Του Κωστή Πλάντζου
Στα κύματα που σήκωσαν η πολυνομία και το ατελείωτο «ράβε-ξήλωνε» χιλιάδων φορολογικών νόμων και διατάξεων που κανείς δεν διάβασε πριν ψηφίσει -και κανείς δεν ξέρει πώς να εφαρμόσει- «πνίγεται» τώρα και η κυβέρνηση. Την πολυνομία -που καταντάει έτσι ανομία- «τιμωρούν» τη φορά αυτή οι αγορές και οι επενδυτικοί οίκοι του εξωτερικού, που ξεπουλουν ελληνικά κρατικά ομόλογα, ανεβάζοντας τα spread και το κόστος δανεισμού ελληνικών επιχειρήσεων που έχουν δανειστεί εκδίδοντας εταιρικά ομόλογα στο εξωτερικό
Το παρασκήνιο της υπόθεσης με την εγκύκλιο Θεοχάρη, που εκδόθηκε πριν ένα μήνα και τώρα ανακαλείται εσπευσμένα, είναι πλούσιο. Παρά την οργή του Μαξίμου, στο υπουργείο Οικονομικών επιμένουν πως οι σχετικές εγκύκλιοι είναι δύο και όχι μία (1102/13.5.2014 του υφυπουργού Οικονομικών κυρίου Μαυραγάνη και 1117/25.4.2014 του κυρίου Θεοχάρη) και ότι καλώς εκδόθηκαν, βάσει νόμων που ψηφίστηκαν το 2012, επί κυβερνήσεως Παπαδήμου.
Για την ακρίβεια:
– Η εγκύκλιος 1102 του κυρίου Μαυραγάνη αναφέρει ότι με την παρ. 4 του άρθρ. 13 του ν. 4051/2012 (που έχει εφαρμογή από τη δημοσίευση του νόμου, δηλαδή από 29.02.2012 και μετά) «συνάγεται, ότι ως εισόδημα από κινητές αξίες θεωρείται αυτό που αποκτάται από τη μεταβίβαση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και εταιρικών ομολόγων, χωρίς ο νόμος να κάνει διάκριση αν πρόκειται για ομόλογα ημεδαπής ή αλλοδαπής προέλευσης».
– Η διάταξη αυτή του νόμου του 2012 ήταν κατά την άποψη των αρμοδίων υπηρεσιακών πραγόντων του υπουργείου –που δεν ρωτήθηκαν όταν έπρεπε- τουλάχιστον «χαζή», γιατί επιβάλλει φόρο σε αλλοδαπούς, μη κατοίκους Ελλάδας, για τον οποίο δεν μπορούν να ελεγχθούν από τη χώρα μας πόσα κέρδισαν και τι δήλωσαν, αν πλήρωσαν το φόρο και σε ποιον κλπ.
– Για το λόγο αυτό, η διάταξη αυτή δεν εφαρμόστηκε ποτέ και τελικά καταργήθηκε με τον ν.4172/2013, στο τέλος του 2013 με αποτέλεσμα νομικά η υποχρέωση για καταβολή φόρου να αφορά μόνο το χρονικό διάστημα από Μάρτιο του 2012 έως Δεκέμβριο του 2013.
– Η διάταξη έμενε ανεφάρμοστη γιατί δεν εκδόθηκε ποτέ εγκύκλιος επί ενάμισι χρόνο, αλλά η υποχρέωση φόρου θεωρητικά ίσχυε και ισχύει.
– Αυτό είχε ως αποτέλεσμα, οι μεγάλες ελεγκτικές εταιρίες του εξωτερικού να στέλνουν μηνύματα στην Αθήνα και στο υπουργείο Οικονομικών ποστηρίζντας ότι οι πελάτες τους έχουν πρόβλημα, επειδή η διάταξη ισχύει, άσχετα από το ότι εφαρμόζεται. Συγκεκριμένα, οι μεγάλοι Οίκοι του εξωτερικού πρέπει να λάβουν πιστοποιητικά από ελεγκτές ότι δεν για το 2013 δεν χρωστούν πουθενά φόρους, επειδή τους τα ζητούν αρμόδιες Αρχές της χώρας τους (πχ Επιτροπή Κεφαλαιογοράς του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης). Οι ελεγκτικές εταιρίες όμως δεν μπορούσαν να δώσουν τέτοια βεβαίωση, αφού δεν μπορούσαν να υπογράψουν πως το ελληνικό Κράτος δεν θα ζητήσει κάποια στιγμή τα χρήματα αυτά. Ζητούσαν μάλιστα να εφαρμοστεί το μέτρο πριν τα μέσα του 2014, για να πληρώσουν εθελοντικά τον φόρο οι ξένοι επενδυτικοί Οίκοι, ώστε να μην παραμένουν «όμηροι» των ελληνικών κυβερνήσεων, αν θα προέβαλαν κάποτε σχετική οικονομική απαίτηση.
