Η νέα στρατηγική της ΕΨΑ

Του Δημήτρη Μαρκόπουλου

Οι δρομείς μεγάλων αποστάσεων, εκτός από την αναγκαία φυσική κατάστασή τους, διακρίνονται και από ένα επιπλέον αλλά εξόχως σημαντικό προσόν: την υπομονή.

Πέραν των σωματικών προσόντων, λοιπόν, χρειάζονται τεράστια ψυχικά αποθέματα για να διανύσει κανείς αποστάσεις χιλιομέτρων.

Η ΕΨΑ είναι μια εταιρεία τέτοιου στυλ. Μια εταιρεία-μαραθωνοδρόμος η οποία για πάνω από 90 χρόνια τρέχει στην ελληνική αγορά και με έδρα τη Μαγνησία παράγει εξαιρετικής ποιότητας αναψυκτικά. Η βιομηχανία υπέμεινε τα χτυπήματα του πολυεθνικού ανταγωνισμού και παρέμεινε ζωντανή. Εκτός από τους μαραθώνιους, όμως, «ξέρει» και άλλα σπορ. Δεν είναι τυχαίο πως ο γενικός διευθυντής της ΕΨΑ Μιχάλης Τσαούτος είναι ένας αληθινός sportsman, ένας άνθρωπος που «καταπίνει» τα χιλιόμετρα με μεγάλη ευκολία και ο οποίος συμμετέχει σε πολλούς αγώνες δρόμου ή τριάθλου σε Ελλάδα και εξωτερικό.

Ωστόσο, οι εκπλήξεις από τον κ. Τσαούτο είναι συνηθισμένες και δεν αφορούν μόνο αυτό το πεδίο. Ο ίδιος, μη θέλοντας να παίξει τον ρόλο του παιδιού-διαδόχου του ιδιοκτήτη της ΕΨΑ Νίκου Τσαούτου, επί 15 έτη, δεν εργάστηκε στην οικογενειακή επιχείρηση αλλά στα ΜΜΕ. Για την ακρίβεια, υπήρξε ειδικευμένος δημοσιογράφος σε θέματα τεχνολογίας, επικεφαλής ειδικών εντύπων και διαδικτυακών μέσων μαζικής ενημέρωσης. Μόλις το 2010, εντός του κραχ της οικονομίας, αποφάσισε να αλλάξει σελίδα στην καριέρα του και να επιστρέψει στη βιομηχανία του Βόλου. Στόχος του ήταν να δημιουργήσει ένα πιο δυναμικό τμήμα μάρκετινγκ, στα πρότυπα των μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, που θα οδηγούσε την ΕΨΑ στην εξωστρέφεια. Την ίδια ώρα σε αγαστή συνεργασία με την αδελφή του Πένυ, η οποία είναι η διευθύνουσα σύμβουλος του ομίλου και ασχολείται με τα χρηματοοικονομικά, έχουν βαλθεί να αλλάξουν ρότα στην ελληνική εταιρεία και να την κάνουν εκτός από πιο μοντέρνα και πιο εξαγωγική.

Η ενασχόληση του κ. Τσαούτου με τα ΜΜΕ ξεκίνησε λόγω της μεγάλης αγάπης που έτρεφε για την πληροφορική και τις νέες τεχνολογίες. Μετά τις σπουδές του στο Μετσόβιο και το μεταπτυχιακό του στη Βρετανία, ξεκίνησε να αρθρογραφεί σε ειδικά περιοδικά της Αγγλίας, αρχικά με αντικείμενο (η άλλη του μεγάλη αγάπη) τις μοτοσικλέτες και το αυτοκίνητο. Εχοντας πείρα στον ειδικό Τύπο, στράφηκε σύντομα στα ΜΜΕ με αντικείμενο την τεχνολογία και έτσι αντί να επιστρέψει στην οικογενειακή εστία στον Βόλο βρέθηκε στην Αθήνα. Εδώ εργάστηκε ως διευθυντής στα ειδικά ΜΜΕ του ΔΟΛ και στο in.gr, όμως η κρίση άλλαξε τις προτεραιότητές του. Ηταν η περίοδος αποδυνάμωσης των ΜΜΕ, αλλά και ταυτόχρονα η συγκυρία εκείνη που έδειχνε πως η ΕΨΑ έπρεπε να κάνει το άλμα – ένα άλμα ποιοτικό που είχε ανάγκη τον γιο του ιδιοκτήτη της εταιρείας.

