Άρθρο 99: Από εργαλείο εξυγίανσης προβληματικών επιχειρήσεων σε εργαλείο ‘’ασυλίας’’ από υποχρεώσεις και πιστωτές

Της Στεφανίας Σούκη 

 

PC Systems, e-shop.gr, Metropolis, Imperio- Argo, Arcon Constructions, Ελευθεροτυπία, Πετζετάκις, Νeoset, AΓΝΟ, AΤΛΑΝΤΙΚ, Εδραση- Ψαλλίδας, Ridenco, Applebee’s, Μπάμπης Βωβός Διεθνής Τεχνική, Expert, Νεώριον, ΔΟΜΟΚΑΤ, Laytoncrest Schaub Lorenz, ΔΙΕΚΑΤ, Lannet, Αlapis, Microland, Altec, Glou, Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργιες, Pharmacon, Leo Burnett, Alter, ΑΤΤΙ-ΚΑΤ, Πραξιτέλειο, Ysatis, Carouzos, Kodak, Civitas, Alexpak. 

 

Αυτές είναι μερικές μόνο από τις ”προβληματικές” επιχειρήσεις της κρίσης που αναζήτησαν διέξοδο τα τελευταία χρόνια στις διατάξεις του άρθρου 99, το οποίο, μετά από επτά χρόνια που έχει δοκιμασθεί στην πράξη εξακολουθεί να εγείρει ερωτήματα με κεντρικότερο όλων το αν τελικά οι επιχειρήσεις ζητούν πράγματι προστασία από τους πιστωτές τους ή ασυλία από τις υποχρεώσεις τους. 

 

“Ολες οι αιτήσεις για το άρθρο 99 έως το πρόσφατο παρελθόν γίνονταν σε πρώτο επίπεδο δεκτές, γεγονός  το οποίο εξελίχθηκε σε ”γάγγραινα” για το εγχώριο επιχειρείν γιατί ουσιαστικά ένας μεγάλος κύκλος γύρω από την προβληματική επιχείρηση- οι προμηθευτές, οι εργαζόμενοι και λοιποί πιστωτές …ρακοποιούνταν”. Αυτό αναφέρει ο νομικός κ. Χ. Σαμαράς από το δικηγορικό γραφείο Χ. Σαμαρά & Συνεργατών, το οποίο μαζί με τον επίσης νομικό Ν. Νικολόπουλο από τo δικηγορικό γραφείο Αthens Legal Firm επιχείρησαν να δώσουν απαντήσεις για τη λειτουργία του άρθρου 99 στην οικονομική κρίση, στο πλαίσιο της σχετικής ημερίδας που διοργάνωσε ο Σύνδεσμος Ανώτατων Στελεχών Διαχείρισης Πιστωτικού Κινδύνου. “Επιπλέον, από τις βασικές επιπτώσεις που βιώνουν πελάτες και προμηθευτές στην περίπτωση των διαδικασιών εξυγίανσης μίας προβληματικής επιχειρήσης, είναι ο δικαστικός κυκεώνας στον οποίο τελικά είναι αναγκασμένοι να εμπλακούν. Πάντως, μετά από επτά χρόνια εφαρμογής του άρθρου 99 στην πράξη, μπορεί να διαπιστώσει κανείς ότι υπήρξαν κάποιες – η αλήθεια είναι ελάχιστες- επιχειρήσεις οι οποίες τελικά  ανασυγκροτήθηκαν ή εκποιήθηκαν επιτυχώς. Από την άλλη πλευρά, με βάση την εμπειρία από το εξωτερικό, για παράδειγμα από τις ΗΠΑ, προκύπτει ότι ένας επιχειρηματίας, ακόμη και όταν πτωχεύει, πολλές φορές επιστρέφει στον επιχειρηματικό στίβο μετά από 1,5- 2 χρόνια.”   

