Ελλάδα: Τι αλλάζει στην ενέργεια

Tης Ελένης Στεργίου

Το γεγονός ότι ο κλάδος της Ενέργειας τον τελευταίο χρόνο έχει μετατραπεί σε πρωταγωνιστή έχει εντείνει και επισπεύσει τις προσπάθειες που γίνονται για αλλαγές και μεταρρυθμίσεις που θεωρούνται απαραίτητες, ενώ όλο και περισσότεροι “παίκτες” διεκδικούν μερίδια της αγοράς.

Τι ακόμα περιμένουμε από την Ενέργεια στην Ελλάδα; Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, ο εν λόγω κλάδος βρίσκεται ακόμα σε “παιδική” φάση και έχει τεράστια περιθώρια ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια, τόσο με μεγαλύτερες και περισσότερες επενδύσεις στην ηλεκτρική ενέργεια, όσο και με τις έρευνες υδρογονανθράκων σε πολλές περιοχές της χώρας, οι οποίες εκτιμάται ότι θα δώσουν σημαντική προστιθέμενη αξία στο ελληνικό ΑΕΠ.

Εξάλλου, ο πρωθυπουργός σε όλες, σχεδόν, τις ομιλίες του “παίζει” το χαρτί της Ενέργειας και αναφέρεται στις προοπτικές του κλάδου. Μάλιστα, στο δεκαετές αναπτυξιακό σχέδιο που παρουσίασε η κυβέρνηση στη Ευρώπη ο κλάδος της Ενέργειας πρωταγωνιστεί και μεταξύ άλλων προβλέπει τη βελτιστοποίηση του ενεργειακού μείγματος, τη διαχείριση του ορυκτού πλούτου, τη βιώσιμη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ορθολογική διαχείριση των αποβλήτων και την εξοικονόμηση ενέργειας. «Διεκδικούμε και έναν ενεργειακό ρόλο στην Ευρώπη. Δηλαδή, τον ΤΑΡ, η μεγαλύτερη επένδυση που γίνεται στην Νοτιοανατολική Ευρώπη, και πάνω από 10 δισ. κοιτάσματα Ελλάδος τα οποία υπάρχουν και τα οποία έχουν υπολογίσει οι ξένοι και όχι εμείς ότι μπορούν να καλύψουν μέχρι και το 50% στα επόμενα 30 χρόνια των ενεργειακών αναγκών των υπολοίπων χωρών της Ευρώπης, όταν αυτά μπορέσουμε να τα βγάλουμε για τις επόμενες γενιές, πιστεύω ότι αυτό θα είναι μια πολύ μεγάλη αλλαγή» τόνισε ο κ. Σαμαράς σε συνέντευξη του στον Ant1, την Τρίτη.

Ηλεκτρική Ενέργεια – Φυσικό αέριο

Από το υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος επιβεβαιώνουν ότι υπάρχει σημαντικό επίσημο και ανεπίσημο ενδιαφέρον από μεγάλες ξένες ενεργειακές εταιρείες για τη ΔΕΗ, ενώ  εξελίξεις αναμένεται να υπάρξουν σύντομα, με τη δημιουργία της «μικρής ΔΕΗ», καθώς είναι προαπαιτούμενο για την εκταμίευση της τρίτης δόσης τον Ιούλιο.

Στη συνέχεια, διαδικασία εισόδου στρατηγικού επενδυτή θα ξεκινήσει για το υπόλοιπο της ΔΕΗ, για την αποκρατικοποίηση της δημόσιας επιχείρησης ηλεκτρισμού, όπου ισχυρό ενδιαφέρον έχει εκδηλώσει η γαλλική EDF, ενώ δεν αποκλείεται και εγχώριοι παίκτες να “μπουν” στο παιχνίδι.

Εξελίξεις έχουμε και στην λιανική ηλεκτρικού ρεύματος, με την θυγατρική του Ομίλου Μυτιληναίος να κάνει μεγάλη είσοδο και να κάνει παρέα στις υπόλοιπες του κλάδου  όπως η Elpedison,  Ηρων, Watt Volt και Green, οι οποίες διαθέτουν ανταγωνιστικά τιμολόγια σε σχέση με τη ΔΕΗ.