Εχοντας ζήσει εκ των έσω τα ΜΜΕ, ο ίδιος δεν δυσκολεύτηκε να μάθει το παιχνίδι του μάρκετινγκ με το οποίο ασχολείται σήμερα, των σχέσεων με τους προμηθευτές ή των πωλήσεων, αντικείμενα με τα οποία επίσης ασχολείται. «Τα παραπάνω αντικείμενα εργασίας δεν υπήρχαν στην εταιρεία μας, με αποτέλεσμα να καλύψω ανάγκες υπαρκτές αλλά και επείγουσες λόγω της αλλαγής των καιρών», αναφέρει ο κ. Τσαούτος. Αυτή τη στιγμή η ΕΨΑ συνδιοικείται από την αδελφή του Πένυ και τον πατέρα του Νίκο. Οι ρόλοι είναι διακριτοί και οι σχέσεις πάντα σε ισορροπία. «Η αδελφή μου έχει πολύ μεγάλη πείρα στη διαχείριση της βιομηχα­νίας. Στήριξε την εταιρεία και είναι ο άνθρωπος εκείνος που γνωρίζει πολύ καλά τα οικονομικά. Ο πατέρας μου επίσης ασχολείται με την παραγωγή και ξέρει το αναψυκτικό όσο λίγοι στην Ελλάδα. Ο καθένας λοιπόν έχει τη θέση του και όλοι μαζί συνθέτουμε μια ομάδα που στοχεύει στην τόνωση της παρουσίας της εταιρείας στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό», λέει ο κ. Τσαούτος.

Διαρκώς ανοδική πορεία

Πέρυσι η ΕΨΑ κατόρθωσε να αυξήσει κατά 10% τον όγκο των πωλήσεών της, ενώ πέτυχε και κάτι δύσκολο: να επανέλθει στην κερδοφορία μετά από τρεις ζημιογόνες χρήσεις. «Για το 2014 ο στόχος μας είναι να επιτύχουμε αύξηση όγκου πωλήσεων της τάξης του 20%, διατηρώντας την κερδοφορία μας με προσήλωση στο άνοιγμα νέων αγορών», τονίζει ο γενικός διευθυντής της εταιρείας. Η ΕΨΑ έχει μερίδια άνω του 13% στη λεγόμενη κατηγορία των αναψυκτικών με γεύση και σημαντική παρουσία σε όλο τον κλάδο όπου ηγούνταν επί μακρόν η Coca-Cola 3E, όμως πλέον συντελούνται σημαντικές εξελίξεις λόγω της ανόδου των ελληνικών περιφερειακών σχημάτων. Παράλληλα, στην περιοχή της Μαγνησίας, όπου είναι και η έδρα της, η ΕΨΑ διατηρεί μερίδιο αγοράς άνω του 50%! «Αυτό που μας λείπει και το οποίο κοιτάζουμε πλέον είναι η παρουσία σε όλα τα σημεία πώλησης.

Η παρουσία μας, κυρίως, είναι στα σούπερ μάρκετ, στα εστιατόρια και τη χονδρική. Θέλουμε δουλειά για να πάμε στο περίπτερο ή σε μεγάλες αλυσίδες ταχείας εστίασης», παραδέχεται ο κ. Τσαούτος. Μεγάλο όμως άνοιγμα κάνει η ΕΨΑ και στις εξαγωγές, καθώς σήμερα μόλις το 5% του τζίρου της προέρχεται από αυτές. «Αυτή τη στιγμή εξάγουμε σε 15 χώρες, με την Κύπρο στην οποία είχαμε εξαιρετική παρουσία λόγω κρίσης να κάνει… κοιλιά. Στην Αυστραλία πηγαίνουμε επίσης πολύ καλά, ενώ σε τρία χρόνια στόχος μας είναι οι εξαγωγές να δίνουν το 10% των συνολικών μας ετήσιων πωλήσεων. Ηδη προς αυτή την κατεύθυνση εντείναμε την παρουσία μας σε ξένες μεγάλες εκθέσεις τροφίμων και ποτών, όπως η γερμανική Anuga ή η γαλλική SIAL. Μια άλλη σκέψη μας είναι να επεκταθούμε στις ΗΠΑ, ενώ εδώ και δύο χρόνια τοποθετηθήκαμε στην Κίνα. Παράλληλα, αυτή την περίοδο στη Ρωσία επιδιώκουμε την κατοχύρωση των σημάτων μας, όμως για να γίνουν όλα αυτά ήδη επενδύουμε σε καινούρια γραμμή παραγωγής που θα διπλασιάσει τη δυνατότητά μας και θα βελτιστοποιήσει το αποτέλεσμα», αναλύει ο κ. Τσαούτος.

