Τι προσφέρει στην Ελλάδα το νέο ενεργειακό τοπίο

Το γεγονός ότι η επιστροφή της Ελλάδας στην ανάπτυξη θα «περάσει» από την ενέργεια, αλλά και τα έργα 2,5 δισ. ευρώ του ΑΔΜΗΕ, η πιθανή είσοδος της ΔΕΠΑ στο Χρηματιστήριο, η εναλλακτική χρηματοδότηση και η εξυγίανση του ελλείμματος του ΛΑΓΗΕ, δημιουργούν ένα προνομιακό επενδυτικό τοπίο.

Αυτό ήταν το συμπέρασμα των κορυφαίων ενεργειακών και χρηματοδοτικών οργανισμών που έλαβαν μέρος στο διήμερο συνέδριο της Α- ENERGY για τον ηλεκτρισμό, οι εργασίες του οποίου ολοκληρώθηκαν στον Όμιλο Χρηματιστηρίου Αθηνών.

Η ενέργεια επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας και επιχειρήσεων, αφετέρου δε στον τομέα έχουν δρομολογηθεί έργα  και επενδύσεις δισεκατομμυρίων.

Ειδικότερα, τα έργα ύψους 2,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2014-2023 που έχει προγραμματίσει ο ΑΔΜΗΕ  (Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας – υπεύθυνος για τη λειτουργία, την εκμετάλλευση, τη συντήρηση και την ανάπτυξη του συστήματος μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας), συμβάλουν ήδη στην ανάπτυξη της ενεργειακής  αγοράς, στη διείσδυση των ΑΠΕ αλλά και στην υποστήριξη της βιομηχανίας και των κατασκευών, καθώς  ο πρώτος κύκλος τους έχει ήδη ανατεθεί.

Ποια είναι αυτά; Πώς αντιμετωπίζονται τα προβλήματα χρηματοδότησής τους; Είναι δυνατόν να χρηματοδοτηθούν έργα μεταφοράς ενέργειας με συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων; Ποιες οι προϋποθέσεις και ποια είναι τα σχετικά παραδείγματα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες; Δεδομένου ότι η έγκαιρη υλοποίηση των έργων μεταφοράς και το τελικό κόστος αυτών συναρτώνται και από την αποδοχή του κοινού τι μπορεί να γίνει ώστε να  διασφαλιστεί αυτή σε μεγαλύτερο βαθμό; Μπορεί το ΣτΕ να συντμήσει τις διαδικασίες εξέτασης προσφυγών που καθυστερούν τα έργα; Τι λένε οι Περιφέρειες; Αλλά και συνολικότερα πώς μπορούν να ξεπεραστούν οριστικά τα προβλήματα των μακρόσυρτων διαδικασιών αδειοδότησης οι οποίες αυξάνουν το κόστος; Σε αυτά και άλλα ερωτήματα αναφορικά με τα έργα του ΑΔΜΗΕ απάντησαν κατά τη διάρκεια του συνεδρίου ο κ. Γ. Καμπούρης, από την αρμόδια Διεύθυνση έργων του ΑΔΜΗΕ, ο κ. Γ. Κάββουρας υπεύθυνος ανάπτυξης της γαλλικής εταιρείας VINCY Energies, ο σύμβουλος του ΥΠΕΚΑ κ. Αλ. Κουλίδης, ο κ. Παπαδόπουλος Γενικός Διευθυντής ΑΒΒ, ο αντιπεριφερειάρχης Κρήτης κ. Καλογερής, και ο επίτιμος πρόεδρος του ΣτΕ  κ. Μενουδάκος.
 
ΥΠΕΚΑ: Απλοποίηση περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων

Μπορεί ένα μεγάλο πρόβλημα για τις ενεργειακές επενδύσεις να ήταν έως πρότινος οι μακρόσυρτοι χρόνοι που απαιτούνταν για την υλοποίησή τους λόγω των παρατεταμένων διαδικασιών αδειοδότησης, όμως τον τελευταίο καιρό έγιναν  βήματα ώστε να περιοριστούν οι χρόνοι, συμφώνησαν, καθένας από την δική του οπτική γωνία, ο κ. Αλέξανδρος Κουλίδης, στέλεχος της Ειδικής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ και ο κ. Κ. Μενουδάκος, επίτιμος πρόεδρος του ΣτΕ.