 

Στο ερώτημα αν τελικά είναι είναι προς το συμφέρον των πιστωτών να συναινέσουν σε μια τέτοια διαδικασία ακόμη και αν συμφωνήσουν σε ένα πολύ μεγάλο «κούρεμα» των απαιτήσεών τους και ειδικότερα στο πώς προστατεύονται οι πιστωτές που έχουν μικρότερης αξίας απαιτήσεις, τα δύο δικηγορικά γραφεία απαντούν: 

 

“Για να καταστεί μία τέτοια συμφωνία αποτελεσματική είναι αναγκαίο η απόφαση της πλειοψηφίας των πιστωτών να δεσμεύει και την μειοψηφία εφόσον δεν θίγονται  τα συμφέροντα αυτής. Η συλλογική ικανοποίηση των πιστωτών παραβλάπτεται αν προβλέπει ότι οι μη συμβαλλόμενοι στην συμφωνία πιστωτές θα βρεθούν σε χειρότερη οικονομική θέση από αυτή την οποία θα βρίσκονταν σε περίπτωση αναγκαστικής εκτέλεσης ή σε περίπτωση που ο οφειλέτης έχει περιέλθει σε παύση πληρωμών. Για την εκτίμηση της οικονομικής θέσης των πιστωτών λαμβάνονται υπόψη τα ποσά και τυχόν άλλα ανταλλάγματα που θα λάβουν και οι όροι αποπληρωμής των ποσών αυτών. 

 

Είναι συμφέρον των πιστωτών να συναινέσουν σε μια διαδικασία μεγάλου “κουρέματος”,διότι δεν πρόκειται να λάβουν τις απαιτήσεις τους από πτώχευση, ενώ, με τη συναίνεσή τους στη διαδικασία εξυγίανσης με μεγάλο ”κούρεμα”,  μπορεί να λάβουν από τη  διαδικασία της «κουρεμένης» απαιτήσεώς τους, με την εξακολούθηση της βιωσιμότητας της εταιρείας. Εάν δεν λάβουν, παραμένει η εξασφάλισή τους μέσω των εμπραγμάτων ασφαλειών που συνήθως έχουν σε ακίνητο της εταιρείας ή των νομίμων εκπροσώπων αυτής. Από την πλευρά τους, οι εργαζόμενοι ως μικροπιστωτές, κατοχυρώνονται με τη διατήρηση των αναγκαίων θέσεων εργασίας”.

 

Ποια στάση συνήθως επιλέγουν να κρατήσουν οι τράπεζες, οι οποίες  στην πλειοψηφία των περιπτώσεων των αιτήσεων, είναι σχεδόν βέβαιο ότι ανήκουν στην κατηγορία των μεγάλων πιστωτών της επιχείρησης, η οποία αιτείται την ένταξή της στο άρθρο 99; 

 

“Συνήθως τα πιστωτικά ιδρύματα, τα οποία είναι και ενέγγυοι πιστωτές‐ έχουν εξασφαλίσει δηλαδή την απαίτησή τους εμπραγμάτως με υποθήκη ή προσημείωση, επιλέγουν να στηρίζουν την υπαγωγή  των επιχειρήσεων στο άρθρο 99 ως τελευταία προσπάθεια διάσωσης της λειτουργικότητας των επιχειρήσεων, με δεδομένα μάλιστα το υψηλό μέγεθος των οφειλών των οφειλετών σε συνδυασμό και με την οικονομική κρίση”.

 

Πώς μπορούν να προστατευθούν οι λοιποί πιστωτές σε περίπτωση που υπάρξουν ”υπόγειες” συνεννοήσεις μεταξύ μεγάλων πιστωτών και της προβληματικής επιχείρησης;  

 

Οπως επισημαίνουν οι νομικοί, σε κάθε περίπτωση ως μέσο πίεσης, οι δανειστές μπορούν να μην αποδεχθούν το σχέδιο συμφωνίας εξυγίανσης καθόσον απαιτείται συμφωνία ποσοστό 60% των πιστωτών που παρίστανται στην συνέλευση, εκ των οποίων το 40% των απαιτήσεων πρέπει να ανήκει στους εμπραγμάτως εξασφαλισμένους ή με ειδικό προνόμιο ή προσημείωση υποθήκης. Σε δεύτερη φάση, σύμφωνα με το άρθρο 106ζ αν η συμφωνία εξυγίανσης είναι αποτέλεσμα δόλου τότε το Πτωχευτικό  δικαστήριο δεν επικυρώνει την συμφωνία εξυγίανσης.

 

Επομένως, σε περίπτωση «υπόγειας» συνεννόησης, ο αδικηθείς δανειστής μπορεί να προβάλλει αντιρρήσεις και να «κολλήσει» τη διαδικασία επικύρωσης του σχεδίου εξυγίανσης.