Ηδη η εταιρεία έχει δημιουργήσει ένα σημαντικό τμήμα έρευνας και διασφάλισης ποιότητας, ενώ σε ό,τι αφορά την τόνωση του προϊόντος cola υπάρχει σχεδιασμός της ΕΨΑ με το Πολυτεχνείο. «Φέτος παρουσιάσαμε ήδη νέα προϊόντα, όπως το επετειακό σαγκουίνι, το επετειακό κόκκινο τσάι με κράνμπερι, γκότζι μπέρι και αρώνια και την πορτοκαλάδα light χωρίς ανθρακικό, ενώ έπονται νέες εκπλήξεις έως το τέλος της χρονιάς λόγω του εορτασμού των 90 ετών μας ως εταιρεία. Πέρυσι την Πρωταπριλιά, για παράδειγμα, ανακοινώσαμε ως νέο προϊόν την γκαζόζα με γεύση φράουλα. Οσοι εκ των συνεργατών μας δεν αντιλήφθηκαν το πρωταπριλιάτικο αστείο, έσπευσαν να παραγγείλουν παλέτες του υποτιθέμενου νέου μας προϊόντος, ενώ εμείς δοκιμάσαμε τη γεύση του στο εργαστήριο επιχειρώντας να το δημιουργήσουμε -γιατί όχι;- εξ αφορμής ενός αστείου! Σε κάθε περίπτωση, βέβαια, το τι θα βγει στην αγορά, υπό ποιες συνθήκες και με τι προδιαγραφές προϋποθέτει έρευνα σε βάθος και ώριμη σκέψη. Είμαστε η πρώτη εταιρεία επίσης που επένδυσε στη στέβια -μόνο η Γιώτης κάνει παραγωγή από τη συγκεκριμένη πρώτη ύλη-, καθώς υπάρχει μια κατηγορία καταναλωτών, όπως αυτή των διαβητικών, που είναι σημαντική και ο ανταγωνισμός την αγνοεί. Ταυτόχρονα θα παρουσιάσουμε ένα επετειακό μπουκάλι των 90 ετών μας με αφίσες από τη δεκαετία του ’70, ενώ ήδη λειτουργούμε ένα εξαιρετικό μουσείο εντός των εγκαταστάσεών μας το οποίο επισκέπτονται ετησίως 3.000 μαθητές για να μάθουν πώς παρασκευάζεται το αναψυκτικό», μας λέει ο γενικός διευθυντής της εταιρείας.