– Στο πλαίσιο αυτό, ο κύριος Θεοχάρης εξέδωσε μία εγκύκλιο που έδινε περιθώριο 2 μηνών, μέχρι τον Ιούνιο, για να πληρώσουν τον φόρο για το 2013. Αν δεν έκανε και τυπικά αυτό που προβλέπει ο νόμος, τότε –λένε στο υπουργείο Οικονομικών- και ο ίδιος θα αυθαιρετούσε σε βάρος του δημοσίου και οι επενδυτές του εξωτερικού θα κινδύνευαν να χάσουν τις άδειές τους. Ούτως ή άλλως πάντως, δεν θα ίσχυε τέτοια υποχρέωση για το 2014.
– Προχτές, σύμφωνα με πληροφορίες, έκθεση συμβούλων ξένων επενδυτών εντόπισε ότι έτσι άλλοι πληρώνουν και άλλοι όχι τον φόρο. Η προειδοποίηση ενόχλησε κάποιους μεγάλους ξένους Οίκους γιατί θα έπρεπε έτσι και εκείνοι να πληρώσουν όπως οι άλλοι. Δημιουργήθηκε όμως και μια ατμόσφαιρα πανικού με την «ξεχασμένη» διάταξη, ότι μπορεί το μέτρο να ισχύει και μετά το 2013.
– Είτε από πανικό, είτε για να πιέσουν την κυβέρνηση, ξέσπασε χτες ξαφνικά μεγάλο κύμα πωλήσεων ελληνικών ομολόγων στην δευτερογενή αγορά. Τα σπρεντ στα ομόλογα αυξήθηκαν αλματωδώς σε λίγες ώρες, σκορπώντας κύμα ανησυχίας στην κυβέρνηση, στις αγορές και στις ελληνικές επιχειρήσεις που δανείζονται απευθείας από το εξωτερικό.
– Πρώτη αντίδραση του υπουργείου Οικονομικών ήταν να διαψεύσει πως ισχύει υποχρέωση επιβολής φόρου υπεραξίας στα ομόλογα που κατέχουν αλλοδαποί. Σε ανακοίνωσή του τόνισε πως το καθεστώς που ίσχυε για το 2013, δεν επεκτείνεται το 2014 και ισχύει ό,τι ίσχυε για τον ένα αυτόν χρόνο.
– Οι αντιδράσεις όμως των αγορών δεν κάμφθηκαν και έτσι επελέγη σαν λύση ανάγκης, η απόσυρση της εφαρμοστικής εγκυκλίου που ειχε εκδώσει ο κύριος Θεοχάρης.
– Ούτε έτσι όμως φαίνεται πως λύνεται το πρόβλημα, αφού ξανάρχισαν οι γκρίνιες των ξένων που ήθελαν να κλείσουν τις εκκρεμότητες με την Ελλάδα αλλά δεν μπορούν. Η λύση θα ήταν προφανώς να καταργηθεί αναδρομικά ο νόμος του 2012 με νέο νόμο, αλλά η Βουλή είναι κλειστή λόγω ευρωεκλογών.
Στο οικονομικό επιτελείο δεν αποκλείουν πάντως και την άλλη λύση: να εκδοθεί μία Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου (ΠΝΠ) όπως κατά κόρον γινόταν στο παρελθόν και να κυρωθεί, όταν ανοίξει η Βουλή, για να κλείσει οριστικά το θέμα, αν έτσι κρίνει ότι πρέπει το νομοθετικό σώμα –το οποίο και ψήφισε τον προηγούμενο νόμο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΙ ΕΛΕΓΕ Η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΜΑΥΡΑΓΑΝΗ ΓΙΑ ΦΟΡΟΛΟΓΗΣΗ ΑΛΛΟΔΑΠΩΝ
ΠΟΛ.1102/13.5.2013
Εφαρμογή των διατάξεων της περίπτωσης θ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 24 του Κ.Φ.Ε.
Αθήνα, 13 Μαΐου 2013
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
1) ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ
Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (Δ12)
ΤΜΗΜΑΤΑ: Α, Β
2) ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΚΕ.Π.Υ.Ο.
