Με Fast track διαδικασίες οι μεγάλες επενδύσεις μέσα στα δάση – Οι προϋποθέσεις για δόμηση μονάδων

Της Μαριάννας Τζάννε

Mεγάλες επενδύσεις μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις, απλούστευση διαδικασιών που μέχρι σήμερα τροφοδοτούσαν ένα δυσκίνητο και γραφειοκρατικό δημόσιο σε βάρος της ανάπτυξης και της εξυπηρέτησης του πολίτη αλλά και ταχύτατες διαδικασίες ανάκλησης αναδασωτέων εκτάσεων προβλέπει το νέο δασικό νομοσχέδιο που κατατίθεται εντός των επομένων ωρών στην Βουλή.

Μέσα σε τρεις μήνες με απόφαση του ΓΓ Αποκεντρωμένης διοίκησης θα εκδίδεται η άρση ή ανάκληση απόφασης αναδάσωσης ενώ αντίστοιχα ο χαρακτηρισμός εκτάσεων που συνδέεται με την μορφή και το ιδιοκτησιακό καθεστώς και δυσχεραίνεται μέχρι σήμερα λόγω έλλειψης κτηματολογίου θα γίνεται μέσα σε 45 μέρες από την υποβολή του σχετικού αιτήματος.

Ένα σχεδόν χρόνο μετά την περίοδο διαβούλευσης του αρχικού κειμένου που έχει υποστεί αρκετές αλλαγές, το υπουργείο Περιβάλλοντος και ο αρμόδιος υπουργός κ. Νίκος Ταγαράς παρουσιάζουν την νέα πρόταση για τα δάση σε ένα πολυνομοσχέδιο που συμπεριλαμβάνει τους οικοδομικούς συνεταιρισμούς και την ιδιωτική πολεοδόμηση και που σε ότι αφορά τις αλλαγές στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας αποτελεί μνημονιακή υποχρέωση για τα προαπαιτούμενα του Ιουλίου και αποτέλεσε αντικείμενο μακρύ διαλόγου με την Τρόικα.

Τι βάζουν μέσα στα δάση

Επιμελώς ο νομοθέτης απάλειψε διατάξεις που άλλαζαν τον ορισμό του δάσους, ωστόσο το νομοσχέδιο στην βασική του φιλοσοφία ανοίγει διάπλατα το δρόμο σε κάθε λογής επιχειρηματικά συμφέροντα, με την ελπίδα να περιορίσει ταυτόχρονα δραστικά το χρόνο των πολιτών στις δασικές υπηρεσίες. Για παράδειγμα για την εξέταση των δασικών αμφισβητήσεων, οι πρωτοβάθμιες επιτροπές δασικών αμφισβητήσεων (σ.α καταργούνται οι δευτεροβάθμιες) που λειτουργούν σε κάθε νομό υποχρεούνται στο εξής μέσα σε έξι μήνες στην έκδοση απόφασης που μέχρι σήμερα χρειάζονταν από 3 έως και 10 χρόνια στην Αττική!

Ταχύτατες διαδικασίες προβλέπονται και στις πράξεις χαρακτηρισμού για τις οποίες οι δασικές υπηρεσίες προτείνεται να δίνουν προτεραιότητα όχι μόνο σε έργα ΑΠΕ αλλά και σε άλλες μεγάλες επενδύσεις. Για αυτές τις περιπτώσεις, προβλέπεται προθεσμία 10 ημερών για την κοινοποίηση της πράξης χαρακτηρισμού στο ΓΓ Αποκεντρωμένης Διοίκησης, την κτηματική υπηρεσία του δημοσίου και στον οικείο δήμο. Οι χαρακτηρισμοί οφείλουν να εκδίδονται εντός 45 ημερών ενώ προτεραιότητα θα δίνεται και στην εξέταση των αντιρρήσεων ώστε η αρμόδια επιτροπή να τις αξιολογεί  μία μέρα μετά την υποβολή του αιτήματος!

Ο κατάλογος των επεμβάσεων μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις είναι πολύ μακρύς: τελεφερίκ, τυροκομεία, ελαιοτριβεία, οινοποιεία, ποτοποιεία, αποσταγματοποιεία, σφαγεία, χερσαίες εγκαταστάσεις μονάδων υδατοκαλλιέργειας, εμφιαλωτήρια, δεξαμενές αποθήκευσης πετρελαιοειδών, εγκεκριμένα συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης στερεών αποβλήτων σε μεταλλεία και λατομεία που έπαυσε η λειτουργία και δεν αποκαταστάθηκαν, αγωγοί προσαγωγής νερού εργοστασίων εμφιάλωσης, δίκτυα  μεταφοράς και διανομής φυσικού αερίου και πετρελαϊκών προϊόντων, αγωγοί ύδρευσης-αποχέτευσης και των συνοδών έργων τους, συστήματα διαχείρισης στερεών και υγρών αποβλήτων, δίκτυα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας με τις εγκαταστάσεις υποβιβασμού και ανύψωσης της τάσης, φωτοβολταϊκοί σταθμοί, μηχανοκίνητος αθλητισμός (motocross) και ποδήλατο βουνού (mountain bike), έρευνα για ανεύρεση θησαυρού,  χερσαίες εγκαταστάσεις υδατοδρομίων. Πρόνοια είναι ότι για κάθε επέμβαση στο δάσος ο ιδιώτης υποχρεούνται σε δάσωση ή αναδάσωση ίσης έκτασης. 
 
