Η Εθνική Τράπεζα, πρωταθλήτρια των ΣΔΙΤ

Του Κώστα Τσαούση

Η Εθνική Τράπεζα θα μπορούσε να διεκδικήσει επάξια τον τίτλο του πρωταθλητή στις ΣΔΙΤ, στα έργα δηλαδή που γίνονται με τη μέθοδο της Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα. Και η δράση της δεν περιορίζεται μόνο εκεί, αλλά επεκτείνεται και στις αγορές που διαμορφώνει η αξιοποίηση νέων χρηματοδοτικών εργαλείων και των συναρτώμενων με αυτά αναπτυξιακών προγραμμάτων όπως εκείνα της πρωτοβουλίας JESSICA.

«Η Εθνική Τράπεζα», όπως επισημαίνει ο νέος αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της κ. Δημήτρης Δημόπουλος, «έχει πετύχει υπό τη διπλή ιδιότητά της ως Ταμείου Αστικής Ανάπτυξης της Περιφέρειας Αττικής -στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού εργαλείου JESSICA- και ως συγχρηματοδοτούσας τράπεζας να είναι παρούσα στην ολοκλήρωση της διαδικασίας υπογραφής τριών έργων ΣΔΙΤ, ενώ παράλληλα συμμετέχει στις διαδικασίες ωρίμανσης τριών ακόμη έργων, κάτι που την καθιστά την πλέον ενεργή ελληνική τράπεζα σε έργα ΣΔΙΤ».

Ειδικότερα οι τρεις υπογραφείσες συμβάσεις αφορούν αφενός στη μελέτη, χρηματοδότηση και τεχνική διαχείριση 22 σχολικών μονάδων στην Περιφέρεια Αττικής με ΣΔΙΤ (2 πακέτα συμβάσεων) και αφετέρου στη μελέτη, χρηματοδότηση, εγκατάσταση, υποστήριξη λειτουργίας, συντήρηση και τεχνική διαχείριση ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης πληροφόρησης επιβατών και διαχείρισης στόλου (Τηλεματική) για την εταιρεία Οδικές Συγκοινωνίες Α.Ε. με ΣΔΙΤ.

Οπως εξηγεί ο κ. Δημόπουλος, ο προϋπολογισμός και των τριών έργων ανέρχεται στα 130 εκατ. ευρώ, ποσό το οποίο καλύφθηκε με διάθεση πόρων συνολικού ύψους 45 εκατ. ευρώ περίπου από το JESSICA και την τράπεζα, 37 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, 5 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ, καθώς με ίδια συμμετοχή.

Το κοινωνικό αποτύπωμα

Το σημαντικό θετικό κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα των έργων φαίνεται από την ανάλυση και την καταγραφή των επιμέρους παραμέτρων. Για παράδειγμα, οι σχολικές μονάδες που βρίσκονται κατανεμημένες σε 10 δήμους της Αττικής θα στεγάσουν σχολεία όλων των βαθμίδων, μονάδες ΤΕΕ και ένα ειδικό σχολείο, στις τάξεις των οποίων θα φοιτούν συνολικά 6.500 μαθητές. Επιπλέον, κατά τη διετή κατασκευαστική περίοδο (2014-2015) θα δημιουργηθούν περισσότερες από 600 θέσεις εργασίας, ενώ κατά την 25ετή διάρκεια της σύμβασης λειτουργίας θα υπάρχουν 150 νέες μόνιμες θέσεις εργασίας.

Από την άλλη πλευρά το έργο της Τηλεματικής θα βελτιώσει την εξυπηρέτηση χιλιάδων επιβατών των μέσων μαζικής μεταφοράς με την εγκατάσταση οθονών πληροφόρησης σε 2.000 λεωφορεία και τρόλεϊ και τη δημιουργία 1.000 «έξυπνων» στάσεων σε όλη την έκταση του Λεκανοπεδίου Αττικής. Επιπλέον, θα δημιουργηθούν 115 θέσεις εργασίας κατά τη 18μηνη κατασκευαστική περίοδο (2014-2015), ενώ κατά τη 10ετή διάρκεια της σύμβασης λειτουργίας θα υπάρχουν 40 νέες μόνιμες θέσεις εργασίας.