Δ/ΝΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ Η/Υ (Δ30)
Ταχ. Δ/νση: Καρ. Σερβίας 10
Ταχ. Κωδ.: 101 84 ΑΘΗΝΑ
Πληροφορίες: Μ. Χαπίδης
Τηλέφωνο: 210-3375312
ΦΑΞ: 210-3375001
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΩΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
ΠΟΛ 1102
ΘΕΜΑ: Εφαρμογή των διατάξεων της περίπτωσης θ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 24 του Κ.Φ.Ε.
Αναφορικά με το πιο πάνω θέμα, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
1. Με τις διατάξεις της περίπτωσης θ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 24 του Κ.Φ.Ε. ορίζεται ως εισόδημα από κινητές αξίες αυτό που αποκτάται κάθε οικονομικό έτος από τη μεταβίβαση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου και εταιρικών ομολόγων σε τιμή ανώτερης της τιμής κτήσης τους.
Οι διατάξεις αυτές προστέθηκαν με την παράγραφο 4 του άρθρου 13 του ν. 4051/2012 και έχουν εφαρμογή από τη δημοσίευση του νόμου, δηλαδή από 29.02.2012 και μετά.
2. Από τις ανωτέρω διατάξεις συνάγεται, ότι ως εισόδημα από κινητές αξίες θεωρείται αυτό που αποκτάται από τη μεταβίβαση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και εταιρικών ομολόγων, χωρίς ο νόμος να κάνει διάκριση αν πρόκειται για ομόλογα ημεδαπής ή αλλοδαπής προέλευσης.
3. Περαιτέρω, με τις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 54 του Κ.Φ.Ε. ορίζεται, ότι στα λοιπά εισοδήματα των άρθρων 24 και 25 ενεργείται παρακράτηση έναντι του φόρου που αναλογεί, με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%), επιφυλασσομένων των διατάξεων του άρθρου 12 του Κ.Φ.Ε.
Με την παρακράτηση αυτή δεν εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των δικαιούχων, φυσικών ή νομικών προσώπων, αλλά τα εισοδήματα αυτά φορολογούνται με τις γενικές διατάξεις, συμψηφιζομένου του φόρου που παρακρατήθηκε.
4. Εξάλλου, με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 114 του Κ.Φ.Ε., όπως ισχύουν μετά την τροποποίησή τους με την παρ. 11 του άρθρου 6 του ν. 4110/2013, ορίζεται, ότι οι διατάξεις του άρθρου 54 εφαρμόζονται ανάλογα και όταν ο καταβάλλων το εισόδημα ή δικαιούχος αυτού είναι νομικό πρόσωπο ή επιχείρηση από τα αναφερόμενα στο άρθρο 101 του παρόντος.
Εξαιρετικά, αν ο δικαιούχος του εισοδήματος από κινητές αξίες, εκτός μερισμάτων και τόκων από μετοχές και ιδρυτικούς τίτλους, που προέρχονται από τα διανεμόμενα κέρδη ημεδαπής ανώνυμης εταιρίας, είναι πρόσωπο από τα αναφερόμενα στην περίπτωση δ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 101, το οποίο όμως δεν έχει μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, το ποσοστό του παρακρατούμενου φόρου ορίζεται σε τριάντα τρία τοις εκατό (33%) στο εισόδημα αυτό και ο αλλοδαπός δικαιούχος δεν υποχρεούται στην υποβολή της ετήσιας φορολογικής δήλωσης για το πιο πάνω εισόδημα. Όταν δικαιούχος του εισοδήματος από κινητές αξίες, με εξαίρεση τα μερίσματα, είναι φυσικό πρόσωπο κάτοικος αλλοδαπής, η παρακράτηση φόρου ενεργείται με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%).
5. Από τα ανωτέρω προκύπτει, ότι κατά τη μεταβίβαση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου πριν την εξαργύρωση των τοκομεριδίων τους, το ποσό που εισπράττει ο πωλητής (φυσικό ή νομικό πρόσωπο, ημεδαπό ή αλλοδαπό) πέραν του κεφαλαίου και των δεδουλευμένων τόκων μέχρι το χρόνο μεταβίβασης του ομολόγου, ήτοι το κεφαλαιακό κέρδος που οφείλεται στην υπεραπόδοση του επενδυόμενου αρχικού κεφαλαίου, αποτελεί εισόδημα από κινητές αξίες επί του οποίου διενεργείται παρακράτηση φόρου με βάση τις διατάξεις της παραγράφου 5 του άρθρου 54 ή του άρθρου 114 του Κ.Φ.Ε, κατά περίπτωση.
