Ενέργεια: Τι σχεδιάζει η Ευρώπη, τι γίνεται με την ενιαία τιμή αερίου

Της Ελένης Στεργίου

Η ενεργειακή απόδοση είναι το πρώτο καύσιμο για τις οικονομίες μας. Αυτό τονίζουν οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι και για τα επόμενα 20 χρόνια έχουν «καταστρώσει» σχέδιο για την καλύτερη ενεργειακή απόδοση στις χώρες μέλη, μείωση του κόστους ενέργειας, αλλά και για επενδύσεις στο κλάδο. Έτσι,  η χρηματοδότηση των έργων ενεργειακής απόδοσης αλλά και της κοινής δράσης των μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για ενιαία ενεργειακή πολιτική βρέθηκε στο επίκεντρο της σημερινής συνεδρίασης του άτυπου Συμβουλίου υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, υπό την Προεδρία του Γιάννη Μανιάτη.

Το σχέδιο για την ενεργειακή απόδοση συμβάλλει στην ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, στη βιωσιμότητα του ενεργειακού μας συστήματος, την ανταγωνιστικότητα των βιομηχανιών και των επιχειρήσεων και  την αύξηση της απασχόλησης. Σημειώνεται ότι η πολιτική δέσμευση (20% εξοικονόμηση ενέργειας μέχρι το 2020) έθεσε τη βάση για ολοκληρωμένο ρυθμιστικό πλαίσιο που είναι απαραίτητο για να προκαλέσει την αντίδραση της αγοράς. Εξάλλου, το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2014-2020 υπερδιπλασιάζει τα διαθέσιμα κεφάλαια για την ενεργειακή απόδοση. Από τα κεφάλαια που διαχειρίζονται τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία και Επενδύσεων (ESIF), τουλάχιστον τα 27 δισεκατομμύρια ευρώ θα διατίθενται για επενδύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

Κύριος στόχος της Ευρώπης είναι η υιοθέτηση κοινής ενεργειακής πολιτικής. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα η Επιτροπή προτείνει ένα κοινό πλαίσιο πολιτικής για το κλίμα και την ενέργεια κατά την περίοδο 2020-2030, το οποίο ήδη ανακοίνωσε στις 22 Ιανουαρίου 2014.

Προτείνει ένα στόχο αερίων του θερμοκηπίου κατά 40% και δεσμευτικό στόχο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που πρέπει να τηρούνται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, στους 27. Υπογραμμίζει, επίσης, ότι η συνεχιζόμενη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης είναι καίριας σημασίας. Η αναθεώρηση της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση αναμένεται να είναι έτοιμη στα μέσα του 2014 και οι αξιωματούχοι της ΕΕ τονίζουν τη σημασία της ανταγωνιστικότητας και της ενεργειακής ασφάλειας με προοπτική το 2030 και προτείνει μια σειρά βασικών δεικτών ενέργειας στον τομέα αυτό.  Οι εθνικές πολιτικές για το κλίμα και τα μέτρα πρέπει να πραγματοποιηθούν μέχρι το Μάρτιο του 2019.

Ο υπουργός Ενέργειας Γιάννης Μανιάτης υπογράμμισε, μεταξύ άλλων, τη σημασία που θα έχει η ενιαία πολιτική της Ευρώπης για την ενέργεια, ενώ αναφερόμενος στην κοινή πολιτική για την τιμή του φυσικού αερίου, δήλωσε ότι «ουσιαστικά αυτό είναι μία κοινή διαπραγμάτευση για τη τιμή και αυτό είναι κάτι που θα βοηθήσει την Ευρώπη να κάνει βήματα προς τα εμπρός». Ωστόσο, όπως τόνισε κάποιες χώρες κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ υπάρχουν και κράτη – μέλη που δεν υιοθετούν αυτήν τη πρόταση, καθώς θεωρούν πως  δεν ωφελεί την Ευρώπη και τον ανταγωνισμό.

Από την πλευρά του ο Ευρωπαίος Επίτροπος για την Ενέργεια, Γκίντερ Έτινγκερ τόνισε ότι πάμε με προτάσεις συγκεκριμένες στο ευρωπαϊκό συμβούλιο της ΕΕ τον Οκτώβριο, σχετικά με την ενιαία ενεργειακή πολιτική. «Θα αφορά τις συμφωνίες των χωρών της ένωσης, αλλά και με τρίτες χώρες να διαπραγματεύονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο». Ήδη, όπως τόνισε, ισχύει πλέον ότι τα αποθέματα των χωρών της ΕΕ σε φυσικό αέριο πρέπει να είναι 30 ημερών μπροστά, ενώ για πετρέλαιο 135 ημέρες.