Εξάλλου, σε στάδιο ωρίμανσης είναι τρία έργα ΣΔΙΤ: στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων (στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, στις Σέρρες και την Ηλεία) συνολικής δυναμικότητας 243.000 τόνων, προϋπολογισμού περίπου 115 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτικών αναγκών περίπου 47 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Πέραν των έργων ΣΔΙΤ, η Εθνική, σύμφωνα με τον κ. Δημόπουλο που έχει την πρώτη και κύρια ευθύνη του σχετικού τομέα, είναι σε συζητήσεις με επενδυτές που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στους διαγωνισμούς που αφορούν στον εκσυγχρονισμό, στη διαχείριση και τη λειτουργία των 16 περιφερειακών αεροδρομίων, όσο και για την κατασκευή και λειτουργία του νέου αεροδρομίου Ηρακλείου στο Καστέλι και αναζητούν σχετική χρηματοδοτική υποστήριξη.

Η Εθνική Τράπεζα δεν είναι η πρώτη φορά που «βάζει πλάτη στην ανάπτυξη», όπως επισημαίνει ο κ. Δημόπουλος. Αλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνάμε και τον καταλυτικό της ρόλο στις διαδικασίες για την επανεκκίνηση των μεγάλων έργων των αυτοκινητοδρόμων στα τέλη του 2013. «Η Εθνική», υποστηρίζει ο κ. Δημόπουλος, «αποτέλεσε την “ήρεμη δύναμη” καθ’ όλη τη διάρκεια διαπραγματεύσεων μεταξύ των εμπλεκόμενων μερών γεφυρώνοντας τις διαφορές που ανέκυπταν προκειμένου να γίνονται βήματα προόδου, τα οποία τελικά κατέληξαν σε λύσεις βιώσιμες για μια σειρά έργων καταλυτικών για την ανάπτυξη της χώρας και την αύξηση της απασχόλησης».

Ο κ. Δημόπουλος δεν παραλείπει να κάνει ιδιαίτερη αναφορά στον ρόλο της Εθνικής Τράπεζας ως Ταμείου Αστικής Ανάπτυξης στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας JESSICA. Με αυτήν την ιδιότητα διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους 83 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση έργων αστικής ανάπτυξης σε τρεις περιφέρειες της χώρας -Αττική, Δυτική Ελλάδα, Ιόνιοι Νήσοι- και για έργα που χρηματοδοτούνται από το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Περιβάλλον και Αειφόρος Ανάπτυξη» (ΕΠΠΕΡΑΑ) για 8 περιφέρειες της χώρας – Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, Ηπειρος, Θεσσαλία, Βόρειο Αιγαίο, Ιόνιοι Νήσοι, Δυτική Ελλάδα, Πελοπόννησος και Κρήτη. Παράλληλα η Εθνική Τράπεζα συγχρηματοδοτεί τα έργα με τουλάχιστον 36 εκατ. ευρώ από δικά της ή/και άλλα ιδιωτικά κεφάλαια.

Αξιοποίηση και αναβάθμιση

Οπως εξηγεί ο κ. Δημόπουλος, «τα έργα που αξιολογούνται αφορούν, ενδεικτικά, αξιοποίηση εγκαταλειμμένων βιομηχανικών ή/και αστικών ακινήτων σε νέες χρήσεις, ενεργειακή αναβάθμιση συστημάτων οδοφωτισμού, βασικές αστικές υποδομές (π.χ. εκπαίδευσης, πολιτισμού, δίκτυα ύδρευσης-αποχέτευσης), μονάδες διαχείρισης στερεών αποβλήτων, παραγωγή ηλεκτρικής και θερμικής ενέργειας από βιοαέριο, αθλητικές εγκαταστάσεις κ.λπ.».

Το JESSICA είναι μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) σε συνεργασία με την Τράπεζα Ανάπτυξης του Συμβουλίου της Ευρώπης (CEB), η οποία στην Ελλάδα υλοποιείται με τη συνεργασία του υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας και της ΕΤΕπ με πόρους του ΕΣΠΑ 2007-2013 και αποσκοπεί στη στήριξη επενδύσεων σε βιώσιμα έργα αστικής ανάπτυξης, επιδιώκοντας ταυτόχρονα μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων. Το JESSICA αποτελεί νέα προσέγγιση σε σχέση με τα μέχρι σήμερα Ευρωπαϊκά Προγράμματα Χρηματοδότησης καθόσον τα σχετικά επενδυτικά σχέδια αντί της συνήθους επιχορήγησης απολαμβάνουν επιστρεπτέα χρηματοδότηση (δάνειο), με προνομιακούς ωστόσο όρους από πλευράς επιτοκίου και διάρκειας αποπληρωμής. Από τις προτάσεις που υποβλήθηκαν μέχρι σήμερα για χρηματοδότηση από πόρους του JESSICA δεκατρείς έχουν προεπιλεγεί και βρίσκονται στη φάση της αναλυτικής χρηματοοικονομικής αξιολόγησής τους.