6. Πέραν των ανωτέρω, τα οποία αποτελούσαν πάγια θέση της Διοίκησης (1089083/10505/Β0012/ΠΟΛ.1240/22.8.1996 εγκύκλιος μας), με τις νέες διατάξεις του ν. 4051/2012 επεκτάθηκε, για λόγους συστηματικής ενότητας η ίδια φορολογική μεταχείριση και στην υπεραξία, ως εισόδημα από κινητές αξίες, από τη μεταβίβαση εταιρικών ομολόγων (εισηγητική έκθεση του ν. 4051/2012). Τα ανωτέρω έχουν εφαρμογή ανεξάρτητα αν τα ομόλογα μεταβιβάζονται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα.
Κατά συνέπεια, από την έναρξη ισχύος του ν. 4051/2012 και μετά, κατά τη μεταβίβαση εταιρικών ομολόγων (ημεδαπής και αλλοδαπής προέλευσης), παρακρατείται φόρος στην υπεραξία από τη διάθεσή τους, μη εφαρμοζομένων πλέον, προκειμένου για τα ημεδαπά εταιρικά ομόλογα, των διατάξεων της παρ. 1 του άρθρου 14 του ν. 3156/2003, καθόσον οι διατάξεις της περ. θ’ της παρ. 1 του άρθρου 24 του Κ.Φ.Ε. σε συνδυασμό με τα άρθρα 54 και 114 του ίδιου νόμου, ως μεταγενέστερες, κατισχύουν αυτών του ν. 3156/2003.
7. Τα ανωτέρω έχουν εφαρμογή και για την τυχόν διαφορά που προκύπτει μεταξύ της ονομαστικής αξίας και της αξίας κτήσης των ως άνω τίτλων (ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου ή εταιρικών) κατά την ημερομηνία λήξης τους, λόγω απόκτησής τους στην δευτερογενή αγορά, καθόσον και σε αυτή την περίπτωση ο δικαιούχος αποκτά κεφαλαιακό κέρδος, το οποίο με βάση τις διατάξεις της περίπτωσης θ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 24 αποτελεί επίσης εισόδημα από κινητές αξίες.
8. Ενόψει των ανωτέρω και δεδομένου ότι με βάση τις ισχύουσες διατάξεις, δεν προβλέπεται ο χρόνος και ο υπόχρεος διενέργειας παρακράτησης του φόρου στις πιο πάνω περιπτώσεις, με την παρούσα διευκρινίζεται, ότι η παρακράτηση φόρου θα πρέπει να διενεργείται από τον καταβάλλοντα (μεσολαβούσα Τράπεζα ή Εταιρεία Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών). Η παρακράτηση ενεργείται κατά το χρόνο της καταβολής ή πίστωσης του λογαριασμού του δικαιούχου. Για την απόδοση του παρακρατούμενου φόρου έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 60 του Κ.Φ.Ε.
Κατά συνέπεια, για τα ποσά της υπεραξίας που αποκτώνται από τους δικαιούχους από την έκδοση της παρούσας και μετά, διενεργείται παρακράτηση φόρου σύμφωνα με τα αναφερόμενα πιο πάνω.
9. Όπως έχει γίνει δεκτό από τη Διοίκηση, για τους τόκους καταθέσεων αλλοδαπής προέλευσης που αποκτούν νομικά πρόσωπα της παρ. 1 του άρθρου 101 του Κ.Φ.Ε. δεν αποδίδεται ο παρακρατούμενος φόρος 10% όταν οι εν λόγω τόκοι δεν εισάγονται στην Ελλάδα, δεδομένου ότι αποτελούν εισόδημα φορολογούμενο με τις γενικές διατάξεις (Δ12Β 1101864 ΕΞ2009/23-10-2009).
Ως εκ τούτου, κατ’ ανάλογη εφαρμογή στις περιπτώσεις όπου ο καταβάλλων το κεφαλαιακό κέρδος από μεταβίβαση ομολόγων δεν είναι εγκατεστημένος στην Ελλάδα, ο δικαιούχος δεν υποχρεούται να αποδώσει τον οφειλόμενο φόρο 20% (αυτοαπόδοση) δεδομένου ότι το εισόδημα αυτό φορολογείται με τις γενικές διατάξεις.
