Πολεοδομικό νοικοκύρεμα και γρήγορες εντάξεις σε όλη την χώρα – Στη Βουλή το νομοσχέδιο

Με την διαδικασία του κατ’ επείγοντος κατατέθηκε σήμερα στη βουλή το νομοσχέδιο για την χωροταξική και πολεοδομική μεταρρύθμιση και τις χρήσεις γης που αποτελεί ένα από τα προαπαιτούμενα για την εκταμίευση της δόσης του Ιουνίου. Για αυτό το λόγο αυτό ο Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος κ. Νίκος Ταγαράς αποσύρει, από το κατατεθέν νομοσχέδιο, τις διατάξεις για τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς και τις ιδιωτικές πολεοδομήσεις και κάθε διάταξη που δεν επείγει, οι οποίες αναμένεται να κατατεθούν στην βουλή ως ξεχωριστό νομοσχέδιο με την κανονική διαδικασία με την ψήφιση του πολεοδομικού νομοσχεδίου.

Με τη νέα νομοθετική ρύθμιση ο χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός απλουστεύεται και μειώνονται τα επίπεδα σχεδιασμού από επτά σε τέσσερα. Στόχος του υπουργείου είναι να πετύχει γρήγορες διαδικασίες ώστε η ένταξη μιας περιοχής στο σχέδιο να μειωθεί στα τρία έως πέντε χρόνια, ενώ μέχρι σήμερα διαρκεί περισσότερα από 15 χρόνια. Η διάρθρωση του νέου πλαισίου απαντά σύμφωνα με το ΥΠΕΚΑ στις ανάγκες της σημερινής Ελλάδας, θεραπεύει ζητήματα και συγκρούσεις κανόνων που έχουν αναδειχθεί μετά την εφαρμογή του προηγούμενου πλαισίου και θέτει της βάσεις για την πραγματική προστασία του περιβάλλοντος με γνώμονα μια ανάπτυξη προς όφελος των επόμενων γενεών.

Σύμφωνα με τον Αναπληρωτή Υπουργό ΠΕΚΑ Νίκο Ταγαρά, το νέο σύστημα Χωροταξικών και Πολεοδομικών κατευθύνσεων και σχεδίων αναλύεται ως εξής:

1. Εθνική Χωροταξική Πολιτική (Ε.Χ.Π) και Στρατηγικό Χωροταξικό Πλαίσιο (Σ.Χ.Π)
Για τη βιώσιμη ανάπτυξη και οργάνωση του εθνικού χώρου, η Κυβέρνηση καταρτίζει κείμενο αρχών για την Εθνική Χωροταξική Πολιτική. Η Πολιτική αυτή περιλαμβάνει τους βασικούς άξονες και τους μεσοπρόθεσμους στόχους χωρικής ανάπτυξης στο επίπεδο της Γενικής Κυβέρνησης και των επιμέρους φορέων της καθώς και τα προτεινόμενα μέτρα και δράσεις για την υλοποίηση της επιδιωκόμενης ανάπτυξης.
Περαιτέρω, τα Στρατηγικά Χωροταξικά Πλαίσια αποτελούν κατευθύνσεις χωρικής οργάνωσης σε εθνικό επίπεδο και περιλαμβάνουν σύνολα κειμένων ή και διαγραμμάτων για:
1. τη χωρική οργάνωση των κύριων εθνικών πόλων και αξόνων ανάπτυξης καθώς και των διεθνών και διαπεριφερειακών εισόδων-πυλών και συνδέσεων της χώρας.
2. τη χωρική διάρθρωση τομέων ή κλάδων παραγωγικών δραστηριοτήτων και γενικότερα τομέων ανάπτυξης εθνικής σημασίας.
3. τη χωρική διάρθρωση των δικτύων και υπηρεσιών τεχνικής, κοινωνικής και διοικητικής υποδομής εθνικού ενδιαφέροντος καθώς και τη χωρική κατανομή των υποδομών γνώσης και καινοτομίας.
4. τη χωρική ανάπτυξη και οργάνωση περιοχών του εθνικού χώρου που έχουν ιδιαίτερη σημασία από χωροταξική, περιβαλλοντική, αναπτυξιακή ή κοινωνική άποψη, όπως είναι ιδίως οι παράκτιες, θαλάσσιες και νησιωτικές περιοχές, οι ορεινές και προβληματικές ζώνες.
5. την προώθηση σχεδίων, προγραμμάτων ή έργων χωρικής ανάπτυξης μείζονος σημασίας.

