Χρηματοαπστολές που έφευγαν νύχτα από το Νομισματοκοπείο για να εφοδιάσουν με μετρητά τα ΑΤΜ. Παλέτες με πηντάευρα και εκατοστάευρα που έφθναν στηνν Ελλάδα με άκρα μυστικότητα, φορτωμένες σε στρατιωτικά αεροπλάνα C130 δίνοντας την πολυπόθητη ανάσα ρευστότηταςκαι αποτρέποντας περιστατικό που θα προκαλούσε πανικό. Σκηνές βγαλμένες όχι από ταινία αλλά από την έκδοση της ΤτΕ “Το Χρονικό της Μεγάλης Κρίσης 2008 – 2013” με την οποία γίνεται καταγραφή πως οδηγηθήκαμε στην κρίση και πως αντιμετωπίστηκε όταν αυτή κορυφωνόταν.
Ακολουθεί χαρακτηριστικό απόσπασμα απ’ το βιβλίο:
“Είναι χαρακτηριστικό ότι, από την ημερομηνία ανακοίνωσης της πρώτης “δέσμης μέτρων” για το δημόσιο τομέα (9 Φεβρουαρίου 2010) μέχρι και τις βουλευτικές εκλογές της 17ης Ιουνίου 2012, η αξία των τραπεζογραμματίων ευρώ σε κυκλοφορία υπερδιπλασιάστηκε και ανήλθε σε 47,7 δισεκ. ευρώ, έναντι 20,0 δισεκ. ευρώ (+138%), ξεπερνώντας κατά πολύ το μέσο όρο αύξησης των προηγούμενων ετών (περί το 7,5% ετησίως), καθώς και τον αντίστοιχο μέσο όρο του Ευρωσυστήματος
Την περίοδο Ιαν. 2006-Δεκ. 2009 ο μέσος ετήσιος ρυθμός αύξησης της κυκλοφορίας των τραπεζογραμματίων ευρώ σε όρους αξίας στην Ελλάδα ήταν κατά τι χαμηλότερος του αντιστοίχου της ευρωζώνης (8,7% έναντι 9,3%). Την περίοδο μετά το Δεκέμβριο του 2009 η αξία των τραπεζογραμματίων που κυκλοφορούσαν στην Ελλάδα αυξήθηκε με μέσο ετήσιο ρυθμό άνω του 20%.
Επιπρόσθετα, ο ρυθμός αύξησης της ζήτησης δεν ήταν ομαλός. Αντίθετα, στο προαναφερθέν χρονικό διάστημα (Φεβρουάριος 2010-Ιούνιος 2012) η ΤτΕ κλήθηκε να αντιμετωπίσει αλλεπάλληλα “επεισόδια” αυξημένων εκροών χρηματικού, τα οποία προκαλούσαν η αρνητική ειδησεογραφία και οι εξάρσεις ανησυχίας του κοινού.
Ανάλυση της ζήτησης σε εβδομαδιαία βάση δείχνει ότι καταγράφηκαν 11 εβδομάδες με εκροές χρηματικού αξίας άνω του 1 δισεκ. ευρώ – με κορυφαίες την εβδομάδα πριν από τις επαναληπτικές εκλογές του Ιουνίου του 2012 (εκροές 3 δισεκ. ευρώ), την εβδομάδα 22-26 Μαρτίου 2010, οπότε υπήρξαν φήμες για την κήρυξη πτώχευσης στις 25 Μαρτίου (εκροές 2 δισεκ. ευρώ), και την εβδομάδα ανακοίνωσης της εισόδου της Ελλάδος στο Μνημόνιο, τον Απρίλιο του 2010 (εκροές 1,5 δισεκ. ευρώ).
Πριν από την έναρξη της κρίσης, οι καθαρές εκροές ανά μήνα ανέρχονταν κατά μέσον όρο σε 112 εκατ. ευρώ,2 ενώ ακόμη και τους μήνες αιχμής (π.χ. το Δεκέμβριο, λόγω των εορτών των Χριστουγέννων) δεν υπερέβαιναν τα 2,5 δισεκ. ευρώ.