10. Περαιτέρω, με τις διατάξεις της παρ. 2 του 82 του Κ.Φ.Ε. ορίζεται μεταξύ άλλων, ότι τα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου, οι οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες, τα πιστωτικά ιδρύματα, σι εταιρείες παροχής πιστώσεων, οι εταιρείες μεσολάβησης στη μεταφορά κεφαλαίων, τα ιδρύματα πληρωμών, τα χρηματοδοτικά ιδρύματα και τα ελληνικά ταχυδρομεία, οι συνεταιρισμοί και οι ενώσεις αυτών, οι ενώσεις προσώπων, καθώς και κάθε άλλος επαγγελματικός φορέας ή οργάνωση, υποχρεούνται να υποβάλλουν ηλεκτρονικά στο Υπουργείο Οικονομικών κάθε στοιχείο και πληροφορία οικονομικού και φορολογικού ενδιαφέροντος που τους ζητείται, όπως αμοιβές, αποζημιώσεις, κατ’ εξαίρεση των διατάξεων για το επαγγελματικό και τραπεζικό απόρρητο, καθώς και στοιχεία και πληροφορίες για ακίνητη και κινητή περιουσία, καθώς και κάθε άλλου στοιχείου αναγκαίου στις διαδικασίες βεβαίωσης και είσπραξης του φόρου, καθώς και στις διαδικασίες του ελέγχου και των διασταυρώσεων.
11. Κατόπιν των ανωτέρω και με βάση τα αναφερόμενα στην προηγούμενη παράγραφο:
i) Για τα ποσά (κεφαλαιακό κέρδος) από ομόλογα (Ελληνικού Δημοσίου ή εταιρικά) που αποκτήθηκαν από ημεδαπούς δικαιούχους από 1.1.2012 μέχρι 31.12.2012, οι Τράπεζες καθώς και οι Εταιρείες Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών θα πρέπει να διαβιβάσουν στην Γ.Γ.Π.Σ. μέχρι 17 Μαΐου 2013, καταστάσεις σε ηλεκτρονικό αρχείο με τα στοιχεία των δικαιούχων – συνδικαιούχων (όνομα ή επωνυμία και Α.Φ.Μ.), το ποσό της υπεραξίας που αυτοί απέκτησαν στο πιο πάνω χρονικό διάστημα από κάθε συναλλαγή στους ανωτέρω τίτλους, το οποίο φορολογείται με τις γενικές διατάξεις, καθώς και το ποσό του φόρου που ενδεχομένως παρακρατήθηκε σε βάρος των δικαιούχων στα πιο πάνω εισοδήματα. Επιπλέον, στις ίδιες καταστάσεις θα αναγράφονται ξεχωριστά τα εισοδήματα που απέκτησαν οι πιο πάνω δικαιούχοι από ημεδαπά εταιρικά ομόλογα του ν. 3156/2003, για το χρονικό διάστημα από 1.1.2012 έως 28.2.2012 (δηλαδή πριν τη ψήφιση του ν. 4051/2012), προκειμένου να μην υπαχθούν σε φορολόγηση με τις γενικές διατάξεις. Με βάση τα πιο πάνω στοιχεία, η Γ.Γ.Π.Σ. θα εμφανίσει κατά την ηλεκτρονική υποβολή της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων οικονομικού έτους 2013, μήνυμα στο οποίο θα αναφέρεται η υποχρέωση υποβολής δήλωσης των αναλογούντων κατά δικαιούχο ποσών, καθώς και το συνολικό ποσό της υπεραξίας που αποκτήθηκε, προκειμένου οι δικαιούχοι να φορολογηθούν με τις γενικές διατάξεις για τα πιο πάνω εισοδήματα. Ο κάθε δικαιούχος – συνδικαιούχος θα έχει την υποχρέωση για την ορθή συμπλήρωση των οικείων κωδικών (ΚΑ: 291, 292). Όσον αφορά τα νομικά πρόσωπα, τα πιο πάνω στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν από τη Γ.Γ.Π.Σ. για λόγους ελεγκτικής επαλήθευσης. Για τα εν λόγω εισοδήματα που αποκτήθηκαν εντός του 2012 οι Τράπεζες και οι Εταιρείες
Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών θα πρέπει να εκδώσουν βεβαιώσεις στους δικαιούχους με το σχετικό ποσό της υπεραξίας.
ii) Τα αναφερόμενα πιο πάνω έχουν ανάλογη εφαρμογή και για το οικονομικό έτος 2014 και επόμενα.
Ειδικά για τους αλλοδαπούς δικαιούχους, με νεότερη διαταγή μας θα διευκρινισθούν τα στοιχεία που θα πρέπει να διαβιβασθούν στην Γ.Γ.Π.Σ.