Σχετικά με τις ανησυχίες για τις απειλές της Ρωσίας να «κόψει» το φυσικό αέριο, τόσο ο υπουργός, όσο και ο Ευρωπαίος Επίτροπος τόνισαν ότι θα συζητηθεί σε επίπεδο αρχηγών – κρατών και υπογράμμισαν ότι με την ενιαία ενεργειακή πολιτική θα μειωθεί η εξάρτηση της Ευρώπης.

Για ΔΕΣΦΑ

Η Ελλάδα επιθυμεί όσο δυνατόν την ταχύτερη μεταβίβαση του ΔΕΣΦΑ στη Soccar, δήλωσε ο ΥΠΕΚΑ, Γιάννης Μανιάτης, κατά τη διάρκεια του άτυπου συμβουλίου Υπουργών Ενέργειας, που πραγματοποιείται στην Αθήνα. Συγκεκριμένα, ο κ. Μανιάτης δήλωσε ότι πρέπει να γίνει με βάση την κοινοτική οδηγία άλλα και με τη βέλτιστη ταχύτητα. Εξάλλου υπάρχουν και ρήτρες χρονικές. Σύμφωνα με τον ίδιο, έχει γίνει ανταλλαγή εγγράφων μεταξύ ελληνικής κυβέρνησης και ευρωπαϊκής επιτροπής και έχουν υπάρξει συζητήσεις για το θέμα.

Από την πλευρά του ο Ευρωπαίος Επίτροπος στα θέματα ενέργειας, ανέφερε για τον ΔΕΣΦΑ ότι “είμαστε σε κάλο δρόμο”. “Παρακολουθούμε τις εξελίξεις και μέσα στο 2014 πιστεύουμε ότι θα έχει γίνει η ιδιωτικοποίηση. Θα ισχύσουν οι κανόνες της κοινοτικής νομοθεσίας”, δήλωσε χαρακτηριστικά.   

Διαβάστε το εισαγωγικό κείμενο της τοποθέτησης του Υπουργού ΠΕΚΑ, Γιάννη Μανιάτη:

«Καλησπέρα σας.
Σας ευχαριστούμε που βρίσκεστε σήμερα εδώ, στη συνέντευξη Τύπου για τις εργασίες του άτυπου Συμβουλίου των Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ. Είχαμε μια εξαιρετικά γόνιμη συζήτηση για σημαντικά ενεργειακά ζητήματα που απασχολούν σήμερα την ΕΕ.
Συζητήσαμε την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης σε μια περίοδο που η κρίση στην Ουκρανία εξελίσσεται, καθώς και τις προκλήσεις και τις προοπτικές. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάσαμε μια σειρά από σημαντικές δυνατότητες, μέτρα και κατευθύνσεις:
1. Tην ενίσχυση της συνεκτικότητας μεταξύ της στρατηγικής της Ευρώπης για την ασφάλεια εφοδιασμού και του Πλαισίου 2030 για την Ενέργεια και το Κλίμα.
2. Μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής ζήτησης
3. Δυνατότητες ανάπτυξης των ενδογενών πηγών της Ένωσης, τόσο Ανανεώσιμων, όσο και συμβατικών, όπως μας διδάσκει η εμπειρία των επιτυχών ερευνών στην Ανατολική Μεσόγειο.
4. Διαφοροποίηση εξωτερικών προμηθευτών και οδεύσεων Φυσικού Αερίου.
5. Ολοκλήρωση μιας λειτουργικής και πλήρως ενοποιημένης αγοράς ενέργειας.
6. Συστηματική προσπάθεια για ενιαία και δυνατή φωνή και στρατηγική της ΕΕ στην εξωτερική ενεργειακή πολιτική, ειδικά στις σχέσεις με τρίτες χώρες.
7. Αναθεώρηση των μηχανισμών αλληλεγγύης και αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και ταχύτερη αντίδραση.