Τουριστικές αναπτύξεις

Το σχέδιο νόμο επιτρέπει τις επεμβάσεις μέσα σε δάση και δασικές εκτάσεις ξενοδοχειακών καταλυμάτων τεσσάρων και πέντε αστέρων και χιονοδρομικών κέντρων αλλά για πρώτη φορά ανοίγει το δρόμο για την ανάπτυξη και σύνθετων τουριστικών καταλυμάτων σε ιδιωτικά και δημόσια δάση, κέντρων ιαματικού τουρισμού-θερμαλισμού, αναζωογόνησης και ευεξίας, ή ειδική τουριστική υποδομή και εγκαταστάσεις αξιοποίησης ιαματικών πόρων. Για τις σύνθετες τουριστικές εγκαταστάσεις, η κάλυψη θα φτάνει το 10% της έκτασης για την οποία εγκρίνεται η επέμβαση προς τουριστική αξιοποίηση ενώ το 20% θα καταλαμβάνουν οι αθλητικές εγκαταστάσεις (γκόλφ, πισίνες κ.α). Ο συντελεστής δόμησης θα υπολογίζεται κλιμακωτά ως εξής:

– για έκταση έως 5.000 στρέμματα: 0,5

– για έκταση από 5000 έως 6.000 στρέμματα: 0,3 για τα επιπλέον 1.000 στρέμματα των 5.000 στρεμμάτων.

– για έκταση από 6000 έως 7.000 στρέμματα: 0,2 για τα επιπλέον 1.000 στρέμματα των 6.000 στρεμμάτων.

– για έκταση από 7000 έως 8.000 στρέμματα: 0,1 για τα επιπλέον 1.000 στρέμματα των 7.000 στρεμμάτων.

Για έκταση εμβαδού μεγαλύτερη των 8.000 στρεμμάτων δεν υπολογίζεται συντελεστής δόμησης. Σύμφωνα με τον κ. Ταγαρά μέχρι σήμερα σε μία έκταση 10 στρεμμάτων με το υφιστάμενο καθεστώς μπορούσε κανείς να χτίσει 1.000 τ.μ. Σήμερα η αντίστοιχη επιφάνεια πέφτει στα 500 τ.μ για τα σύνθετα τουριστικά καταλύματα.

Ειδική αναφορά γίνεται στο σχέδιο σε επενδύσεις στρατηγικού χαρακτήρα που εμφανίζουν ιδιοκτησιακά προβλήματα. Για αυτές προβλέπεται ότι αν ο επενδυτής κατέχει τίτλους που ανάγονται πριν τις 23 Φεβρουαρίου 1946 και έχουν μεταγραφεί, η πράξη έγκρισης περιβαλλοντικών όρων (ΑΕΠΟ) εκδίδεται επί δημόσιας έκτασης χωρίς την καταβολή ανταλλάγματος με το δημόσιο να εγείρει τακτική αγωγή κυριότητας επί αυτής. Εάν τα δικαστήρια αποφανθούν ότι η έκταση είναι δημόσια τότε ο επενδυτής καταβάλλει το οφειλόμενο αντάλλαγμα.    

Τι γίνεται με τους αναδασωμένους αγρούς

Η νομοθετική ρύθμιση αλλάζει το καθεστώς αναγνώρισης των αγρών που είχαν δασική μορφή στις αεροφωτογραφίες του 1945 ή του 1960 εάν δεν είναι ευκρινείς και στην πορεία εγκαταλείφθηκαν (δασώθηκαν) και δεν υπάρχουν τίτλοι. Για αυτές το δημόσιο δεν θεμελιώνει δικαίωμα κυριότητας και αναγνωρίζονται ως ιδιωτικές με απόφαση του ΓΓ Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Όπως προβλέπεται αν δεν υπάρχουν τίτλοι πριν το 1946, αρκεί να πιστοποιείται ο γεωργικός χαρακτήρας από την αεροφωτογραφία του 1945. Εάν έχει αλλάξει η χρήση του δασωμένου αγρού, τότε η έκταση θα περιέρχεται στην κυριότητα του Δημοσίου. 

Εξαγορά εκχερσωμένων εκτάσεων

Δάση και δασικές εκτάσεις που εκχερσώθηκαν για γεωργική χρήση πριν την ισχύ του Συντάγματος του 1975 και διατηρούν την χρήση αυτή μέχρι σήμερα δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας.

Για αυτούς μάλιστα προβλέπεται η δυνατότητα εξαγοράς της γης αυτής με τίμημα που ορίζεται στο 1/3 της αντικειμενικής αξίας, το οποίο καταβάλλεται υπέρ του πράσινου ταμείου για την προστασία των δασών. Εάν ο χαρακτήρας τους αλλάξει (πάψουν δηλαδή να είναι αγροτικές εκτάσεις) τότε η έκταση επιστρέφει στο δημόσιο. Επίσης απαλείφεται η υποχρέωση που υπήρχε ότι οι κάτοχοι εκχερσωμένων εκτάσεων πρέπει να είναι αγρότες.  

Η τιμωρία

Καθορίζονται ποινικές κυρώσεις για παράνομες επεμβάσεις σε δάση και αναδασωτέες εκτάσεις. Έτσι αυξάνεται η ποινή από 293 ευρώ σε 500 και για τον υπότροπο από 2.932 σε 5.000 ευρώ για τον ιδιοκτήτη κτηνοτρόφο που συλλαμβάνεται με το ποίμνιό του μέσα σε αναδασωτέα έκταση.