Για όσους κατέβαλαν στο Δημόσιο το ποσό του φόρου 20% μέχρι την έκδοση της παρούσας, χωρίς να τον παρακρατήσουν από τους δικαιούχους, θα τους επιστραφεί ως αχρεωστήτως καταβληθείς μετά την ολοκλήρωση της πιο πάνω διαδικασίας, δηλαδή μετά την εκκαθάριση των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος.
12. Τέλος, επισημαίνεται, ότι σε περίπτωση που εταιρεία μεταβιβάσει ομόλογο του Ελληνικού Δημοσίου ή εταιρικό ομόλογο πριν από τη λήξη του σε τιμή μικρότερη της τιμής αγοράς του, η ζημία που προκύπτει από την πράξη αυτή της προεξόφλησης, μετά τον συνυπολογισμό των δεδουλευμένων τόκων μέχρι την ημέρα της μεταβίβασης, αναγνωρίζεται για έκπτωση από τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης, καθόσον και το κέρδος (ωφέλεια) που προκύπτει από την ίδια αιτία φορολογείται με βάση τις διατάξεις της περίπτωσης θ’ της παραγράφου 1 του άρθρου 24 του Κ.Φ.Ε. (Δ12 1054641 ΕΞ 8.4.2011 έγγραφο μας).
13. Μετά την έκδοση της παρούσας, κάθε άλλη διαταγή με αντίθετο περιεχόμενο παύει να ισχύει.
Ακριβές αντίγραφο
Η Προϊσταμένη της Γραμματείας
Ο ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΜΑΥΡΑΓΑΝΗΣ
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΙ ΕΛΕΓΕ Η ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΘΕΟΧΑΡΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΩΣ ΦΟΡΟΛΟΓΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΑΛΛΟΔΑΠΕΣ
ΠΟΛ.1117/25.4.2014
Εφαρμογή των διατάξεων της περ. θ’ της παρ. 1 του άρθρου 24 του ν. 2238/1994, όπως αυτές ίσχυαν πριν την κατάργησή τους με το ν.4172/2013 για τα ποσά υπεραξίας που αποκτήθηκαν από αλλοδαπούς δικαιούχους χωρίς μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα
Αθήνα, 25 Απριλίου 2014
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
Α) ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ
1) Δ/ΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ (Δ12)
ΤΜΗΜΑΤΑ: Α’, Β’
2) Δ/ΝΣΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ
ΤΜΗΜΑ: Γ
Β) Δ/ΝΣΗ ΔΙΕΘΝΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ
ΤΜΗΜΑ Α’ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ
Ταχ. Δ/νση: Καρ. Σερβίας 10
Ταχ. Κωδ.: 101 84 ΑΘΗΝΑ
Τηλέφωνο: 210 – 3375312
ΦΑΞ: 210-3375001
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΏΣ ΕΠΕΙΓΟΥΣΑ
ΠΟΛ 1117/2014
ΘΕΜΑ: Εφαρμογή των διατάξεων της περ. θ’ της παρ. 1 του άρθρου 24 του ν. 2238/1994, όπως αυτές ίσχυαν πριν την κατάργησή τους με το ν.4172/2013 για τα ποσά υπεραξίας που αποκτήθηκαν από αλλοδαπούς δικαιούχους χωρίς μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα.
Με αφορμή προφορικά και γραπτά ερωτήματα που έχουν τεθεί στην υπηρεσία μας, αναφορικά με το πιο πάνω θέμα και σε συνέχεια της ΠΟΛ.1102/13.5.2013 εγκυκλίου μας, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
1. Με τις διατάξεις της περ. θ’ της παρ. 1 του άρθρου 24 του ν. 2238/1994, όπως αυτές ίσχυαν πριν την κατάργησή τους με το ν.4172/2013 οριζόταν, ότι ως εισόδημα από κινητές αξίες είναι αυτό που αποκτάται κάθε οικονομικό έτος από τη μεταβίβαση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου και εταιρικών ομολόγων σε τιμή ανώτερης της τιμής κτήσης τους.
2. Περαιτέρω, με τις διατάξεις της περ. δ’ της παρ. 1 του άρθρου 99 του ν. 2238/1994 οριζόταν ότι, αντικείμενο φόρου σε αλλοδαπές επιχειρήσεις που λειτουργούν με οποιονδήποτε τύπο εταιρίας, καθώς και στους κάθε είδους αλλοδαπούς οργανισμούς οι οποίοι αποβλέπουν στην απόκτηση οικονομικών ωφελημάτων, ήταν το καθαρό εισόδημα και το καθαρό κέρδος το οποίο προέκυπτε από πηγή που βρίσκεται στην Ελλάδα, καθώς και το καθαρό εισόδημα ή κέρδος το οποίο προέκυπτε από τη μόνιμη εγκατάσταση της επιχείρησης στην Ελλάδα κατά την έννοια του άρθρου 100.
