ο κύριος Σόιμπλε και το Βερολίνο δεν θέλουν ούτε να τα ακούνε τώρα αυτά και, έτσι, η συζήτηση στρέφεται πλέον σε μετακύλιση της λήξης των δανείων στα 50 χρόνια αντί 30 που ισχύει σήμερα, με ταυτόχρονη μείωση των επιτοκίων. Ή η μετατροπή τους από κυμαινόμενα σε σταθερά, ώστε να μην επηρεαστεί το ελληνικό χρέος από μια μελλοντική αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ.
Υπό προϋποθέσεις όλα αυτά εκτιμάται ότι μπορεί να μεταφράζονται και σε ελάφρυνση έως 25 δισ. ευρώ σε βάθος δεκαετιών, καθιστώντας βιώσιμο το ελληνικό χρέος το 2022. Αυτό είναι όμως μια τεχνική συζήτηση που τώρα ξεκινάει και θα έχει έντονο παρασκήνιο, αναλόγως και των διεθνών εξελίξεων. Η Αθήνα θέλει να «κλειδώσει» από τώρα ό,τι περισσότερο μπορεί να κερδίσει άμεσα από φέτος, και μελλοντικά να βελτιώσει ό,τι μπορέσει ακόμα περισσότερο στο απώτερο μέλλον –που μόνο βέβαιο δεν προδιαγράφεται για να αφήσει να περιμένει πρώτα πώς θα έχουν εξελιχθεί τα πράγματα μετά από έξι μήνες ή 1-2 χρόνια από σήμερα.
Τι ζητά ο Στουρνάρας στο «παζάρι» με τις Βρυξέλλες
Υπό τα δεδομένα αυτά, η στρατηγική της κυβέρνησης αναμένεται να κινηθεί σε δύο κατευθύνσεις:
– να ζητήσει την επιμήκυνση στα 50 έτη του χρόνου αποπληρωμής των δανείων, συνολικού ύψους 192,8 δισ. ευρώ. Τα διμερή δάνεια του πρώτου Μνημονίου από την ΕΕ ανέρχονται σε 52,9 δισ. ευρώ και προγραμματίζεται να αποπληρωθούν από το 2020 έως το 2041 (μέση διάρκεια τα 17 έτη). Τα δάνεια του δεύτερου Μνημονίου από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης (EFSF/ESM) ανέρχονται σε 139,9 δισ. ευρώ και έχουν μέση διάρκεια τα 30 έτη. Η επιμήκυνση της αποπληρωμής του συνολικού «πακέτου» των 192,8 δισ. ευρώ στα 50 έτη, εκτιμάται ότι θα αποφέρει μείωση των αναγκών εξυπηρέτησης του χρέους κατά 6- 7 δισ ευρώ στα επόμενα 20- 30 έτη.
– να «κλειδώσει» σε σταθερό επιτόκια, τα σημερινά χαμηλά κυμαινόμενα επιτόκια των δανείων του πρώτου Μνημονίου. Σήμερα το επιτόκιο για τα δάνεια αυτά είναι περίπου 0,82% (Euribor 3μηνου + 0,50%), αλλά αναμένεται ότι θα αυξηθεί έως και 2 μονάδες μέσα στην επόμενη πενταετία από την ΕΚΤ, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος αποπληρωμής των 52,9 δισ. ευρώ του πρώτου προγράμματος στήριξης. Η Αθήνα εξετάζει την εναλλακτική πρόταση, να μετατραπεί το επιτόκιο σε σταθερό για 15 έτη και να επανεξεταστεί το ζήτημα μετά. Επίσης, ζητείται περίοδος χάριτος για 10 ή 20 έτη στην καταβολή τόκων για τα δάνεια του πρώτου Μνημονίου από την ευρωζώνη, όπως έχει γίνει και με τους τόκους των δανείων από τον Μηχανισμό.
Παράλληλα, για να κινητοποιήσει το ενδιαφέρον και τα ανταγωνιστικά «αντανακλαστικά» των ξένων ομολόγων του, ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών θα «λανσάρει» την χώρα μας στο Eurogroup σαν χρήσιμο εταίρο και ελκυστικό προορισμό επενδύσεων, στο πλαίσιο του νέου σχεδίου Ανάπτυξης που σχεδίασε και φέρει τον τίτλο «Ελλάδα 2021».
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.