2. Περιφερειακή Χωροταξική Στρατηγική (ΠΕΧΩΣ)

Οι Περιφερειακές Χωροταξικές Στρατηγικές αποτελούν στρατηγικό επίπεδο σχεδιασμού, περιλαμβάνουν τους βασικούς άξονες και τους μεσοπρόθεσμους στόχους χωρικής ανάπτυξης και διάρθρωσης στο επίπεδο κάθε Περιφέρειας καθώς και τα προτεινόμενα μέτρα και δράσεις για την υλοποίηση της βιώσιμης ανάπτυξης του περιφερειακού χώρου. Στην ίδια βαθμίδα σχεδιασμού και ρυθμίσεων εντάσσεται το Μητροπολιτικό Σχέδιο Αττικής το οποίο καταλαμβάνει το σύνολο της Περιφέρειας Αττικής καθώς και η Περιφερειακή στρατηγική για την Κεντρική Μακεδονία. Το Μητροπολιτικό Σχέδιο Αττικής εκπονείται για την Περιφέρεια Αττικής, αποτελώντας ένα στρατηγικό χωρικό σχέδιο προσαρμοσμένο στον έντονα αστικοποιημένο χαρακτήρα της τελευταίας. Στην ιεραρχία των χωρικών σχεδίων αντιστοιχεί στις Περιφερειακές Χωροταξικές Στρατηγικές και διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά τους. Ο περιφερειακός χωροταξικός σχεδιασμός αποκτά με την κατάρτιση των Περιφερειακών Χωροταξικών Στρατηγικών αυξημένη σπουδαιότητα, καθώς συμπεριλαμβάνει κατευθύνσεις για την οργάνωση των χωρικών ενοτήτων των οικείων Δήμων κάθε Περιφέρειας που συνθέτουν την γεωγραφική της ταυτότητα. Ειδικότερα οι κατευθύνσεις ανά Δήμο περιλαμβάνουν ιδίως τη χωροταξική και αναπτυξιακή τους φυσιογνωμία, τη διάρθρωση του οικιστικού δικτύου, την προστασία και ανάδειξη του φυσικού, πολιτιστικού και αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος, τα βασικά δίκτυα υποδομής, την οικιστική ανάπτυξη, τη χωρική οργάνωση των παραγωγικών δραστηριοτήτων ή άλλων χρήσεων κυρίως στον εξωαστικό χώρο. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται μία ολιστική προσέγγιση στον χωροταξικό σχεδιασμό περιφερειακού επιπέδου, ο οποίος λαμβάνει υπόψη του τις αλληλεπιδράσεις από την ανάπτυξη εκάστου Δήμου. Επίσης, απλοποιείται ο σχεδιασμός στο επόμενο επίπεδο σχεδιασμού, του Τοπικού Χωρικού Σχεδίου, το οποίο εξαιτίας και της δυνατότητας εκπόνησης του σε μικρότερη χωρική ενότητα από το σύνολο της Δήμου δεν μπορεί να εξετάσει αντίστοιχα ζητήματα και επικεντρώνεται στην εξειδίκευση αυτών των κατευθύνσεων.