Η διόγκωση της ζήτησης για μετρητά επηρέασε τον όγκο των εργασιών της Διεύθυνσης Ταμείων της ΤτΕ, όπως φαίνεται από την εξέταση των στοιχείων των ποσοτήτων ροής των τραπεζογραμματίων. Κατά την εξεταζόμενη περίοδο (Φεβρουαρίου 2010-Ιουνίου 2012), επί δέκα μήνες οι ποσότητες των τραπεζογραμματίων ευρώ που διοχετεύθηκαν στην αγορά ήταν της τάξεως των 101.000-134.000 “χρηματοδεμάτων”,3 αυξημένες σε ποσοστό 120%-158% έναντι του μέσου όρου εκροών του 2009 (84.555 χρηματοδέματα).
Επί 51 εργάσιμες ημέρες κατά το χρονικό διάστημα που προαναφέρθηκε, ο όγκος των εκροών των τραπεζογραμματίων ευρώ που διοχετεύθηκε στην αγορά από τις αρμόδιες Υπηρεσίες της ΤτΕ ήταν αυξημένος κατά περισσότερο από 120% σε σύγκριση με τον ημερήσιο μέσο όρο εκροών του 2009, ενώ, σε 21 ημέρες από αυτές, ο όγκος των εκροών των τραπεζογραμματίων υπερέβη το 150% (151%-179%) του ημερήσιου μέσου όρου του 2009.
Αυτονόητο είναι ότι οι υψηλές διακυμάνσεις της ζήτησης τραπεζογραμματίων απαίτησαν ειδικό και άμεσο χειρισμό από την ΤτΕ και επίταση των προσπαθειών των αρμόδιων Υπηρεσιών για τη διαχείριση του χρηματικού, έτσι ώστε αφενός μεν να καλυφθεί εξ ολοκλήρου η ζήτηση, αφετέρου δε η διανομή του χρηματικού στις τράπεζες να γίνει ομαλά ώστε να διατηρηθεί η εικόνα της κανονικότητας.
Ως προς τη διαχείριση του χρηματικού, η ΤτΕ αντιμετώπισε την κρίση με τις παρακάτω καθοριστικές ενέργειες:
• Επιτάχυνε τις εργασίες της σχετικά με την προώθηση των τραπεζογραμματίων και τη διακίνησή τους. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι, στο Κέντρο Επεξεργασίας και Διακίνησης Χρηματικού Χαλανδρίου (ΚΕΠΕΔΙΧ), στις 14 και 15 Ιουνίου 2012 εξυπηρετήθηκαν, αντίστοιχα, 76 και 71 οχήματα χρηματαποστολών, σχεδόν αποκλειστικά για “χρηματοπαραδόσεις” (παραδόσεις χρηματικού) σε πιστωτικά ιδρύματα, έναντι μέσου όρου 20 οχημάτων για παραδόσεις και παραλαβές την ημέρα. Παρά την αύξηση του όγκου των εργασιών, τηρήθηκε το πρόγραμμα εξορθολογισμού των χρηματαποστολών και επιτεύχθηκε μείωση του κόστους διανομής κατά την εξεταζόμενη περίοδο.
Θα πρέπει να σημειωθεί σχετικά ότι ο υπερτριπλασιασμός των χρηματαποστολών πραγματοποιήθηκε χωρίς κανένα δυσάρεστο συμβάν, παρά το γεγονός ότι η έξαρση της εγκληματικότητας είχε πολλαπλασιάσει τους κινδύνους.
•Υιοθέτησε τη συστηματική και σε ημερήσια βάση παρακολούθηση της ζήτησης (τις εισροές και εκροές στα ταμεία της), αναλύοντας τα στοιχεία της κυκλοφορίας και της επάρκειας των αποθεμάτων του χρηματικού της, τόσο κεντρικά όσο και σε επίπεδο τοπικό/υποκαταστημάτων. Παράλληλα, για λόγους ασφαλείας, διενεργούνταν εκτιμήσεις επάρκειας αποθεμάτων σε ακραία σενάρια εκροών.