Στα βραχυπρόθεσμα μέτρα, πρέπει να εντάξουμε σχέδια έκτακτης ανάγκης, ολοκλήρωση ανάστροφης ροής και αποθήκευσης του φυσικού αερίου.
Στα μεσομακροπρόθεσμα μέτρα, θα πρέπει να εντάξουμε τη δυναμική και ταχεία προώθηση των αναγκαίων διευρωπαϊκών δικτύων ενέργειας.
Διαπιστώσαμε ότι ο διάλογος με τρίτες χώρες και περιοχές είναι επίσης μεγάλης σημασίας, καθώς και την ανάγκη η πολιτική μας στην ενέργεια να είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με άλλες πολιτικές της ΕΕ.
Θα ήθελα να γνωρίζετε ότι, στο σημαντικό θέμα της ενεργειακής ασφάλειας θα επανέλθουμε στο τελευταίο ενεργειακό Συμβούλιο της Ελληνικής Προεδρίας στο Λουξεμβούργο όπου θα αξιοποιήσουμε τόσο τα αποτελέσματα της σημερινής συζήτησης, όσο και σχετική έκθεση που περιμένουμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αυτό το μήνα.
Συζητήσαμε, επίσης, το μεγάλο θέμα της ενεργειακής απόδοσης. Για μένα, ως Προέδρου του Συμβουλίου Ενέργειας, για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για όλους μας, η ενεργειακή απόδοση αναγνωρίζεται, όπως συνηθίζω να λέω, ως το σημαντικότερο και λιγότερο αξιοποιημένο ενεργειακό κοίτασμα που διαθέτουμε ως Ένωση.
Επιβεβαιώσαμε ότι, από την μια μεριά υπάρχουν διαθέσιμα κοινοτικά χρηματοδοτικά εργαλεία, αλλά ότι χρειάζεται παράλληλα να γίνουν πολλά ακόμα σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
Συμφωνήσαμε ότι χρειάζεται μεγαλύτερη πληροφόρηση των επενδυτών, δραστική απλοποίηση των διοικητικών διαδικασιών και ένας παραδειγματικός, θα έλεγα ηγετικός, τρόπος εφαρμογής τέτοιων προγραμμάτων σε δημόσια κτήρια.
Ειδικά για τα θέματα των μεγάλων έργων ενεργειακών υποδομών, διαπιστώθηκε σημαντική ανάγκη, όπως τόνισε ο Επίτροπος Ενέργειας, να προχωρήσουμε γρήγορα στη δημιουργία των αρμόδιων υπηρεσιών «μιας στάσης», για την ταχεία αδειοδότηση των έργων.
Διαπιστώσαμε ακόμα την ανάγκη να πετύχουμε οικονομίες κλίμακας, μέσα από ένα κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο που να αφορά τομείς όπως οι διαδικασίες προμηθειών, οι υποχρεώσεις υποβολής σχετικών εκθέσεων στην Επιτροπή.

Είμαστε βέβαιοι ακόμα ότι η ανταλλαγή καλών πρακτικών και εμπειριών θα χρησιμοποιηθεί κατάλληλα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο πλαίσιο των εργασιών της για την αναθεώρηση του Πλαισίου Ενεργειακής Απόδοσης μέχρι τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους. Στο πλαίσιο αυτής της αναθεώρησης, διαπιστώσαμε την ανάγκη να εξεταστεί η πιθανή προώθηση νέων κατάλληλων προγραμμάτων χρηματοδότησης, με βάση τα Διαρθρωτικά Ταμεία, ή συμμετοχής της ΕΚΤ σε έργα πραγματικής ευρωπαϊκής αξίας.

Θα επιστρέψουμε φυσικά στο μεγάλο θέμα των τιμών και του κόστους ενέργειας στο Συμβούλιο Ενέργειας του Ιουνίου, με υιοθέτηση σχετικών συμπερασμάτων που θα καλύπτουν και το θέμα προστασίας καταναλωτών και ενεργειακής απόδοσης.

Τέλος, στο γεύμα εργασίας που είχαμε, συζητήσαμε το μεγάλο θέμα της νέας διακυβέρνησης για την Ενέργεια και την Κλιματική Αλλαγή.
Οι λέξεις κλειδιά για τη διαδικασία διακυβέρνησης είναι η ευελιξία και η συμβατότητα. Ευελιξία θέλουμε για να καθορίσουμε τους στόχους σύμφωνα με τις εθνικές ανάγκες και δυνατότητες. Συμβατότητα θέλουμε επίσης μεταξύ του οδικού χάρτη με τους κοινούς μας στόχους.

Έχουμε ήδη επενδύσει πολλά στην περιφερειακή συνεργασία για την ανάπτυξη των υποδομών και τη ρύθμιση των αγορών. Αυτές οι βασικές αρχές θα αποτελέσουν μέρος της προετοιμασίας των Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Ιουνίου και του Οκτωβρίου και θα συμπεριληφθούν στα συμπεράσματα για το πλαίσιο 2030.
Σας ευχαριστώ πολύ.»