3. Τοπικό Χωρικό Σχέδιο (Τ.Χ.Σ) και Ειδικό Χωρικό Σχέδιο (Ε.Χ.Σ)

Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια καθορίζουν την οργάνωση των χρήσεων γης καθώς και τους γενικούς όρους δόμησης και περιορισμούς δόμησης και κάθε άλλο μέτρο, όρο ή περιορισμό που απαιτείται για την ολοκληρωμένη χωρική ανάπτυξη και οργάνωση της περιοχής ενός πρωτοβαθμίου ΟΤΑ. Εκπονούνται σε επίπεδο δήμου, κατ’ ελάχιστον στα όρια μίας δημοτικής ενότητας, αλλά μπορούν να εκπονηθούν και σε διαδημοτικό επίπεδο.
Τα ειδικά χωρικά σχέδια συνιστούν μορφή χωρικού σχεδιασμού ρυθμιστικού χαρακτήρα που εντάσσεται ιεραρχικά στο ίδιο επίπεδο σχεδιασμού με τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια. Για τη χωρική οργάνωση και ανάπτυξη περιοχών που μπορεί να λειτουργήσουν ως υποδοχείς σχεδίων, έργων και προγραμμάτων υπερτοπικής κλίμακας ή στρατηγικής σημασίας είτε για να αντιμετωπισθούν κρίσιμα προβλήματα χρήσεων γης καταρτίζονται Ειδικά Χωρικά Σχέδια (Ε.Χ.Σ). Τα Ε.Χ.Σ αποτελούν σύνολα κειμένων και διαγραμμάτων με τα οποία καθορίζονται χρήσεις γης, γενικοί όροι και περιορισμοί δόμησης καθώς και κάθε άλλο μέτρο, όρος ή περιορισμός που απαιτείται ώστε να καταστούν οι εν λόγω περιοχές κατάλληλες είτε για την οργανωμένη ανάπτυξη παραγωγικών ή επιχειρηματικών δραστηριοτήτων είτε για την πραγματοποίηση προγραμμάτων και παρεμβάσεων μεγάλης κλίμακας ή στρατηγικής σημασίας.

3. Ρυμοτομικό σχέδιο

Τα Ρυμοτομικά Σχέδια αποτελούν την εξειδίκευση, τεχνική και λεπτομερειακή εφαρμογή των υπερκείμενων επιπέδων σχεδιασμού του χώρου και αποσκοπούν στην επιλογή των προσφορότερων τρόπων λειτουργίας, παραγωγής, οργάνωσης και διαχείρισης του δομημένου περιβάλλοντος και την εξασφάλιση έγκαιρα της αναγκαίας γης για τη βιώσιμη ανάπτυξη των περιοχών.

Παρατηρήσεις επί των διατάξεων του σχεδιασμού:
Καταργείται το Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και τα Ρυθμιστικά Σχέδια, ως επίπεδα σχεδιασμού, καθώς δημιουργούσαν συγκρούσεις και αλληλεπικαλύψεις με άλλα επίπεδα σχεδιασμού.
Οι προβλέψεις των ρυθμιστικών σχεδίων ενσωματώνονται στον περιφερειακό σχεδιασμό.

Στο Περιφερειακό Σχεδιασμό υποχρεωτικά αναλύεται ο κάθε Δήμος της οικείας Περιφέρειας και δίδονται οι βασικές κατευθύνσεις για τη χωροταξική ανάπτυξή του.
Τα Τοπικά Χωρικά Σχέδια και τα Ειδικά Χωρικά Σχέδια αποτελούν το κανονιστικό πλαίσιο σε τοπικό επίπεδο που ρυθμίζει όλες τις παραμέτρους χωρικής ανάπτυξης και δημιουργεί την επενδυτική ασφάλεια.
Το Ρυμοτομικό Σχέδιο πλέον απλοποιείται αφού ο κύριος στόχος του εντοπίζεται στο σχεδιασμό της ρυμοτομίας, καθώς και της εφαρμογής της και έτσι απλοποιούνται και οι τροποποιήσεις του.