3. Εξάλλου, με τις διατάξεις της παρ. 2 του άρθρου 114 του ν. 2238/1994, οριζόταν ότι οι διατάξεις του άρθρου 54 εφαρμόζονταν ανάλογα και όταν ο καταβάλλων το εισόδημα ή δικαιούχος αυτού ήταν νομικό πρόσωπο ή επιχείρηση από τα αναφερόμενα στο άρθρο 101 του νόμου αυτού. Εξαιρετικά, αν ο δικαιούχος του εισοδήματος από κινητές αξίες, εκτός μερισμάτων και τόκων από μετοχές και ιδρυτικούς τίτλους, που προέρχονταν από τα διανεμόμενα κέρδη ημεδαπής ανώνυμης εταιρίας, ήταν πρόσωπο από τα αναφερόμενα στην περ. δ’ της παρ. 1 του άρθρου 101, το οποίο όμως δεν είχε μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, το ποσοστό του παρακρατούμενου φόρου οριζόταν σε τριάντα τρία τοις εκατό (33%) στο εισόδημα αυτό και ο αλλοδαπός δικαιούχος δεν υποχρεούνταν στην υποβολή της ετήσιας φορολογικής δήλωσης για το πιο πάνω εισόδημα. Όταν δικαιούχος του εισοδήματος από κινητές αξίες, με εξαίρεση τα μερίσματα, ήταν φυσικό πρόσωπο κάτοικος αλλοδαπής, η παρακράτηση φόρου ενεργείτο με συντελεστή είκοσι τοις εκατό (20%).
4. Με την ΠΟΛ.1102/13.5.2013 εγκύκλιο μας, με την οποία δόθηκαν οδηγίες για την ορθή εφαρμογή των διατάξεων της περ. θ’ της παρ. 1 του άρθρου 24 του ν. 2238/1994, διευκρινίσθηκε μεταξύ άλλων ο χρόνος και ο υπόχρεος διενέργειας παρακράτησης φόρου στις πιο πάνω περιπτώσεις. Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στην υπόψη εγκύκλιο, η παρακράτηση φόρου διενεργείται από τον καταβάλλοντα (μεσολαβούσα Τράπεζα ή Εταιρεία Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών) κατά το χρόνο καταβολής ή πίστωσης του λογαριασμού του δικαιούχου.
Ωστόσο, δεν αντιμετωπίσθηκε το ζήτημα παρακράτησης για τους αλλοδαπούς δικαιούχους χωρίς μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, οι οποίοι αποκτούν εισόδημα από τη μεταβίβαση των ως άνω τίτλων και αναφέρθηκε ότι με νεότερη διαταγή μας θα δοθούν οδηγίες για το χειρισμό του υπόψη θέματος.
5. Ενόψει των ανωτέρω, με την παρούσα γίνεται δεκτό ότι ο οφειλόμενος φόρος για τα ποσά της υπεραξίας που αποκτήθηκαν από αλλοδαπούς δικαιούχους (φυσικά ή νομικά πρόσωπα) χωρίς μόνιμη εγκατάσταση στη χώρα μας, μέχρι την έναρξη ισχύος του ν.4172/2013, όταν δεν έχει μεσολαβήσει ημεδαπός φορέας πληρωμής ώστε να έχει προβεί σε παρακράτηση φόρου, θα πρέπει να αποδοθεί από τον ίδιο τον δικαιούχο. Η απόδοση του φόρου θα γίνει εφάπαξ με υποβολή δήλωσης μέσα σε δύο (2) μήνες από την έκδοση της παρούσας. Ο αλλοδαπός δικαιούχος θα πρέπει να προσκομίζει βεβαίωση του αρμόδιου αλλοδαπού φορέα πληρωμής, επίσημα μεταφρασμένη, από την οποία να προκύπτει το ποσό του κεφαλαιακού κέρδους που απέκτησε.
Τα ίδια ισχύουν και όταν έχει μεσολαβήσει ημεδαπός φορέας πληρωμής, αλλά όμως οι μεταβιβάσεις των τίτλων είχαν λάβει χώρα μέσω συλλογικών λογαριασμών πελατείας που τηρούνται ανά αλλοδαπό θεματοφύλακα και όχι ατομικά ανά επενδυτή.