Επίσης, τα 900 εκατομμύρια ευρώ θα φτάσουν οι επενδύσεις του Διαχειριστή του Δικτύου Διανομής – ΔΕΔΔΗΕ,  θυγατρική της ΔΕΗ, κατά την επόμενη τριετία. Το Δ.Σ. της εταιρείας  ενέκρινε το επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 599,35 εκατομμυρίων ευρώ, το οποίο μπορεί να αυξηθεί κατά 299,6 εκατομμύρια εφόσον η εταιρεία ασκήσει δικαίωμα προαίρεσης στα επιμέρους έργα.
Σημειώνεται ότι για την χρηματοδότηση του επενδυτικού προγράμματος του ΔΕΔΔΗΕ υπεγράφη η σύναψη δανείων και το άνοιγμα πιστωτικής γραμμής ύψους 235 εκατομμυρίων μεταξύ της ΔΕΗ και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων τον περασμένο Μάρτιο.

Από 1η Ιουλίου του 2015 θα υλοποιηθούν και τα υπόλοιπα βήματα για την πλήρη απελευθέρωση της αγοράς λιανικής φυσικού αερίου, με τις Εταιρείες Παροχής Αερίου (ΕΠΑ) να σπάνε στα δυο: την προμήθεια και την υποδομή και ανοίγει ο δρόμος για την είσοδο και άλλων εταιρειών στην εμπορία εκτός από Shell και την Eni να έχουν μαζί με μειοψηφικό πακέτο της ΔΕΠΑ τη λιανική σε Αττική και Θεσσαλονίκη και Θεσσαλία, αντίστοιχα.

Νέο σύστημα  τις δημοπρασίες λιγνιτικού και υδροηλεκτρικού ρεύματος

Μέσα στις επόμενες ημέρες αναμένεται να δοθεί στη δημοσιότητα από τη ΡΑΕ και σε δημόσια διαβούλευση  το κείμενο για τις δημοπρασίες λιγνιτικού και υδροηλεκτρικού ρεύματος και μπαίνει στην τελική ευθεία η υλοποίηση του μοντέλου NOMΕ, όπου σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, η πώληση της ενέργειας θα έχει τριετή μεταβατικό χαρακτήρα, θα γίνεται μέσω διαγωνισμών, με καθορισμό ελαχίστων τιμών εκκίνησης (reserve prices) στις οποίες θα δημοπρατηθούν τα πακέτα του Nome.

Το επικαιροποιημένο μνημόνιο προβλέπει ότι από τον Σεπτέμβριο το ρυθμιστικό πλαίσιο πρέπει να είναι έτοιμο για τις δημοπρασίες, οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν από τον Ιανουάριο του 2015. Οι δημοπρασίες αφορούν ποσότητες ηλεκτρισμού από τις λιγνιτικές και υδροηλεκτρικές μονάδες της ΔΕΗ, οι οποίες παράγουν σήμερα τη φθηνότερη ηλεκτρική ενέργεια. Η ΔΕΗ επιμένει να υπάρχει κατώφλι στην τιμή εκκίνησης των δημοπρασιών, που να καλύπτει το κόστος της, ενώ η Ρυθμιστική Αρχή και οι ιδιώτες προτιμούν οι δημοπρασίες να γίνονται σε ρυθμιζόμενη τιμή από τη ΡΑΕ. Η πρακτική αυτή εφαρμόζεται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες με στόχο την απελευθέρωση της αγοράς.

Την ίδια ώρα, παράταση θα λάβει ο διαγωνισμός για την ιδιωτικοποίηση του διαχειριστή του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας (ΑΔΜΗΕ), η οποία έχει μπει στο πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων με πώληση του 66% σε επενδυτή και διατήρηση του 34% από το δημόσιο. Μέχρι στιγμής έχει εκδηλωθεί μεγάλο ενδιαφέρον και από ευρωπαϊκές εταιρείες, αλλά και από funds (κάποια εκτός Ευρώπης).