•Με την καθημερινή παρακολούθηση και την ορθή διαχείριση, η ΤτΕ επέτυχε τη διατήρηση επαρκών αποθεμάτων τραπεζογραμματίων ευρώ. Άλλωστε, η Διεύθυνση Ταμείων της Τράπεζας είχε ήδη μεριμνήσει από το 2004 για την τήρηση υψηλών αποθεμάτων ασφαλείας (“benchmarks”) στις ονομαστικές αξίες των 500, 200 και 100 ευρώ, σε επίπεδα υψηλότερα αυτών που υποδεικνύονται από την ΕΚΤ, προκειμένου να μπορεί να αντιμετωπίσει, σε κάποιο βαθμό αυτοτελώς, τυχόν έκτακτη αύξηση της ζήτησης.
Κατά την περίοδο Ιανουαρίου 2011-Ιουνίου 2012, τα αποθέματα τραπεζογραμματίων ευρώ της ΤτΕ όλων των αξιών αντιστοιχούσαν, κατά μέσον όρο, στο 13,8% των καταθέσεων των πιστωτικών ιδρυμάτων, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό κάλυψης στην ευρωζώνη ήταν μόνο 6,8%.
•Με τη συνεργασία της ΕΚΤ και προκειμένου να καλύψει την έκτακτη ζήτηση, η ΤτΕ ζήτησε και διενήργησε, έγκαιρα, τρεις έκτακτες χρηματοπαραλαβές από άλλες εθνικές κεντρικές τράπεζες (μία από εκείνην της Ιταλίας και δύο από εκείνην της Αυστρίας) στο υπό εξέταση χρονικό διάστημα (Φεβρ. 2010-Ιούν. 2012), συνολικής αξίας 5,26 δισεκ. ευρώ. Επίσης, η ΤτΕ μείωσε το χρόνο επεξεργασίας των τραπεζογραμματίων που εισέρρεαν, με σκοπό την ταχύτερη προώθησή τους σε επανακυκλοφορία.
•Οι αρμόδιες Υπηρεσίες της Διεύθυνσης Ταμείων της ΤτΕ παρακολουθούν, σε εβδομαδιαία και μηνιαία βάση, τόσο στο ΚΕΠΕΔΙΧ όσο και στο λοιπό δίκτυο, τα μη επεξεργασμένα αποθέματα τραπεζογραμματίων ευρώ, καθώς και τον απαιτούμενο χρόνο επεξεργασίας αυτών που επιστρέφουν από την κυκλοφορία. Άλλωστε, η έγκαιρη επεξεργασία και η αποτελεσματική διαχείριση των αποθεμάτων τραπεζογραμματίων από την ΤτΕ αποτελούν βασικό καθήκον της έναντι του Ευρωσυστήματος και υποχρέωσή της προς τις άλλες εθνικές κεντρικές τράπεζες.
Αποτέλεσμα των ενεργειών της ΤτΕ ήταν η πλήρης κάλυψη της ζήτησης τραπεζογραμματίων ευρώ σε καθεμία από τις ονομαστικές αξίες, χωρίς να προκληθεί συμφόρηση στις αρμόδιες Υπηρεσίες, κάτι που θα είχε αρνητικό αντίκτυπο στις εμπορικές τράπεζες.
Έτσι, κρίνεται εξαιρετικά επιτυχής η συμβολή της ΤτΕ στο κρίσιμο θέμα της αντιμετώπισης της αυξημένης ζήτησης τραπεζογραμματίων ευρώ.
Μετά τις εκλογές της 17ης Ιουνίου 2012, ο ρυθμός ζήτησης τραπεζογραμματίων ευρώ παρουσίασε ανάσχεση και πλέον επιστρέφονταν στην ΤτΕ περισσότερα τραπεζογραμμάτια, κυρίως μεγάλων και μεσαίων ονομαστικών αξιών. Μετά τις 17 Ιουνίου 2012 και μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2012, επιστράφηκαν συνολικά 9,7 δισεκ. ευρώ, ενώ οι εισροές συνεχίστηκαν στη διάρκεια του 2013, όταν επιστράφηκαν ακόμη 2,2 δισεκ. ευρώ”.
Σχολίασε εδώ
Για να σχολιάσεις, χρησιμοποίησε ένα ψευδώνυμο.