Τα έσοδα από το φόρο (33% ή 20%) που καταβάλλεται σύμφωνα με τα ανωτέρω καταχωρούνται στον ΚΑΕ 0144.
Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες ο πραγματικός δικαιούχος (beneficial owner) είναι φορολογικός κάτοικος κράτους με το οποίο η Ελλάδα έχει συνάψει Σύμβαση Αποφυγής της Διπλής Φορολογίας του Εισοδήματος (Σ.Α.Δ.Φ.Ε), αυτός μπορεί να επικαλεστεί τις ευνοϊκότερες διατάξεις της οικείας Σ.Α.Δ.Φ.Ε, με την υποβολή στην αρμόδια Δ.Ο.Υ, της ΑΙΤΗΣΗΣ για την εφαρμογή της συγκεκριμένης Σ.Α.Δ.Φ.Ε, δεόντως συμπληρωμένης, καθώς και υπογεγραμμένης και σφραγισμένης από την αρμόδια αλλοδαπή φορολογική Αρχή.
Σημειώνεται ότι, στην ιστοσελίδα της Διεύθυνσης Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων, στην ηλεκτρονική Διεύθυνση: http://www.gsis.gr/gsis/info/gsis_site/ddos, βρίσκονται αναρτημένα, στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα, τα κείμενα των Σ.Α.Δ.Φ.Ε που έχει συνάψει η Ελλάδα με άλλα κράτη και βρίσκονται σε ισχύ, καθώς και τα Έντυπα Εφαρμογής των Σ.Α.Δ.Φ.Ε. Στην ίδια παραπάνω ηλεκτρονική διεύθυνση βρίσκονται αναρτημένα και τα Έντυπα της Αίτησης Επιστροφής Φόρου Εισοδήματος βάσει των Σ.Α.Δ.Φ.Ε.
6. Οι αλλοδαποί δικαιούχοι (φυσικά ή νομικά πρόσωπα), οι οποίοι υποβάλλουν τη δήλωση της περ. 5 της παρούσας, που δε διαθέτουν ταχυδρομική διεύθυνση στην Ελλάδα, υποχρεούνται να ορίσουν φορολογικό εκπρόσωπο στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις διατάξεις της απόφασης ΠΟΛ.1283/30.12.2013 (ΦΕΚ 3367Β’) του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων, με την υποβολή στη Φορολογική Διοίκηση της σχετικής για τη χορήγηση Α.Φ.Μ. δήλωσης, συνυποβάλλοντας το έντυπο Μ7 «Δήλωση Σχέσεων Φορολογουμένου» και απλή έγγραφη δήλωση με βεβαιωμένο το γνήσιο της υπογραφής τους, για τον ορισμό του.
Ειδικότερα για τη χορήγηση Α.Φ.Μ. σε αλλοδαπό δικαιούχο, φυσικό πρόσωπο υποβάλλεται το έντυπο Μ1 «Δήλωση απόδοσης Α.Φ.Μ./Μεταβολής ατομικών στοιχείων», ενώ σε νομικό πρόσωπο υποβάλλεται το έντυπο Μ3 «Δήλωση Έναρξης /Μεταβολής μη Φυσικού Προσώπου» και συνυποβάλλονται κατά περίπτωση, εκτός των αναφερομένων στην προηγούμενη παράγραφο, τα δικαιολογητικά του άρθρου 3 και της παρ.ζ) της περ. 6 του άρθρου 6 της απόφασης ΠΟΛ.1006/31.12.2013 (ΦΕΚ 19Β’) του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων. Επίσης από τα νομικά πρόσωπα συνυποβάλλεται και το έντυπο Μ9 «Δήλωση Στοιχείων Έδρας Αλλοδαπής Επιχείρησης».
Οι ανωτέρω δηλώσεις παραλαμβάνονται από όργανα της Φορολογικής Διοίκησης, της στήλης 5 της περ. 115, στα οποία μεταβιβάστηκαν αρμοδιότητες, σύμφωνα με την Απόφαση Δ6Α 1036682 ΕΞ 25.2.2014 (ΦΕΚ 478Β’) του Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή της με την Απόφαση Δ6Α 1054391ΕΞ 1.4.2014 (ΦΕΚ 796Β’).
Ακριβές αντίγραφο
Η Προϊσταμένη της Γραμματείας
Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ
ΘΕΟΧΑΡΗΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.