Μια βιομηχανία-σύμβολο για τη Μαγνησία

Ο κ. Νίκος Τσαούτος είναι η ζωντανή ιστορία αυτής της οικογενειακής βιομηχανίας αναψυκτικών που φτάνει σήμερα να απασχολεί 95 άτομα και η οποία δεν έκανε απολύσεις ούτε για μια στιγμή. Με μεράκι ακόμα και σήμερα, επιβλέπει τη συνταγή των αναψυκτικών σε μια εταιρεία που συμπλήρωσε τα 90 χρόνια ζωής. Συγκεκριμένα, η καταγωγή της ΕΨΑ είναι από το παραθαλάσσιο χωριό της Αγριάς. Εκεί βρίσκεται το πηλιορείτικης αρχιτεκτονικής εργοστάσιο της εταιρείας. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, όταν πολλοί πρόσφυγες έφτασαν σε όλη την Ελλάδα, δύο αδέλφια, ο Ιωάννης και ο Γεώργιος Κοσμαδόπουλος, ξεκίνησαν να αγοράζουν εκτάσεις στην Αγριά. Ηταν από τη Ζαγορά, αργυραμοιβοί στο επάγγελμα, ενώ είχαν και δική τους τράπεζα. Ωστόσο ήθελαν να επενδύσουν στη φύση του Πηλίου και στην τότε τεχνολογία της ψυκτικής. Είχαν σκοπό να λειτουργήσουν ψυγεία για την παραγωγή πάγου και τη συντήρηση τροφίμων. Το εργοστάσιο της ΕΨΑ ιδρύθηκε το 1924, παρουσία μάλιστα του Ελευθέριου Βενιζέλου, και εξαιτίας αυτής της μονάδας ο τότε πρωθυπουργός απαίτησε και πέτυχε την ηλεκτροδότηση όλης της περιοχής. Την ίδια περίοδο, Μικρασιάτες που είχαν φτάσει στην Ελλάδα μετά την καταστροφή της Σμύρνης είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή και διακινούσαν τη λεμονάδα που έφτιαχναν με την παραγωγή εσπεριδοειδών του Πηλίου. Ο Ιωάννης Κοσμαδόπουλος θεώρησε καλή επέκταση των επιχειρήσεών του να συνδυάσει τα φρούτα με τα ψυγεία του και να επιχειρήσει να φτιάξει αναψυκτικά. Κάλεσε λοιπόν τον Γερμανό μηχανικό Οτο με σκοπό να δημιουργήσει τη σημερινή διάσημη λεμονάδα της ΕΨΑ. Εκτός από λεμονάδα, το εργοστάσιο άρχισε να παρασκευάζει και γκαζόζα.

Η ΕΨΑ κάνει τη μία επιτυχία μετά την άλλη, όμως σύντομα οι Κοσμαδόπουλοι πτωχεύουν. Το 1936 η ΕΨΑ περνάει στα χέρια της Εθνικής Τράπεζας. Η νέα διοίκηση ξεκινάει την εμπλοκή της με την επιχείρηση όχι με γραφειοκρατική λογική όπως σήμερα, αλλά με πρωτοφανές μεράκι. Το 1937 μάλιστα η ΕΨΑ θα κερδίσει διαγωνισμούς για την ποιότητά της. Το 1940 ένας υπάλληλος της Εθνικής Τράπεζας, ο Αριστείδης Αλεξανδρίδης, σχεδιάζει τη φιάλη με το σχήμα που αποτελεί πια σήμα κατατεθέν της ΕΨΑ, εξαιρετικά πρωτοποριακό για την εποχή του. Παρ’ όλα αυτά, για 30 χρόνια η ΕΨΑ θα είναι διαρκώς ζημιογόνα και υπό τραπεζική επιτήρηση. Σύντομα θα την αγοράσουν οι αδελφοί Μοσκαχλαΐδη και ο κ. Νίκος Τσαούτος. Το 1982 η παραγωγή της ΕΨΑ θα αυξηθεί στα 20.000 μπουκάλια την ώρα. Οι νέοι ιδιοκτήτες πιστεύουν πολύ στο προϊόν τους. Στην γκάμα των προϊόντων της ΕΨΑ θα προστεθούν η βυσσινάδα, η σόδα, η πορτοκαλάδα με ανθρακικό, η lemon cola και το τσάι με λεμόνι, με την ποιότητά τους να κάνει όλο και περισσότερους Ελληνες να τα προτιμούν σε σύγκριση με τα διάσημα αναψυκτικά των πολυεθνικών. Σήμερα η παραγωγή φτάνει τις 30.000 φιάλες και τα 18.000 αλουμινένια κουτιά την ώρα.Μια βιομηχανία… λεμοναδική.

Η εταιρεία-κόσμημα της Μαγνησίας, που υπέμεινε τα χτυπήματα του πολυεθνικού ανταγωνισμού και παρέμεινε ζωντανή, συμπληρώ νει φέτος 90 χρόνια ζωής και χαράζει νέα πορεία με στόχο την κατάκτηση και της διεθνούς αγοράς