 Ο κ. Κουλίδης περιέγραψε τα σημαντικά βήματα που έγιναν στο ΥΠΕΚΑ με το νόμο 40/14 για την απλοποίηση και βελτίωση των διαδικασιών περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Σε ό,τι αφορά τα μεγάλα έργα, είπε, οι διαδικασίες οργανώθηκαν σε ένα μόνο στάδιο και συντομεύθηκαν, σε ό,τι αφορά τα έργα καυσίμου ομαδοποιήθηκαν και ξεκαθάρισαν, ενώ πολλά μεσαίου και μικρού μεγέθους έργα εξαιρέθηκαν των παλιών χρονοβόρων διαδικασιών και απαιτούν πλέον μόνο περιβαλλοντικές δεσμεύσεις. Επιπλέον από τον ίδιο νόμο 40/14, υπήρξε τυποποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης με τον ορισμό συγκεκριμένων προδιαγραφών που ξεκαθαρίζουν τους κανόνες ενώ ενσωματώθηκε στις αδειοδοτικές διαδικασίες του ΥΠΕΚΑ μια σειρά άλλων αδειών που έως πρότινος ήταν ανεξάρτητες και αφορούσαν δασαρχεία, διαχείριση αποβλήτων, τις περιοχής Natura κλπ. Η εκτίμηση του ΥΠΕΚΑ είναι ότι σε μεγάλο βαθμό τα παλαιότερα θολά τοπία έχουν ξεκαθαρίσει και οι καθυστερήσεις στην αδειοδότηση και υλοποίηση των επενδύσεων θα περιοριστούν σημαντικά.

Συμβούλιο Επικρατείας: Ξεκάθαρο νομοθετικό τοπίο

Σε ό,τι αφορά το πολύ γνωστό πρόβλημα των καθυστερήσεων ή και ματαιώσεων των επενδύσεων λόγω των προσφυγών στο ΣτΕ, ο κ. Μενουδάκος επισήμανε ότι αυτά τα φαινόμενα είχαν να κάνουν με την ασάφεια της νομοθεσίας και την έλλειψη χωροταξικών σχεδίων. Υπάρχουν ισχυρά στοιχεία ασάφειας στην ελληνική νομοθεσία, τόνισε, οπότε  είχαμε έκδοση αδειών για εγκατάσταση και  λειτουργία αιολικών πάρκων, δεν υπήρχε όμως χωροταξικό σχέδιο για τις ΑΠΕ, έτσι αναπόφευκτα όλες αυτές οι επενδύσεις «κόλλαγαν» στο ΣτΕ. Αυτό άλλαξε όταν υπήρξε το χωροταξικό για τις ΑΠΕ. Παρά ταύτα, ο επίτιμος πρόεδρος του ΣτΕ, απευθυνόμενος στους επενδυτές που παρακολούθησαν το συνέδριο διευκρίνισε ότι αυτές οι διαδικασίες ποτέ δεν θα γίνουν «εξπρές» γιατί απαιτείται διαβούλευση, δημοκρατική συμμετοχή των πολιτών με βάση συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα που απαιτούν  χρόνο.

Όμιλος Χρηματιστηρίου Αθηνών: Η λύση των ομολόγων έργων

Τη δημιουργία Ομολόγων Έργων για τη χρηματοδότηση των ενεργειακών επενδύσεων και γενικότερα την ανάπτυξη υποδομών πρότεινε ο κ. Παντελής Λάμπρου, Διευθυντής του Ομίλου Χρηματιστηρίου Αθηνών, ως λύση που επεκτείνει τους διαθέσιμους πόρους της οικονομίας, παρέχει περισσότερες λύσεις χρηματοδότησης για τις επιχειρήσεις και αυξάνει τις επιλογές των επενδυτών.  Ο κ. Λάμπρου παρατήρησε ότι για την έξοδο της Ελλάδας από την από την κρίση απαιτούνται κεφάλαια για τη χρηματοδότηση αναπτυξιακών έργων, που υπό συνθήκες ύφεσης και πιστωτικής κρίσης, δεν είναι δυνατόν να προέλθουν ούτε από τα φορολογικά έσοδα του κράτους, ούτε από τις καθαρές αποταμιεύσεις των πολιτών ούτε και από πιστωτική επέκταση. Μια ιδέα κατά συνέπεια είναι να επιχειρήσουν οι  ενεργειακές επενδύσεις να εκμεταλλευτούν την αλλαγή συμπεριφοράς των επενδυτικών κεφαλαίων η οποία ακολούθησε την πτώση των Lehman Brothers και τη γενικότερη διεθνή στροφή προς επενδύσεις μικρότερου ρίσκου με χαμηλότερη απόδοση. Η στροφή αυτή, ευνοεί τη χρηματοδότηση των υποδομών, μεταξύ αυτών και των ενεργειακών επενδύσεων που έχουν υψηλό κόστος αρχικού κεφαλαίου αλλά χαμηλό λειτουργικό κόστος και σταθερές και προβλέψιμες ταμειακές ροές. Η βασική ιδέα είναι λοιπόν η χρηματοδότηση των ενεργειακών επενδύσεων με ομόλογα έργου. Προκειμένου να γίνει αποτελεσματικότερη η προσέλκυση των υποψήφιων επενδυτών, τα ομολόγα έργου μπορούν να ενταχθούν σε ένα οργανωμένο χρηματιστηριακό περιβάλλον που παρέχει μηχανισμούς αυστηρής εποπτείας και δυνατότητες αγοράς και πώλησης σε “δίκαιες” τιμές, χάρη στη ρευστότητα και τους μηχανισμούς αποκάλυψης των τιμών που διαθέτουν οι αγορές.