Κοιτάσματα

Αρχές του καλοκαιριού θα προκηρυχθούν οι διαγωνισμοί για έρευνες πετρελαίου στο Ιόνιο και τη θαλάσσια περιοχή νότια της Κρήτης. Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής η δημιουργία μιας νέας αγοράς, για την έρευνα και αξιοποίηση των εθνικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων είναι ένας από τους τρεις βασικούς στόχους της κυβερνητικής πολιτικής στον τομέα του υπουργείου.
Παράλληλα, το ΥΠΕΚΑ κάνει λόγο για γεωπολιτική αναβάθμιση της Ελλάδας μέσα από τη στήριξη υποδομών μεταφοράς ενεργειακών πόρων. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οι αγωγοί φυσικού αερίου TAP, IGB (ελληνοβουλγαρικός), ABC (διασύνδεση των συστημάτων φυσικού αερίου από το Αιγαίο μέχρι τη Βαλτική), η αναβάθμιση του σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου στη Ρεβυθούσα, οι προτάσεις για κατασκευή πλωτών σταθμών Υγροποιημένου Φυσικού Αερίου (ΥΦΑ) στο Β. Αιγαίο, αλλά και η πώληση του 66% των μετοχών του ΔΕΣΦΑ στην Αζέρικη Socar.
Για ισχυρές ενδείξεις ύπαρξης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στη Δυτική Ελλάδα, την Ήπειρο και τη θαλάσσια περιοχή του Ιονίου, η αξιοποίηση των οποίων μπορεί να αποφέρει έσοδα ύψους 150 δισ. ευρώ για το ελληνικό Δημόσιο σε βάθος 25- 30 ετών, έχει κάνει λόγο η ελληνική κυβέρνηση.

Αλλαγές για τους καταναλωτές

Οι αλλαγές που έρχονται αφορά σε τρεις κατηγορίες πελατών, στους οποίους και θα αναδιαρθρωθούν τα τιμολόγια και από το ΥΠΕΚΑ αναφέρουν ότι βάσει κοινοτικής νομοθεσίας θα πρέπει να υπάρξει κατάργηση των σταυροειδών επιδοτήσεων, κάτι που έχει ενσωματωθεί και στο μνημόνιο.
Ειδικότερα, αυξήσεις που μπορεί να φτάσουν και το 25% φέρνει για τα τιμολόγια ρεύματος των εξοχικών κατοικιών η κατάργηση των σταυροειδών επιδοτήσεων στα τιμολόγια της ΔΕΗ. Οι συγκεκριμένες επιδοτήσεις αφορούν συνολικά περί τα 2,5 εκατ. καταναλωτές με κατανάλωση μέχρι 800 κιλοβατώρες το τετράμηνο και το σύνολο των αγροτικών καταναλώσεων της χώρας, που χρεώνεται για όλο το 24ωρο με την κατά 40% χαμηλότερη τιμή του νυχτερινού τιμολογίου της ΔΕΗ. Το ΥΠΕΚΑ θα πρέπει, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο μνημόνιο, μέχρι τον Ιούνιο του 2014 να θεσμοθετήσει τις αλλαγές για την κατάργηση των σταυροειδών επιδοτήσεων.

Χρεώσεις

‘Ερχονται αλλαγές στις χρεώσεις στους λογαριασμούς του ρεύματος, για τη χρήση των δικτύων μεταφοράς και διανομής ενέργειας, όπως αποφάσισε η  Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, ενώ προβλέπεται να σημειωθούν σημαντικές μειώσεις για τις επιχειρήσεις.
Σχετικά με τα οικιακά τιμολόγια θα σημειωθούν μειώσεις 5- 11% στις πάγιες χρεώσεις και αυξήσεις έως 5,4% στις χρεώσεις ενέργειας, ενώ σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Αρχής η συνολική αύξηση για τους οικιακούς πελάτες (αθροιστικά για τις χρεώσεις χρήσης Συστήματος και Δικτύου) στον λογαριασμό ενός τυπικού νοικοκυριού, είναι μεταξύ 0,5% και 0,8%.